Lesbók Morgunblaðsins - 14.05.1972, Blaðsíða 11

skammbyssuna sína og önnur
tœki, og var nú orðinn einn í
fnumskóginum og gekk fram
imeð ám i þrjá daga. Á daginn
var hitinn óþolandi og að nœt-
urlagi voru öll skógarhljóðin
og lengi var loftið mettað af
nálykt. „Ég akil ekki, hvernig
telpukornið hefur þraukað
þetta af. Krókódilarnir ætiu5u
alveg að gera mig vitlausan.
Hvers vegna varð hún e'kki vit
laus af hræðslu við þá? Það
get ég beinlinis ekki skilið.
Hvernig lifði hún þetta af?
Það skil ég heldur ekki. Það
er hreint kraftaverk!"
En annars hefur það verið
staðfest, að það var ekkert
kraftaverk, að Juliane slapp
iifandi úr flugslysinu, þar eð
svo virðist sem fieiri hafi kom-
izt lifandi til jarðar. En þeir
voru bara ekki jafneinbeittir
til að bjarga sér, eða þá ósj'álf
bjarga sökum meiðsla.
„Að minnsta kosti 12 eða 14
manns lifðu slysið af,“ segir
maður sem kom fyrstur á vett-
'váng af leitarflokknum. „Þeg-
ar við fundum þá, voru þair
annað hvort ekki farnir að
rotna, eða þá mjög litið. En hin
ir sem dóu strax höfðu verið
étnir upp til agna af gömm-
um og flugum."
„Til dæmis var þarna ein
kona, sem hafði farið úr mest-
öllum fötunum og lá i lælk ein
m, Sennilega hefur hún ætlað
að kæia sig í vatnin'u. Hún hef
ur ekki getað verið búin að
vera dauð meira en tvo daga,
'þar eð dýrin höfðu enn ekki
snert við likiniu."
„Og svo var önnur kona,“
btétir hann við, „sem lá inni i
hluta af klefanum, sem við urð
ium að brjótast inn í. Þarna
voru 16 aðrir, algjörlega rotn-
aðir, svo að það ætlaði að líða
yfir mig af stækjunni. En þessi
kona lá þarna á sætinu og lík-
ið algjörlega ósnert, en höfuð-
ið lá á krosslögðum handleggj-
unom. Það voru nokikrir rauð-
ir blettir á andlitinu — líkeitr-
un. Hún hiýtur að hafa verið
þarna umkringd af likum og
hræflugum í næstum 14 daga, í
allri nályktinni, þangað til
hún týndi iifinu sjálf.“
Clyde Peters, sem hefur ver
ið flugmaður hjá aðventistatrú
boði einu í hálft níunda ár, tel-
■ur, að vélin hafi sppungið í níu
þúsund feta hæð og hlutar af
henni svifið 'niður gegn sterku
uppstreymi, sem orsakaðist af
ofsalegum stormi, og þetta hafi
að öllum líkindum bjargað iifi
Juliane.
Sjálf hefur Juliane engar
skoðanir á þessu. Hún er nú bú
in að jafna sig eftir þessa
hræðilegu reynslu og svo móð-
urmissinn. Hún er komin aftur
til lifandi manna og er orðin
leið á öllu þessu umstangi.
Hún hefur meiri áhuga á því,
að Frank Holsten, ameríski
læknirinn hennar, leyfi henni
að hverfa aftur inn í frumskóg
inn.
Undir hádegi, í þessum óþol-
andi hita, eru fötin farin að
loða við okkur, en Juiiane er
komin í hlifðarföt úr olíudúk
til varnar gegn sólbruna. Hún
svitnar ofboðslega í þe&sum
búningi, „en það gerir mér
ekkert til,“ segir hún og svo
segir hún okkur af frumskóga-
fuglunum, sem hún þekkii- ve!
flesta. Hún getur hermt. eítir
þeim og sagt af þeim sögur.
Svo talar hún um pöddur, högg
orma, jagúara og tapíra, kóngu
lær og risavaxnar, eitraðar
fiðrildalirfur og loks segir
hún óþolinmóð: „Pabbi, hve-
nær förum við aftur til Pangu-
ana?“
Bráðiega verður hún komin
aftur i frumskógakofana i
Panguana, til paddanna með
fallegu augun, heljarstóru
margfætlnanna, sem henni
þykja svo fallegar, kónguló-
anna og eiturslangnanna.
Og svo flýgur hún til Lima og
til frímerkjasafnsins síns, því
að hún safnar frímerkjum með
dýramyndum. Og svo fer hún
i skóiann og prófin.
Síðar leggur hún svo stund
á dýrafræði í Þýzikalandi og
vonar að verða einhverntíma
iátin sjá um spendýrin í stór-
um dýragarði, fara i leiðangra
til að safna dýrum, og svo auð-
vitað iifa með dýrunum í dýra-
garðinum, en ekki í borg með
fólki.
,,Já,“ bætir hún við. „Ein-
hvern tíma vildi ég gjarna fara
yfir meginiand Su&ur-Ameríku
og kannski riðandi," og Koep-
cke, faðir hennar brosir
ánægjulega tii hennar, því að
þetta gerði hann einmitt sjálf-
ur árið 1949, eftir að hafa kom
ið sem laumufarþegi frá Þýzka
landi til Brasilíu. Þá ferðaðist
hann á puttanum yfir allt hita
svæði Suður-Ameríku, alla
leið til Lima.
Juiiane á nægan dugnað til
að framkvæma allar ráðagerðir
sínar. Hún kom ekki úr öliurn
þrautunum i frumskóginum, til
þess að setjast um kyrrt og
biða þess, að forlögunum þókn
ist að rétta að henni.
Hún vill ek'ki einu sinni
hugsa framar um þá sorglegu
tilviljun, að þær mæðgurnar
höfðu ekki einu sinni ætlað að
fara með slysavélinni, heldur í
vél frá öðru féiagi, og voru þeg
’ar búnar að kaupa farmiða. í
Lima sagði svo einhver þeim,
fyrir misskiining, að hætt væri
við ferðma þeirra, svo að þær
breyttu til — móðirin til að
flj'úga út í opinn dauðann, en
dóttirin til þess að lenda í
þessu ævintýri, sem var næst-
um orðið öriagaríkt en fór þó
vel að lokum.
Juliane litla, sem sýnist svo
veikburða og hjálpar þurfi,
fremur barn en kona kemst yf
ir annað eins og þatta. En þeg
ar einhver sagði henni, að uppá
haldsfuiglinn hennar, hann
Pinxi í Panguanastöðinni, sem
hún hafði einu sinni bjargað,
þegar hann datt út úr hreiðr-
inu, væri dáinn — þá fór hún
að gráta.
Frá blautu liarnsbeini hafði
Juliane kynnzt frumskógirium
og því fólki, sem þar bjó. Það
varð hemii til ómetanlegrar
liálpar í hiim merfiðu hrakn-
illguill.
Sigríöur
Framh. af bls. 9.
konur til að taka þátt í opin-
beru félagsstarfi á sem flest-
um sviðum þjóðfélagsins. Enn-
fremur lánar K.í. fræðslukvik-
myndir og skug.gamyndir til
þeirra félaga, sem óska eftir
því.
1 lok viðtalsins er hringt
í Sigríði frá Neytendasamtök-
unum. Kona nokkur hefur ver-
ið svo óheppin á samkomu, að
hellt er niður í kjól hennar
gosdrykk. Skrifstofustúlka
Neytendasamtakanna ætlar að
biðja Sigríði að meta kjólinn,
þar sem viðkomandi félagsheim
ili ætlar að borga hann. Eins
þarf að sýna Sigríði kápu, svo
að hún geti dæmt um
það, hvaða efni sé i henni og
hvort óhætt hefði átt að vera
að láta hreinsa hana, en um er
að ræða einhvers konar leður-
efni.
Síminn hefur oft hringt með-
an á viðtalinu stendur. Ein
frú vill fá að vita, hvort hún
eigi að kaupa sambyggða elda-
vél, eða hafa bakarofninn
uppi á borði. Hún fær það svar,
að það sé að vísu kostur að
hafa bakarofninn uppi á borði,
þegar fólk vilji komast hjá því
að beygja sig, en þá eyðir ofn-
inn aftur á móti borðrými. Það
geti verið mjög bagalegt í litl-
um eldhúsum og eyðileggi oft
það vinnupláss, sem fyrir
hendi er, auk þess sé dýrara
að kaupa ofn og hellur sitt i
hvoru lagi heldur en að kaupa
eldavél. Tveir eða þrír vilja fá
upplýsingar um þvottavélar og
einhver vill vita, hvort það
borgi sig að eiga frystikistu.
Sigríður segir, að það sé und-
ir aðstæðum komið, hvort það
borgi sig. Frystikista sé dýr i
innkaupum og eyði í kringum
2 kwst. á sólarhring. Ef ekki
eru geymd nema tvö fiskflök á
botni kistunnar eða þá nokk-
úr franskbrauð, þá er þetta
nokkuð dýr geymsla.
Er ekki erfitt, Sigríður, að
gefa ákveðin svör við þessum
spurningum?
- Jú, í því vöruflóði, sem nú
flæðir yfir okkur, er alls ekki
unnt að vita um eigin-
léika allra vafa. Þess vegna
hefur til dæmis á Norðurlönd-
unum verið komið á fót vöru-
merkinganefndum, sem beita
sér fyrir því, að framleiðend-
ur veiti neytendum vöru-
fræðsiu eftir ákveðinni for-
skrift, svo að neytendur átti
sig betur á eiginleikum þess,
er þeir kaupa, og geti borið
saman vöruverð og vörugæði.
1 janúar siðastliðnum kynntum
við starfsemi þessara nefnda i
samvinnu við Norræna húsið
og nú er Kvenfélagasamband-
ið að senda sýninguna. út á
land, t.d. var hún á Selfossi
um páskana.
Óttar
Framh. af bls. 9
Jú, í framtiðinni verður
neytendafræðsla föst kennslu-
grein í öllum skólum. Það þarf
að ala upp neytendur framtið-
arinnar. Vöruframboð og marg
breytileiki ýmissa efna, auk
auglýsinga ctg brellna sölusál-
fræðinnar, eru orðin slík-
ur frumskógur, að án einhverr
ar þekkingar eru neytendur
villtir. Það þarf þekkingu til
að reka fyrirtæki eins og heim-
ili, án þess að skaða innbúið
eða íbúana. Það er líka þýð-
ingarlaust að birta niðurstöð-
ur umfangsmikilla rannsókna,
eða prenta vöruupplýsingar á
vöru, eí fólk les þær ekki. Það
myndast ekki raunverulegt að-
hald að framleiðendum og selj-
endum, fyrr en hver einstakl-
ingur veitir þeim aðhaid með
þekkingu og sjálfstæðri dóm-
greind.
- Hvaða verkefni munu Neyt-
endasamtökin fást við á næst-
unni?
- Auk fastra starfa erum
við núna að setja í gang könn-
un á auglýsingum i sjónvarpi.
Það mál þarf að taka rækilega
fyrir. Afskipti okkar af sjón-
varpsauglýsingum hafa ekki
verið mikil, en þó hafa auglýs-
ingar, sem Neytendasamtökin
hafa gert athugasemdir við,
verið teknar úr umferð. Síðan
höfum við hugsað okkur að at-
huga tryggingamál nánar, á
þeim forsendum helzt, að
á uppgjöri bóta verði oft óeðli-
legar tafir. Eins grunar okk-
ur, að neytendur séu oft
hlunnfarnir i skiptingu sakar.
Beinafundurinn
Fiamh. af bls. 3
ill námsmaður, lærði í Skál-
holti. Drukknaði 20 ára, var á
ferðalagi. 7. Gunnar stúdent,
fæddur 1717, hvarf váveiflega.
Svo var venjulega að orði kom
ist þá rnaður hvarf svo ekkert
fréttist meir um hann. Telur
Hannes Þorsteinsson hann hafi
að líkindum látizt (horfið
17441 27 ára gamall. 8. barn-
ið Eyjólfur á Serðingsstöðum.
9. Guðmundur guðfræðingur.
10. séra Einar stúdent frá Hól-
um, fæddur 1721, prestur í
Hvammi eftir bróður sinn Þor-
stein til dauðadags 1801. Séra
Einar var hraustmenni svo orð
var á gert, frægur glímumaður,
vel syndur, en þá íþrótt höfðu
þeir bræður iðkað, allir. 11.
barn séra Þórðar, Guðbjörg,
lifði óg.ift og barnlaus.
Kona séra Einars var Björg,
dáin 1802, 85 ára. Systir
Bjarna landlæknis í Nesi, dótt-
ir þeirra Þorbjörg. Miðkona
séra Jóhanns í Garpsdal. Þeirra
dóttir Guðrún, hún varð kona
Eyjólfs í Svefneyjum. D.b.r.m.
þar, almennt nefndur eyjajarl
Einarsson. Soriur þeirra Haf-
liði, D.b.r.m. og bóndi í Svefn-
eyjum, hann átti Ólínu Frið-
riksdóttur Eyjólfssonar prests
á Eyri við Isafjörð Kol-
beinssonar prests að Mið-
dal i Laugardal. Bróðir frú
Ólínu var Halldór Kr. Friðriks
son alþingismaður og skóla
kennari, faðir Júlíusar læknis
á Klömbrum, föður Halldórs
sýslumanns á Borðeyri. Þórður
prófastur í Hvammi deyr 5 ár-
um fyrir hvarf Gunnars sonar
hans.
Ég hef meira og fleira en
þetta bréfsefni skrifað en læt
hér staðar numið.
(Skráð eftir handriti
13. okt. 1971.)
14. maí 1972
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 11