Lesbók Morgunblaðsins - 22.10.1988, Side 13

embætti flugvallastjóra, sem tók við hluta af
fyrri starfsskyldum flugmálastjóra. Hann
hafi síðan skipað Agnar í hið nýja embætti
flugvallastjóra og formann Flugráðs, en end-
urskipað Erlíng Ellingsen flugmálastjóra.
Skiljanlegt er, að framsóknarmenn hafi að
nýju viljað fela Agnari Kofoed-Hansen
ábyrgðarstörf á sviði flugmála, þótt fleira
hafi ráðið því en óumdeildir verðleikar hans.
Ráðherrar litu svo á, að Erling Ellingsen
hefði upphaflega verið skipaður flugmála-
stjóri til að tryggja Sósíalistaflokknum varan-
leg ítök í flugmálastjóminni. Erling var í for-
ystusveit flokksins, en var einnig kunnur af
því að hafa verið í þeim hópi „línumanna",
sem tóku við stjóm Kommmúnistaflokks ís-
lands með sérstöku valdboði frá Moskvu 1933.
í „hreinsunum", sem þeir stóðu fyrir í flokkn-
um og fram fóru samhliða hinum ægilegu
ofsóknarherferðum Stalíns í Sovétn'kjunum,
höfðu þeir nærri því gert sjálfan Einar 01-
geirsson brottrækan fyrir frávik frá þrengsta
rétttrúnaði Kremlarbóndans. Meðal þeirra,
sem Erling rak úr flokksdeild sinni, „Vestur-
bæjarsellunni" vegna „undirróðurs“ og
„flokkssvika" vom engir aðrir en þeir bræður
Hendrik og Jafet Ottóssynir og faðir þeirra,
Ottó N. Þorláksson, fyrsti forseti Alþýðusam-
bandsins. Ekki hefur það heldur aukið tiltrún-
að sjálfstæðisráðherra til Erlings, að 1946
hafði hann beitt sér gegn samþykkt Keflavík-
ursamningsins í embætti flugmálastjóra, enda
töldu sósíalistar þá samningsgerð landráð og
afsal fullveldisréttinda. Því hefði skotið nokk-
uð skökku við, ef einum helsta forvígismanni
Sósíalistaflokksins og hinna eindregnustu
ráðstjómarvina hefði til frambúðar verið
treyst fyrir' framkvæmd þessa „landráða-
samnings", sem ráðamenn töldu að auki
helstu vöm landsins fyrir ógn úr austri og
tryggingu fyrir góðri sambúð við Vesturveld-
in.
í umræðum um tvískiptingu flugmála-
stjóraembættisins 1947, sagði einn þing-
manna Sósíalistaflokksins, að Eysteinn Jóns-
son vildi með breytingu sinni útiloka, að „sá
starfsmaður, sem í þessu tilfelli er sósíalisti
[þ.e. Erling], gæti fylgst með og haft það
„kontrol", sem hann annars hefði getað í
sambandi við rekstur flugvallarins [í
Keflavík]". í þessum orðum fólst óbein viður-
kenning á því, að ótti ráðamanna við ítök
Sósíalistaflokksins í flugmálastjóminni væri
ekki með öllu ástæðulaus. Áðurnefnd^r
Trimble, sendiherra, taldi sér og kunnugt um
það vorið 1947, að bæði Bjami Benediktsson,
utanríkisráðherra, og Eysteinn Jónsson, flug-
málaráðherra, teldu „það mjög óæskilegt, að
flokksbundinn kommúnisti gegndi svo áhrifa-
miklu embætti" á þessum umbrotatímum í
flugmálum. Þetta væri höfuðástæðan til þess,
að ráðist hefði verið í að deila embættinu á
milli Erlings og Agnars. (Heimild: Depart-
ment of State Records, DSR 859A.00/4-
847.) Ef Trimble hefði einhver afskipti haft
af þessu máli, hefði hann sannarlega haft
ríka ástæðu til að láta þess getið. Það gerði
hann ekki, heldur rakti skipulagsbreytinguna
hiklaust til afstöðu ráðherranna tveggja til
Erlings. Eflaust hafði hann líka mikið fyrir
sér í því efni, þótt sósíalistar hafi tekið of
djúpt í árinni, er þeir sögðu, að Eysteinn
Jónsson ætlaði með öllu að útiloka Erling
flokksbróður þeirra frá því að hafa „kontrol"
yfir rekstri ríkisins og Bandaríkjamanna á
Keflavíkurflugvelli. Með skipulagsbreytingu
sinni 1947 rýrði Eysteinn völd Erlings, en
eyddi þeim alls ekki að fullu. Varð það Jón-
asi frá Hriflu tilefni til þess að veitast harð-
lega að Eysteini á Alþingi og saka hann um
að undirbúa stjómarsamvinnu með kommún-
istum með því að endurskipa Erling flugmála-
stjóra í stað þess að losa sig við þennan óhæfa
mann úr embætti. Tekið skal fram, að eftir
tvískiptingu flugmálastjóraembættisins 1947
varð engin frekari breyting á embætti Erlings
í tíð ríkisstjómar Stefáns Jóhanns Stefánsson-
ar.
Nú er það verkefni fyrir Þorleif Friðriks-
son, Hjörleif Guttormsson og félaga, að sýna
fram á, hvemig uppástunga Trimbles, sendi-
herra, í mars 1948 um að reka Erling Ellings-
en úr embætti hafði áhrif á flugmálastjómar-
frumvarp Eysteins Jónssonar, sem lagt var
fram á Alþingi 28. mars 1947, þ.e. einu ári
fyrir fund Trimbles og Stefáns Jóhanns. Ef
rekja á breytingar á embætti Erlings til Trim-
bles, Stefáns og CIA nægir ekki aðeins að
skálda út frá heimildunum heldur verður enn
að snúa við sjálfu tímatalinu.
Það var ekki fyrr en í september 1950,
að sjálfstæðismaðurinn Bjöm Ólafsson, flug-
málaráðherra í ríkisstjóm Steingríms Stein-
þórssonar, sagði Erling Ellingsen upp störfum
og skipaði Agnar Kofoed flugmálastjóra í
hans stað. Þá hafði Alþýðuflokkurinn og Stef-
án Jóh. Stefánsson verið utan stjómar í nærri
eitt ár, og Trimble hafði kvatt landið 1948.
Nokkm áður, í ágúst 1948, hafði hann sér-
staklega kvartað um það í skýrslu til Was-
hington, að ríkisstjórn íslands óttaðist að
verða „ásökuð um stjómmálaofsóknir og
hneigðist því til að humma allt fram af sér
í þessum málum“. (DSR 859a.00B/8-448.)
Þetta er enn til marks um, að Stefán Jóhann
CIA-NJOSNIRI REYKJAVIK
Atkfmtmá. Uyni^ó..UM rt— 41 ’ ■' -
A thmgasemJ: LcjniþjómuOa ulam-
ríkisnUamejrtisÍMi, londhtr.floti
ogflmghertrm inmmáU þtstari
tkýrslm. Húm tr kyggt á mfpiýt-
ingum ttm bírmit CIA þama27.
ttpttmhtr 1949.
Samantekt
Alþinti (Uendmga v«i rofiö 12.
í*ilu 1949. AttKÖurnu voru eink-
um þ«r »ð hin veik* þriuj* Clokk*
tt/órn tem telið hifði »ð vóldum fri
1947 »1 ckki komið Ur uman um
kðterðir gegn vcrð66i(uiu»nduiu *
nó komið i efnahapletum ttöðug-
leika. Cjaldeyriifocði lílendinga er
hitkalcga lilill og Hakiðnaðurinn
«em ikapar meira en 90% af útflufn-
inpafurðunum er að aligart undan
miklum tilkotlnaði iem einkum itaf-
ar af hium launum Framloðalu-
vðruinar (eta einungis staðát eðli-
lega samkeppni i hcimsmaikaðnum
með hjilp mikilla rikisstyikja scm
sctja þjóðarbúskapinn úr jafnvrgi.
Eina raunhzfa lausnin i þcssu
vandamili er fólgin I sl jómaraðgerð-
um sem miðuðu að þvf að Uckka
fiamleiðslukostnað f fukiðnaðinum
og koma i lifshittum sem nuðuðust
við cfnahagslcga getu landsins.
Kosningai hafa verið boðaðar 23-
2S.okt.cn mjög ósennilegt er að þzt
lciði til myndunar stjórnar scm vrrí
nógu slerk til að framkvrma þrr
Bandarísk leyniskýrsla
fró íslandi haustið
1949
■aaypuHjóm. aam CtA marv*aen varó
ri vtnetif Ðjami Aagavaaon, Eyatainn Jó
Núverandi óstand á Islandi
Ajrrent situatioD-in lc€
Þ»f umraOur Mfti étt hala aér stafi und-
■nfarlö um bandarísk loyrvskjöl wftandl Is-
land, halaummargt veriðftóölegar. Umraft-
umar voru þó á vlllugótum og snertu varta
þenn kjama milsins sem þessl mergum-
ræddu leyniskjöl birta. heldur drukknuöu þasr
I Uugalitringi út ef þvf hvorí nafntogaöir
stjómmálemenn heföu staöiö I óeöiilegum
tengslum viö bandarísku teyniþjónustuna
eöa okkl. Kjami mfilslns er sfi aö CIA stund-
aöi allmlklar njósnir t Islandi á firum fiöur og
gerir llklega enn. A sióarl firum hafa njósn-
askýrmlur fyrri tiöar veriö aö skjóta upp kollin-
um I bandariskum skjalasöfnum efbr þvf sem
leyndaibörtdum hefur veriö af þeim tétt. Þm
sýna Ijósiega aö eftir striöiö hafa bandarfskir
njósnarar veriö altathafnasamlr háriendis.
Markmlö þessarar njósnastartsoml var aö
finna leiöir Ul aö tryggja störvekfistök Banda-
rlkjanna fi landinu og skapa efnahagsleg og
póiitisk sambönd sem auöveklaö gaetu þeim
þau 4f orm aö koma sár upp varanlegum her-
siöövum hár.
Efttr aö Islendingar höföu hafnaö beiönl
“ ......... ir um herstöövar tii 99 ára
leynlst meö mörmum, hvar f flokkl sem þek
standa.
Sú skýTsla sam hér eru þýddlr kaflar úr
hefur mér vitanlega ekkl komiö fyrir almemv
Sónlr fyrr. Hun ber nafnlö .Current Sltu-
m lceiand" eöa .Núverandi ástand á
i*. Hún er fengin frá Hany Trumann
bókasafninu, en þaö er sama safnið oa nor-
skl sagnfroöingurirm Dag Tangen haiöi aln
skjöi frfi. A forslðuna er skrttaö .Eintak nr. 1
fyrtr torseta Bandarikjarma'. Skýrslan er
skrituö fyrir bandarisku leynlþjónustuna CIA
siösumars 1949 og gefln ut sem leyndarskjal
18. október sama fir. StimpiU * forsiöu sýnir
aö 25 fira leynd hefur fitt aö vera fi hermi, en
hún hetur veriö framlengd um 4 ár og veriö
afléfl 13. júnl 1978 ef rétt er I rfiöiö. Geta mfi
sér þess tll aö hún sé skrífuö af startsmannl
CIAI sendlráöinu I Reykjavfk þvf hún ber vott
um nána þekklngu á islenskum aöstnöum.
Þessi skýrsla er skrtfuö I framhaldi af hinu
----------------k Þjóöarörygolsráöi Bartda-
n lagt er á rfiöin um erienda
á Islandi ef tii þess kaemi aó
Sóslalistaftokkurinn taskl völdin. H
rikjanna. þár eem lágt er i
hemaöarfhlutun á Itlandi
FelumyndT Þorleiíur Friðríksson og Ámi Hjartarson hafa átalið mig, þ.e. greinarhöfund, fyrir „óvandvirkni eða óheiðarleika“ vegna
þess að í álitsgerð til menntamálaráðherra hafi ég sagt, að engin skjöl leyniþjónustunnar CIA „um starfsemi hennar á íslandi séu tiltæk
í skjalasöfhum vestra". Til að reyna að hnekkkja þessu, hafa þeir vísað í CIA-skýrslu, sem lýsir ástandi mála á Islandi, en hennar aOaði
Ámi Hjartarson úr Tmman-safninu og birti í aðalatríðum í Þjóðvifjanum (sjá mynd að ofan). Eins og lesendur geta sjálðr gengið úr
skugga um, er hér ekki að Snna sneSI af upplýsingum um starfsemi leyniþjónustunnar á íslandi. Mér var auðvitað vel kunnugt um, að
fyrir lægju almennar ástandsskýrslur af þessu tagi frá CIA. Vitnaði ég raunar í eina slíka í álitsgerð minni, enda kom hún við sögu
Tangen-málsins í útvarpinu og því fáránlegt að segja, að ég haS ætlað að leyna fyrír mönnum, að heimildir þessa efnis væm tiltækar
frá leyniþjónustunni. /
í álitsgerð minni sagði ég einnig, að Bandaríkjastjóm hefði í eitt skipti, 1949, ætiað að reyna að ræða við Bjama Benediktsson (ut-
anríkisráðherra í ríkisstjórn Stefáns Jóhanns) um hugmyndir sínar um vamir gegn hugsanlegrí valdaránstilraun íslenskra kommúnista,
en ekkert orðið úr þessu. Á móti hafa Þoríeifur og félagar sagt, að hættan á slíku valdaráni haS oft borið ítalá milli íslenskra ráðamanna
og bandarískra stjórnarerindreka og sakað mig um að hafa ætlað að breiða yBr það, þótt ég haS sjálfur birt gögn um slíkar samræður
á prenti (sjá Skími 1976) og dreift lýsingum á öðmm til nokkur hundmð starfsbræðra (þ.á m. Þorleifs Friðrikssonar) á norrænu sagn-
fræðingaþingi! Hér kunna eða vi(ja þeir félagar ekki gera greinarmun á því, að Bandaríkjastjórn haS beinlínis ætlað sér að bera upp
til viðræðu ákveðið erindi um aðgerðir gegn hugsanlegu valdaráni kommúnista eins og Tangen talaði um, og hins, að hættan á slíku
valdaráni haS borið á góma í tíðum samtölum íslenskra ráðherra við bandaríska stjómarerindreka.
var að bregðast við atburðum í Tékkósló-
vakíu, er hann sagðist ætla að beita sér fyrir
aðgerðum gegn kommúnistum í ríkiskerfinu
í mars 1948. Ekkert virðist sem betur fer
hafa orðið úr því, þegar fram liðu stundir frá
valdaráninu í Prag.
Væringar sjálfstæðisráðherra og Erlings
Ellingsens áttu sér allnokkra sögu. Aður hef-
ur verið minnst á það, sem Trimble ritaði um
afstöðu Bjarna Benediktssonar, utanríkisráð-
herra, til hans vorið 1947. í október sama
ár hafði Trimble frétt, að Bjami hefði kraflst
þess, að Erling yrði vísað úr flugvallamefnd,
sem sá um rekstur Keflavíkurflugvallar,
vegna trúnaðarbrots, sem utanríkisráðuneytið
taldi hann hafa framið. (DSR 859A.7962/10-
747.) Afstaða sjálfstæðismanna til Erlings
var þannig mótuð löngu áður en Trimble
hvatti Stefán Jóhann til að víkja honum úr
embætti og nærri þremur ámm áður en Bjöm
Ólafsson lét til skarar skríða gegn honum.
Mætti vitna í ýmsar heimildir því til sönnun-
ar, að Bjami Benediktsson treysti sér ekki
til að eiga samstarf við Erling sem embættis-
mann. Eysteinn Jónsson hafði sætt sig við
setu hans í skertu embætti, en Bjöm Olafs-
son vildi augsýnilega ekki búa við neitt „kont-
rol“ af hálfu forystumanns í Sósíalistaflokkn-
um, eftir að Kóreustyijöldin hófst sumarið
1950. Þá óttuðust menn, að ný heimsstyijöld
væri að hefjast, eða væri jafnvel hafin, og
töldu sig sjá fram á, að Keflavíkurflugvöllur
yrði annað hvort falin vemd Atlantshafs-
bandalagsins ellegar að hann yrði lendingar-
staður eða skotmark sovésks herafla. Erling
Ellingsen var hæfur og dugmikill maður, eins
og hann átti kyn til, en þessar aðstæður gerðu
honum ekki auðið að njóta trúnaðar ráð-
herra, sem síðar var dæmdur til að greiða
honum bætur fyrir uppsögnina.
Engar vísbendingar hef ég fundið um það,
að Bandaríkjamenn hafi slett sér fram í við-
skipti Bjöms Ólafssonar við Erling fremur
en áðurgreind skipti Eysteins Jónssonar við
hann. Aftur á móti höfðu þeir fréttir af því,
að stjómvöld ætluðu sér eða væm jafnvel
byijuð að „hreinsa til“ í ríkis- og borgarkerf-
inu veturinn 1950, þótt lítið yrði úr því sem
fyrri daginn. En fréttin um þessar yfirvof-
andi hreinsanir virðist síður en svo hafa vak-
ið ánægju E.B. Lawsons, sem þá var sendi-
herra Bandaríkjanna í Reykjavík og bar betra
skynbragð á íslensk stjómmál en fyrirrennari
hans, Trimble. í skýrslu til Washington, hafði
Lawson það eitt um málið að segja, að hugs-
anlegar uppsagnir á kommúnistum gætu vak-
ið samúð almennings með þeim, gert þá að
píslarvottum og knúið flokk þeirra til að
starfa neðanjarðar. (DSR740B.001/11-650.)
V EÐURSTOF AN OG HÖNDIN
ÓSÝNILEGA
Teresia Guðmundsson, veðurstofustjóri,
sem Trimble stakk árangurslaust upp á að
láta segja upp störfum, var eiginkona Barða
Guðmundssonar, Alþýðuflokksþingmanns, og
það mun alrangt að hún hafi haft „samúð
með kommúnistum", eins og Trimble ímynd-
aði sér. Hún var hins vegar meðal stofnenda
Þjóðvamarfélagsins svonefnda 1946, en til-
gangur þess var að beijast gegn Keflavíkur-
samningnum. Meirihluti stofnendanna vom
valinkunnir menn, einkum úr Alþýðu- og
Framsóknarflokki, sem halda vildu fast við
hlutleysi landsiris, þótt flestir væru þeir algjör-
lega andvígir sovétkerfinu og útþenslu þess.
Svo vill til, að í október 1947 hafði Trimble,
sendiherra, kynnst af eigin raun afstöðu Ey-
steins Jónssonar til þjóðvamarmanna. Hann
hafði sem flugmálaráðherra beðið yfirlækni
Bandaríkjamanna á Keflavíkurflugvelli að
afhenda Vilmundi Jónssyni, landlækni, upp-
lýsingar, er læknum hér á landi bar að senda
landlæknisembættinu. Þótt furðulegt megi
virðast, taldi Trimble, að með þessu ætlaði
þjóðvamarmaðurinn Vilmundur að ganga á
réttindi Bandaríkjamanna á flugvelljnum og
vildi hann mótmæla því við Eystein. í skýrslu
sendiherrans um viðtal þeirra, sagði m.a.:
Flugmálaráðherrann [Eysteinn] sagði, að
það væri misskilningur minn, að [Vilmund-
ur] Jónsson, læknir, væri fjandsamlegur
Bandaríkjamönnum. Ég væði einnig reyk,
ef ég teldi marga íslendinga hafa fyllst
andúð á Bandaríkjunum vegna stjóm-
málaskoðana sinna. Afstaða þeirra til okk-
ar væri ekki sprottin af neinni samúð með
kommúnistum, heldur af því, sem þeim
brynni sjálfum í bijósti, en það táknaði
hann með því að benda sér á hjarta-
stað ... Ráðherrann fullyrti þá, að flestir
þeirra, sem sæktu fundi Þjóðvamarfélags-
ins, væm hvorki kommúnistar né fólk, sem
samúð hefði með þeim, heldur íslenskir
föðurlandsvinir, sem væm óánægðir með
framkvæmd Keflavíkursamningsins, eins
og hann sjálfur og margir menn í flokki
sínum. Ég bað hann þá um að skýra betur
við hvað hann ætti, þar sem hér væri um
að ræða ákaflega alvarlega fullyrðingu af
hendi flugmálaráðherra.
Þetta gerði Eysteinn og gekk sendiherrann
mjög hnugginn af fundi hans sannfærður um
það í einstrengingshætti sínum, að ráðherrann
hefði látið blekkjast af áróðri þjóðvarnar-
manna, sem væm kommúnistar í sauðar-
gæm. (DSR 859A.7962/11-2547.)
í Helgarpóstinum í desember sl. dróttuðu
þeir Ólafur Hannibalsson og Halldór Halldórs-
son því að Eysteini Jónssyni, að hann hefði
ofsótt Teresiu Guðmundsson vegna skoðana
hennar og vegna þess að ráðherra sósíalista
hefði gengið framhjá kunnum framsóknar-
manni við skipun hennar í embætti. Ofsóknir
þessar hafi birst í því, að Eysteinn hafi óskað
eftir því sem fjármálaráðherra 1952, að sam-
göngumálaráðuneytið kannaði, hvort hægt
væri að reka Veðurstofuna á hagkvæmari
hátt. Hér hafi enn verið að koma fram vofeif-
legar afleiðingar af samtali þeirra Stefáns
Jóhanns og Trimbles, sendiherra, fjórum
ámm fyrr. Eysteinn hafi gengið erinda þeirra,
og þannig hafi hin langa og ósýnilega hönd
Sáms frænda teygt sig um síðir inn á Veður-
stofuna til höfuðs forstöðukonunni. Þannig
spunnu rannsóknarblaðamennimir viðstöðu-
laust út frá Trimble-skeytinu, þótt þeir gætu
ekki sýnt fram á minnstu tengsl á milli fund-
ar Stefáns Jóhanns með bandaríska sendi-
herranum 1948 og könnunar samgöngumála-
ráðuneytisins á rekstri veðurstofunnar 1952.
Lesendum vil ég enn benda á frásögn Trim-
bles af samtali hans við Eystein Jónsson í
október 1947. Bið ég þá að hugleiða, hvaða
líkur séu á því, að hann hafi ofsótt Teresiu
Guðmundsson fyrir skoðanir, sem hann reyndi
með réttu að sýna bandaríska sendiherranum
fram á, að ættu sér rætur í íslenskri þjóðemis-
hyggju, sem hann sjálfur aðhylltist einlæg-
lega.
HVAÐ STENDUR EFTIR AF
Sakargiftunum?
Þetta er orðið langt mál, en erfitt að gera
því full skil með öðm móti. Sú niðurstaða
mín, að Tangen og ríkisútvarpið hafi borið
Stefán Jóh. Stefánsson ósönnum sökum um
tengsl við CIA í embætti forsætisráðherra
stendur óbreytt, og álitsgerð minni um málið
hefur í engu verið hnekkt. Þær heimildir, sem
síðar vom notaðar til að bera þá sök á Stef-
án, að hann sjálfur eða aðrir ráðherrar að
hans fyrirlagi hafí rekið úr störfum eða ofsótt
íslenska embættismenn að kröfu Bandaríkja-
manna, em hvort tveggja óskyldar fyrri ásök-
unum og öldungis ósannar. Enginn þeirra
þriggja embættismanna, sem hér um ræðir,
glataði embætti sínu í tíð ríkisstjómar Stefáns
Jóhanns. Breytingar á störfum tveggja þeirra
1947-48 vom um garð gengnar, er nöfn þeirra
og skoðanir bámst í tal á milli forsætisráð-
herra og bandaríska sendiherrans. Þessar
breytingar vom að fmmkvæði og á ábyrgð
annars ráðherra, Eysteins Jónssonar, sem fyrr-
greindur sendiherra, höfundur „Trimble-skeyt-
isins", taldi undir áhrifum kommúnista sökum
afstöðu hans til starfsemi Bandaríkjamanna á
Keflavíkurflugvelli. Uppsögn eins þessara
manna ári eftir að ríkisstjóm Stefáns Jóhanns
fór frá völdum og beiðni um hagkvæmnisat-
hugun á stofnun, sem annar þeirra var í for-
stöðu fyrir 1952, verða ekki raktar til Stef-
áns, bandaríska sendiráðsins eða Central Int-
elligence Agency í Washington.
Ég hef aldrei efast um það eitt andartak,
-að leyniþjónustur stórveldanna hafi starfað á
íslandj í Kalda stríðinu, þótt sumir þingmenn
hafi lagt þann furðulega skilning í álitsgerð
mína. Upp hefur komist um njósnir ráðstjóm-
arleyniþjónustunnar hér, ég hef heimildir um
starfsemi leyniþjónustu Bandarilqahers á ís-
landi og óljósar vísbendingar um atriði, sem
varða CIA. Þessar vísbendingar em hins vegar
ekki að finna í þeim gögnum, sem Tangen-
málið snerist um eða átti að snúast um; ganga
reyndar þvert á brottfallnar fullyrðingar Tang-
ens eða tengjast öðmm og óskyldum efnum
og höfðu ekkert erindi inn í álitsgerð mína til
ráðherra. Ég hef áður birt á bókum einu fram-
heimildimar, sem út hafa komið á íslandi um
starfsemi bresku og þýsku leyniþjónustunnar
á fyrri tíð, og væntanlega kemur að því að
ég viðri eitthvað um þá bandarísku. Á ámnum
1947—49 var CLA í burðarliðnum, og trú mín
er sú, að tími þessarar leyniþjónustu hérlendis
hafi mnnið upp á sjötta áratugnum og standi
eflaust enn.
Lýkur þá að segja frá öðmm þætti Tangen-
málsins, og má ljóst vera, að hann gefur hinum
fyrri síst eftir.
Höfundur er sagnfrseðingur og kennir við Hó-
skóla Islands.
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 22. OKTÓBER 1988 13