Lesbók Morgunblaðsins - 22.10.1988, Side 2

listasafii
Sigurjóns Ólafssonar
í glæsilegu husi
fréttum gærdagsins hefur ugglaust ekki farið fram-
hjá þjóðinni, að vígsla fór firam á Laugamestangan-
um. Þar var þeim áfanga fagnað, að tekið hefur
verið í notkun nýtt og fallegt hús, sem verður í
framtíðinni umgjörð utanum Listasafn Siguíjóns
Ögmundur
Skarphéðinsson arkitekt
hefur teiknað fallegt hús
yfir Listasafn Siguijóns
og lagt til grundvallar
vinnustofu
listamannins, þar sem nú
er aðal sýningarsalur
safnsins.
Ólafssonar. Þá kynnu einhveijir að spyija:
Hefur það ekki alltaf verið þar, er það ekki
þar sem hann bjó og hafði sina vinnustofu?
Seiseijú, mikil ósköp. En þegar Siguijón
lézt 1982 var vinnustofan, sem geymdi að
stórum hluta verk hans mjög farin að láta
á sjá og þremur árum síðar birtist hér í
Lesbók samtal við ekkju Siguijóns, Birgittu
Spur, sem var í rauninni hróp á hjálp. Vinnu-
stofan hélt þá ekki lengur vatni og verkin
lágu undir skemmdum. Birgitta hefði getað
skipt safninu milli erfíngjanna; sín og barn-
anna og til dæmis flutt með sinn hlut til
Danmerkur, þar sem hún er upprunnin. En
Birgitta hafði önnur áform og það er fyrir
hennar dugnað framar öðru, að nú á safnið
tryggan framtfðarstað á Laugamestangan-
um. í fyrsta lagi stofnaði hún Listasafn
Siguijóns Ólafssonar 1984. Ári sfðar var
stofnaður styrktarsjóður safnsins, sem hefur
haft tekjur af sölu á afsteypum og f hann
hafa runnið frjáls framlög velunnara þessa
málefnis. Á Qárlögum Alþings hefur árlega
verið veittur styrkur; einnig frá Reykjavfk-
urborg og nú hefur borgin fest kaup á einu
verki Siguijóns, Grímu, sem verður stækk-
að, steypt í brons og reist við Borgarleik-
húsið. Margir hafa sýnt velvilja í verki og
mest munaði um ónefndan erlendan aðila,
sem gaf 3 milljónir króna um sl. áramót,
Stærrí sýningarsalurinn er þar aem vinnustofá Sigmjóns var áður og formi henn-
ar er haidið. LjósmyndinLesbók/Bjami
Frumgerð höggmyndar Sigwjóns &
ráðbústorginu í Vejle.
þegar svo virtist sem sfðasti áfanginn væri
að sigla f strand.
Ögmundur Skarphéðinsson arkitekt hefur
teiknað fallegt og listrænt hús yfír saftiið
og lagt til grundvallar vinnustofu Sigur-
jóns, þannig að gluggamir á henni og bitam-
ir sem einkenndu hana, fá að halda sér.
Steinflísar hafa verið settar á gólfín; að
öðra leyti heldur vinnustofan því formi sem
hún hafði, en nýr húshluti hefur verið byggð-
ur austan við hana og þar er inngangurinn
Verkamaður. Gamalt raunsæisverk eft-
ir Siguijón, sem ekki hefiir veríð sýnt
áður.
safnið hefur fengið hús við hæfí, sem trygg-
ir að það tvfstrast ekki, né heldur að hætta
sé á eyðileggingu.
Ekki hefur allt varðveizt af því sem Sigur-
jón vann á Danmerkurárum sínum. Nýlega
rak á flörur saftisins verðmæta höggmynd,
gjöf frá Toru Raknes f Kaupmannahöfn og
er hún á þessari opnunarsýningu. Þetta er
um það bil eins metra há frumgerð eða vinn-
uskissa af annarri höggmyndinni eftir Sig-
uijón á Ráðhústorginu í Vejle á Jótlandi.
Áratugum saman hafði þessi mynd staðið
einhversstaðar í garði úti f Danmörku og
ekki var gert ráð fyrir því að hún væri leng-
ur til. Það er til dæmis um velvild ýmissa
fyrirtækja, að Eimskip kostaði viðgerð á
myndinni og flutning til íslands og jafti-
framt flutning á höggmynd eftir Siguijón,
sem vegur heilt tonn og er í eigu Louisiana-
safnsins f Humlebæk. Þessi stílfærða konu-
mynd er íslendingum ókunn og nú mun hún
um sinn standa við innganginn f safnið á
Laugamestanga.
Meðal þess sem sýnt er á þessari fyrstu
sýningu saftisins í nýju húsi, er frægt por-
tret Siguijóns af móður sinni, þar sem raun-
sæið ræður ferðinni. Af sama toga er einn-
ig mynd af verkamanni, sem ekki hefur
verið sýnd áður. Við sjáum hvemig leið Sig-
^1^11«,
Sýningarsalur á efri hæð hússins.
í saftiið . Að vestanverðu er snotur kaffí-
stofa undir glervirki og útsýnið þaðan mest-
anpart yfír Sundin. A efri hæð er einstak-
lega fallegur, minni sýningarsalur með ofan-
birtu og ljósu timburgólfi og þar er einnig
skrifstofa umsjónarmanns. Þetta hefur allt
saman verið unnið í þremur áföngum síðan
1986 og kostar á núvirði um 23 milljónir
króna.
Safnið er eftir sem áður einkasafn í eigu
Birgittu Spur og safnhúsið einnig; Styrktar-
sjóðurinn, sem áður er nefndur hefur fjár-
magnað bygginguna að þremur fiórðu. Birg-
itta hefur samt hug á því, að Listasafn Sig-
utjóns Ólafssonar verði sjálfseignarstofnun
með eigin fiárhag, sem stseði þá undir nauð-
synlegu viðhaldi. Þarmeð væra verkin í raun
orðin þjóðareign. Mestu máli skiptir þó, að
uijóns liggur til aukinnar áherzlu á
stílfærslu; markmaðurinn er gott dæmi á
sýningunni um það, hvemig Siguijón vann
á tímabili með fígúrana. Sífellt aukin
stílfærsla endar venjulega þar sem formið
eitt hefur tekið völdin. Hér má einnig sjá
dæmi þar um; það er hrein konkretlist. Á
ævikvöldi sínu vann Siguijón mest í tré og
réðu því m.a. heilsufarsástæður. Með ótrú-
lega litlu tálguverki gat hann gert sjórekna
tréspýtu að listaverki með sinni eðlislægu
tilfinningu. En hann studdist ekki við bók-
menntaminni og þótt sjálfur væri hann sögu-
maður góður, era verk hans yfírleitt ekki
frásagnarlegs eðlis fremur en annarra
myndlistarmanna okkar af kynslóð Sigur-
jóns, sem tóku módemismann uppá sína
arma. GS.
sser H3sóT)io
£S
8MI8QAJ8HUÐSOM J0883J
i mmm ■ irmh