Lesbók Morgunblaðsins - 12.03.1994, Blaðsíða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 12.03.1994, Blaðsíða 4
Steingrim Laursen framkvæmdastjóri danska listasafnsins Louisiana stendur hér við einn af sýningarsölum safnsins. Liggjandi fígúra eftir Henry Moore tekur á móti gestum við innganginn að safninu. Með eldhug gengur safnrekstur kannski upp sókn að Louisiana á Sjálandi, þar sem framkvæmdastjórinn er af íslensku bergi brotinn heiminum eru til mörg góð söfn, en það eru ekki öll sem geta boðið upp á jafn himneskt umhverfi og Louisiana úti á Sjálandi. Og þarna gengur allt upp í æðra samræmi, listaverkin, byggingarnar, garður- inn og útsýnið. I fyrstu var talið óheppilegt að safn- „Louisiana-safnið, skammt utan við Kaupmannahöfn, hefur getið sér gott orð sem skemmtilegt safn, en auk þess er þar sýningarsalur og reglulega haldnir fyrirlestrar, tónleikar og umræðufundir. Safnið er ekki lengur einkafyrirtæki eins og áður, heldur rekið með rfkisstyrk." Eftir SIGRUNU DAVÍÐSDÓTTUR ið væri langt frá Kaupmannahöfn, vega- lengdin er um sextíu kílómetrar, en síðan hefur það sýnt sig vera styrkur. Gestirnir koma ekki aðeins til Louisiana til að skoða listaverkin og fara svo, heldur til að horfa, skoða, njóta bæði garðsins og útsýnisins, vera og kannski snæða í ágætri kaffistofu safnsins. + Stofnandi safnsins heitir Knud W. Jens- en. Hann bjó úti í Humlebæk, þar sem safn- ið er og var að velta fyrir sér safni fyrir nútímalist, en ekki svona langt frá Kaup- mannahöfn. Hann hafði til dæmis þreifað fyrir sér hjá vinkonu sinni Karen Blixen rithöfundi hvort hún vildi láta skika af landi sínu í Rungstedlund, en ekki fengið neinar undirtektir. Á gönguferð 1954 var honum gengið fram hjá Louisiana, þar sem enginn bjó lengur. Hann freistaðist til að hoppa yfir grindverkið og ganga um. Hann heillað- ist af stórum og villtum garðinum, af útsýn- inu og andrúmslofti staðarins. En áður en hann gat keypt staðinn, þurfti fyrst að ná samkomulagi við bæjaryfirvöld um hreinsun- arstöð, sem átti að vera þarna og við kirkju- ráðuneytið um kirkjugarðinn, sem átti að fá horn af lóðinni. Embættismennirnir tóku málaleitaninni illa, þegar Knud W. Jensen hafði loksins tekist að telja safnaðamefndina á sitt band eftir að hafa drukkið kaffi reglu- lega með henni í ár. Þá mætti Bodil Koch ráðherra á fundinn, barði í borðið og sagði að þegar einhver kæmi loksins og vildi gera eitthvað fyrir þá lifandi, þá skyldu þau sann- arlega sjá um hina dauðu. Og þar við sat. Safnið var vígt 1958. Listaverk eftir Alexander Calder á grundunum við Eyrarsund. Nafnið kemur ekM frá Bandaríkjunum heldur frá hirðveiðimeistaranum sem byggði gamla húsið á lóðinni 1855. Hann var giftur þrisvar sinnum og að sögn hétu konurnar þrjár allar Louise. Staðurinn fékk alla vega nafn sitt á þessum tíma. Veiðimeistarinn ræktaði ávaxtatré og býflugur, auk þess sem hann og síðari eigendur hafa verið áhuga- samir um trjárækt. Því standa mörg sjald- gæf og falleg tré í garðinum og fyrir þá sem hafa áhuga á trjám er staðurinn fróðlegur. Perutrén eru reyndar öll farin, hafa verið felld til að rýma fyrir nýjum byggingum, en staðarmenn hafa reynt af fremsta megni að varðveita garðinn og sérkenni hans. Knud W. Jensen var forstjóri í ostabúi, sem faðir hans hafði stofnað og fjölskyldan átti. En hann var einnig áhugasamur um listir og átti marga vini í þeim hópi, meðal annars sellóleikarann Erling Blöndal Bengtsson, sem er íslendingum að góðu kunnur. Draumurinn um að stofna safn til að koma danskri samtímalist á framfæri blundaði í honum og varð að veruleika með Louísiana, en fjölskyldufyrirtækið seldi hann. Síðan hefur ríkið tekið safnið upp á sína arma, en aðsóknin að safninu er góð, svo tóluvert fé kemur inn þar, auk þess sem safnið er vel stutt af dönskum fyrirtækjum, ekki síst þegar eitthvað mikið stendur til. DöNSK OG ALÞJÓÐLEG LlST EFTIR 1945 VlðMIðUNIN En þó upphaflega hafi verið miðað við danska list, þá hefur sú viðmiðun breyst. Auk þess sem að á Louisiana er gott safn af verkum danskra listamanna af eldri og hverfandi kynslóð eins og Henrik Heerup, dönsku cobra-málurunum eins og Asger Jorn og Carl-Henning Pedersen og mynd- höggvaranum Richard Mortensen svo ein- hverjir séu nefndir, hefur safnið eignast góð verk eftir erlenda leiðandi listamenn eins og Henry Moore, Jackson Pollock, Jean Tinguely og síðast en ekki síst frábært safn verka eftir Alberto Giacometti. Stefna safns- ins hefur fremur verið að kaupa slangur af verkum eftir fáa en að eiga stök verk eftir marga og það gefur safninu einstakan ákefð- arbrag, sem er hrífandi. Nú er Knud W. Jensen hættur sem safn- stjóri, en um tilurð safnsins og uppbygging- artíma þess hefur hann skrifað firna skemmtilega bók, sem heitir Mit Louisiana- liv. I bókinni segir hann bæði frá hvernig safnið stækkaði smátt og smátt, en einnig frá kynnum sínum og skiptum við fjöldann allan af listamönnum, svo bókin er eins og skemmtileg stund með höfundinum. Brautryðjendatíminn á Louisiana er liðinn og safnið er ekki lengur einkafyrirtæki eins og áður, heldur rekið með ríkisstyrk. Það þýðir þó ekki að hægt sé að sitja með hend- ur í skauti og láta safnið reka sig sjálft. Arftaki Knud W. Jensens lítur heldur ekki þannig á hlutina, en hann horfir ekki aðeins yfir grundir Louisina, heldur er í safnráði Museum of Modern Art í New York og víð- ar. Steingrim B. Laursen heitir hann og hefur verið viðriðinn Louisianá í mörg ár. Mannaskiptin boða því ekki neina kúvend- ingu, þar sem hann hefur verið hægri hönd fyrri safnstjóra og því lengi haft hönd í bagga með starfseminni þar. Nafnið hljómar ís- lenskt og Laursen tekur undir það. Segist heita Steingrímur Bjarni Lárusson. Afí hans var íslenskur, kom til Danmerkur til að læra, en öfugt við flesta þá fór hann ekki heim aftur að loknu lagaprófi, heldur giftist danskri stúlku og varð á endanum amtmað- ur á Fjóni. Laursen segir að í fjölskyldunni séu tóm- ir lögfræðingar og sjálfur er hann engin undantekning þar á. Hann lagði stund á lög- fræði og vann sem lögfræðingur í níu ár. Þá lést faðir hans og um hríð var Laursen bóndi og rak mikið bú. En í fjölskyldunni voru ekki aðeins lögfræðingar, heldur li- stelskir lögfræðingar og frá afanum fékk Laursen áhuga á listum. Hann byrjaði að skipuleggja listsýningar og eftir smá tilhlaup til að lesa listasögu ákvað hann að læra frek- ar með því að gera hlutina sjálfur og aflaði sér lærdóms og þekkingar með sýningahaldi. Louisiana er annars vegar safn og hins vegar sýningarsalur, auk þess sem þar eru reglulega haldnir tónleikar, fyrirlestrar og umræðufundir. í anddyrinu er vegleg búð með bókum, plakötum, bolum og góðum gripum, sem safngestir kunna huganlega að meta. Þeir sem hafa komið á stórsafn eins fc*SR*<I ii i.......- Garðurinn við gamla húsið að Louisiana með eina af nýbyggingunum í bakgrunni. ¦óKí^ofih'M

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.