Lesbók Morgunblaðsins - 06.09.1959, Blaðsíða 2

Lesbók Morgunblaðsins - 06.09.1959, Blaðsíða 2
378 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS inn stendur nú á, aðeins verslunar- hús og nokkrir moldarkofar. Fjórða byggðin var Úlfsdalir, yzt á nesinu vestan fjarðar. Þar voru þrír bæir: Engidalur, Dalabær og Máná, en þeir eru nú allir í eyði. Þessi byggð fylgdi Skagafjarðar- sýslu og taldist til Fljótanna fram að 1827, en var þá lögð undir Hvanneyrarprestakall. Hvert þessara byggðarlaga var afskekkt og algjörlega einangrað, því að ófært mátti kalla milli þeirra á landi, vegna þess að bratt- ar skriður og há fjöll ganga alls staðar fram í sjó á milli þeirra. Á einstaka stað var hægt að komast yfir fjöllin, en þeir vegir voru hættulegir og oft ófærir með öllu. Hafa þar orðið mörg slys, en hið mesta var þó í Nesskriðum árið 1613. Þá var sóknarkirkjan enn á Siglunesi og ætlaði allt fólk úr Siglufirði að fara þangað til aftan- söngs á aðfangadagskvöld. En er það kom í skriðurnar, sem eru snarbrattar og veglausar, fell á það snjóflóð, og fórust þar 50 menn. Þetta varð til þess, að kirkjustað- urinn var fluttur til Hvanneyrar árið eftir og var þar síðan þangað til kirkjan var reist á Siglufjarðar- eyri. Frá upphafi íslandsbyggðar hef- ir aðeins verið ein landleið til Siglufjarðar um Siglufjarðarskarð. Þar var efst á fjallinu klettabrík há og þunn sem saumhögg. Höfðu fornmenn brotið þar skarð eða dyr í gegnum klettinn, til þess að leið- in væri fær. Voru þessi göng um fjórar hestlengdir og vel klyfja- frí á breidd. En sá annmarki var þarna á, að illkynjaður andi helt þar til frá heiðni, og steyptist sem kolsvartur skýstrokkur yfir þá, sem fóru um skarðið, og lá allt dautt fyrir honum, menn, hestar og hundar. Svo ramt kvað að þess- um ófögnuði, að Steinn biskup fekk séra Þorleif Skaftason í Múla (stjúpföður Skúla Magnússonar landfógeta) til þess að koma þess- ari illvætt burtu. Fór Þorleifur þangað með nokkra presta og hlóðu þeir altari annars vegar í skarðinu. Síðan helt Þorleifur þar messugjörð með vígslu og stefndi burt hinum illu öndum. Varð þeirra ekki vart í skarðinu eftir það. Á árunum 1875—79 var fyrst ruddur vegur fyrir menn og hesta yfir Siglufjarðarskarð, og jafn- framt var þá póstleiðin lengd þangað, en áður hafði hún aðeins náð til Hofsóss. Jafnframt var og um sama leyti ákveðið að strand- ferðaskip skyldu koma við á Siglu- firði, og má því segja að á þessum árum yrði tímamót í samgöngu- málum Siglufjarðar. Eftir aldamótin fer að rísa upp kauptún á Siglufjarðareyri og fjölgar fólki þar stöðugt á næstu árum, og allt er þar í uppgangi. En þegar bílarnir komu og akfær- ir vegir um landið, fundu Siglfirð- ingar mjög til þess að þeir höfðu ekkert samband við vegakerfi landsins. Var þá ráðist í að gera bílfæran veg yfir Siglufjarðar- skarð, þótt margir spáðu illa fyrir þeirri framkvæmd. Þessi vegur hefir orðið Siglfirð- ingum að miklu gagni, en þó að- eins um hásumarið. Vegurinn er sjaldnast fær bifreiðum nema svo sem tvo mánuði á ári, vegna hins mikla fannkyngis, sem þar er. Með aukinni tækni, snjóýtum og snjóbílum, hefir þó tekizt að halda veginum opnum lengur, en verður alltaf dýrt og eigi fullnægjandi. Um það leyti sem verið var að ráðgera vegargerð yfir skarðið, mun hafa komið fram sú hugmynd, að betra væri að fara með veginn út fyrir nesið og gera þar jarðgöng í gegnum fjallið. Sú hugmynd var þó lögð á hylluna. En af þeirri reynslu sem fekkst af veginum yfir skarðið, skaut þessari hugmynd upp aftur, og nú hefir þegar verið hafizt handa um að framkvæma hana. Byrjað er á vegargerð yfir Almenninga að vestan, út frá Hrauni í Fljótum, og annar vegur hefir verið gerður frá Sigluf jarðar- kaupstað út græna hlíðina vestan megin f jarðarins, eins langt og hún nær, eða út að svo kölluðum Lands- enda, þar sem þverhnýptir klettar ganga í sjó fram. Þar sem þessi vegur endar mun hann vera kom- inn í 80—100 metra hæð yfir sjáv- armál. Þar hafa nú verið gerð 12 metra löng göng inn í fjallið til þess að ganga úr skugga um hvort fært muni að grafa í gegnum fjall- ið. Þessi göng eru í daglegu tali á Siglufirði kölluð „gatið", en gat er það ekki enn, því að fjallið mun vera þarna um 1 kílómeter á breidd. Líkist þetta mannvirki frekar stórum helli. Er ærið fúlt þar inni, því að bergið er allt sund- ursprungið í smá mola og lekur drjúgum vatn niður úr hvelfing- unni, eða síðast fram úr veggjun- um. Á þeirri byrjun, sem þarna hefir verið gerð, geta verkfróðir menn séð hvað kosta muni að gera göng í gegnum fjallið, og verktakar miða svo tilboð sín við það. Allir vita að þetta verður mjög dýrt. Ráðgert er því að leggja skatt á alla bíla, sem um göngin fara í framtíðinni. Fjallið, sem nú á að bora í gegn- um, líkt og þegar Óðinn lét Bauga bora Hnitbjörg, er kallað Strákar, en mun upphaflega hafa heitið Strókar og dregið nafn af strókum nokkrum, sem eru nyrzt á því. Annar munni jarðganganna verður svo í Úlfsdölum. ÚLFSDALIB Sá er nefndur Úlfur víkingur, er

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.