Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1942, Blaðsíða 1

Lesbók Morgunblaðsins - 31.05.1942, Blaðsíða 1
15. tölublað. JWcr®mjjMa$0Íu£ Sunnudagur 31. maí 1942. XVII. árgangur. l.»folrt»rpr.t>i»BuðJ» h.i. Steindór Steindórsson frá Hlöðum : Leikfjelag Akureyrar 25 ára Eldrí leikstarfsemi á Akureyrí Upphaf. pv að mun engum ofsögum aí því sagt, að meðal íslendinga sJe mikill áhugi á leiklist og leik- sýningúm og að svo hafi lengi verið. Skýrast vitni þess er allur sá fjöldi leiksýninga, sem árlega íer fram um land alt, og oft við hin bágbornustu skilyrði. Enda er það mála sannast, að enn skort- *r víðast mjög á, að svo sje hlynt að leiklistinni, eins og vera ber. Svo er að sjá, sem fyrsti vísir leiklistar hjer á landi hafi dafnað ' skólunum, latínuskólunum fornu, og latínuskólanum í Reykjavík. A Akureyri var þó ekki um að ræða áhrif frá skólunum, sem komið hefðu þar af stað leiksýn- irigum. Hólaskóli hinn forni var löngu niður lagður, og skólahald ekki hafið á ný í Norðlendinga- fjórðungi, er leiksýningar hófust a Akureyri. Svo telja fróðir menn í þeim efnum, að danskur verslunar- stjóri, Jakob Kristian Jensen að nafni, hafi fyrstur staðið fyrir leiksýningum á Akureyri, og aðal- leikfólkið voru fjölskyldur kaup- rnanna og embættismanna, sem þá voru að miklu leyti danskar. Hug- Ur Jensens hafði í æsku mjög stað- '5 til leikltstar, og hafði hann á 'eskuárum sínum verið heimagang- llr í Konunglega leikhiisinu í Kaupmannahöfn, svo að hann Ágúst Kvaran. hafði óneitanlega nokkra þekk- ingu í þeim efnum, og hefir það áreiðanlega orðið mikilvægt hin- um fyrsta vísi leiklistar í bænum. Munu leiksýningar þessar hafa byrjað laust eftir 1870. Fyrst var leikið á dönsku, og af leikjum þeim, er sýndir voru, hefi jeg heyrt nefnda: Jeppe paa Bjærget, Intrigerne og Soldaterlöjer. Fyrsta merkisviðburð í sögu leik listar á Akureyri má telja sýningu „Útilegumannanna" (Skugga- Sveins) árið 1878. Skugga-Svein ]jek þá Hallgrímur Hallgrímsson, síðar hreppstjóri á Rifkelsstöðum, og þótti takast með ágætum, og er sagt að síðari leikendur hafi Hallgrímur Valdemarsson. tekið hann sjer til fyrirmyndar í ýmsu. Gleðileikja- fjelagið. Um þessar mundir var stofnað „Gleðileikjafjelag" svokallað. Átti Jakob Havsteen kaupmaður mik- inn þátt í stofnun þess og fram- kvæmdum, og var formaður þess lengi. Þá var Páll Árdal skáld mikill styrktarmaður þess, ljek hann í mörgum leikjum bæði þá og síðar og var einnig leikrita- skáld. Vafalaust hefir sýning „Helga magra" á hjeraðshátíð By- firðinga verið eitt af mestu þrek- virkjum fjelags þessa. Enda þótt

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.