Tíminn - 16.04.1967, Blaðsíða 1

BLAD II

BÞG-Reykjavík, laugardag.
Listin að brosa
Þegar „maðurinn með bros-
ið“, Hurbert Horatio Humph-
rey (55 ára), varaforseti Banda
ríkijanna, kom heim til Wash-
ingiton úr tveggja vikna
Evrópuiferð sinni, gekk forseta
frúin, „Ladybird", á móti hon-
um og klappaði honum á kinn
ina, eins og hún vildi með því
segja: „Þú stóðst þig eins
og hetja“ — Og Humphrey
brosti út að eyrum.
Svo sannarlega áttj hann
klappið skilið, eftir allan mót
byrinn í þessari annarri opin
beru ferð hans til stórborga
Evrópu. Hvar sem hann kom
á almannafæri safnaðist um
hann 'öskrandi mannsölfnuður
með spjöld á lofti: „Farðu
heim Humphrey". Fólkið á göt
unni tók á móti honum með
skrílsiátum, en af hálfu hátt
settra manna varð hann sums
staðar að þola furðulegt af-
skiptaieysi. — En samt sem
áður brosti Humphrey. Þann
ig heiisaði t.d. Heinrich Liibke,
forseti Vestur-Þýzkalands, hon
um með þessum orðum: „Vel-
kominn herra varaforseti. En
hvenær kemur annars for-
setinn?“ Og f*»£en Gersten-
maier, forseti vestur-Þýzka
þingsins mátti ekki vera að
því að taka á móti starfsbróð-
ur sínum (varaforseti Banda
ríkjanna er samkvæmt stjórn
arskrá landsins einnig forseti
öldungadeildarinnar), vegna
þess að hann var upptekinn á
flokksfundi í Hannover. — Og
hann enn brosti Humphrey að
eins. Það átti svo sannarlega
ekki af varafoxsetanum að
ganga. Einfaldir málshættir
gátu ekki einu sinn átt við
hann, eins og t.d.: Fall er
fararheill. Humphrey byrjaði
nefnilega ferðina með því að
detta svo ilia, að hann varð
að ganga með hægri hand'legg
í gipsumbúðum allt ferðalagið.
— En Humphrey heilsaði bara
brosandi með þeirri vinstri.
„Brosið eitt nægir ekki“, sagði
þýzka blaðið „Bild“ í þver
síðufyrirsögnum og voru það
raunar orð að sönnu. HÍtt er
sjálfsagt jafnvíst, eins og brezk
blöð sögðu, að fólkið sem kast
aði að honum málningarpok-
um og reyksprengjum, hafði
ekkert út á manninn sjálfan
að setja, enda þekkti það hann
ekki og vissi sáralítið um hann.
Hann varð að taka á sig sví-
virðingar, vegna þess að hann
var opinber fulltrúi þjóðar í
stríði, sem fólkið var á móti.
Hann var fulltrúi stefnu, sem
mikill fjöldi Evrópubúa sætfir
sig ekki við. Hann var aðeins
tekinn sem „pars pro toto“ í
þessu tilliti. Vegna alls þessa
var gott, að „Ladybird" skyldi
taka svona vel á móti honwn
í Washington.
í Lundúnum voru Banda
ríkjamenn kallaðir , „barna-
morðingjar“ í áheyrn Humph-
reys, í Róm voru plastpokar
fullir af rauðri málningu
sprengdir á bifreið hans, í
Briissel var varpað að honum
Svipmynd úr ferð Humphreys, varaforseta: Bandaríski fáninn brendur nálægt Champs Elysees í París.
reyksprengjum, í París var
bandaríski fáninn brenndur
að honum ásjáandi og í Vest-
ur-Berlín undirhjuggu menn
jafnvei „samsæri“. Hver giæti
haldið brosinu undir öllum
þessum ósköpum annar en
Humphrey? Er það furða, þótt
blaðið „Bild“ breytti nú yfir-
skriftinni á forsíðu í „Vopn
hans: brosiðl"
Ferð Humphreys hefur vafa
laust átt að vera til þess m.a.
að kanna afstöðu Bvrópu-
manna til stefnu Bandaríkja-
manna í Vietnam og í bezta
falii að vinna henni fylgi.
Varla er ofsagt, að a.m.k. á
yfirborðinu hafði sú ósk ekki
rætzt. Það er ekki sök Humplh
reys. Hann gerði áreiðanlega
sitt bezta. Hann gegndi að-
eins embættisskyldum sínum
og gætti málstaðar, sem hann
trúir á, en margir aðrir ekki.
Það er ekki þeim málstað til
framdráttar, að gripið sé til
skítkasts.
Annars hefur ferð Humph-
reys lí'ka átt sínar björtu hlið-
ar jafnvel svo skemmtilegar,
að brosið varð að skellihlátri.
Daily Express sagði m. a. þessa
sögu, Þegar Humphrey heim
sótti George Brown, utan-
ríkisráðherra Breta, fór sá
fyrrnefndi að leika sér við
„Jenny“, sem er hvolpur þess
fyrrnefnda. Minnugur gagn-
rýninnar á Johnson, Banda-
rfkjaforseta fyrir að taka
hunda sína, „Him“ og „Her“
upp á eyrunum í garði Hvíta
hússins í nærveru gesta, svo
sem frægt er orðið, sagði nú
Brown við Humphrey: „í guðs
bænum takið Jenny ebki upp
á eyrunum!“
Listin að verða forseti
Skólasystkin hans kölluðu
hann „pennastöngina", af því
hann var mjór og langur. Ár-
ið 2002 verður hann jalfngam-
all og de Gaulle, Frakklands-
forseti er nú. Árið 1972 hyggst
hann ganga inn í Elysee-höll-
ina, sem húsbóndi. Núverandi
húsbónda þar bjargaði hann
írá því að missa meirihluta á
þingi í nýafstöðnum kosning-
um. Þessum bjargvætti hafði
þó de Gaulle á sínum tíma
vísað úr stöðu fjármálaráð-
herra og sett Debré í staðinn.
Þá sagði björgunarmaðurinn:
„Eg er svo vonsvikinn að ég
get ekki brosað, en ég er orð-
.inn of stór til að gráta.“
Fyrirmynd þessa manns er
Kennedy heitinn Bandarí'kja-
forseti. 15 ára gamall sagði
hann: „Ég verð einhvern tíma
fjármálaráðherra Frakklands.“
36 ára gamall varð hann það.
Þegar skoðanakönnuðir upp-
götvuðu „sexapíl“ hans birtist
hann hvenær sem færi gafst,
loðbrjósta á baðströndum
Frakklands. Á veturna fer
hann á skíðum, en á sumrin
leifcur hann polo og tennis.
Hann stjórnar „andstöðu
í stjórnarsamstarfi“ með Gaull-
istum. Eftirlætisbókin hans er
eftir Thedore Whites: The mak
ing of the president.
En hver er svo maðurinn?
Hann heitir Valéry Giscard
d’Estaing, 41 árs að aldri, fremst
ur í hópi þeirra, sem telja sig
kjörna eftirmenn de Gaulle,
forseta. Hann er í fararbroddi
„óháðra lýðveldissinna," sem
árið 1962 klufu sig út úr hin-
um hægri sinnaða flokki: Cen-
tre National des Indépendants,
en sbyðja nú stjórn gaullista,
UNR. Flokkur Giscard hlaut
44 þingsæti í síðustu kosning-
um, en hafði áður 34. Sú fylg-
isaukning reið baggamuninn
fyrir stjórn de Gauile. Le Gen
eral varð að hafa það, þótt
„bjargvætturinn“ væri óstýrilát
ur, að hann væri hrifinn af
Bandaríkjunum og Bretlandi,
að hann vildi breyta Efnahags-
bandalaginu í pólitískt „Bvrópu
bandalag," með sjálfstæðum
her og aðskildum fjárhag —
og það fyrir árið 1980. Hann
verður að umbera þennan
mann, sem segir ekki „já“ við
því sem fonsetinn segir, heldur
„já, en . . .“ Eina mótspil de
Gauille er: Með „en" getur mað
ur ekki stjórnað. Eigi að síður
lagði Giscard út í kosningabar-
áttuna með þessi orð á vör
um: „já en . . .“, í baráttuna
gegn aðalandstæðingum Jean
Lecanuet, sem hafði að baráttu
orðum: „nei, en . . .“ Giscard
segir „já“ við hinni sjálfstæðu
utanríkisstefnu de Gaulle og
efnahagslegu jafnvægi, sem
hann berst fyrir, „en“ aftur á
móti við minnkandi völdum
þjóðþingsins, stefnunni í fé-
lagsmálum og málefnum varð-
andi sameiningu Bvrópu. Að
þessu leiti er hann „andstæð-
ingurinn“ í stjórnarsamvinn-
unni. Giscard berzt gegn hækk
uðum sköttum, gegn atvinnu-
leysi, gegn auknum ríkisútgjöld
um gegn hirðuleysi í íbúðar-
málum. Og þessi barátta hef
ur borið árangur. pessum bar-
áttumálum ætlar hann að ryðja
sér braut upp í forse'astólinn.
Giscard er fæddur í þýzka
Koblenz árið 1926, kominn af
ríku og áhrifamiklu fólki, rétt
eins og Kennedy. Hann hefur
enda verið kallaður „gallíski
Kennedy". Hann er grannur
og hár maður vexti, 1 metri
og 90 sentimetrar. Hallast þvi
ekki á með hæðina við núver-
andi forseta Frakklands. Hann
er þunnhærður með mjög hátt
enni. í skóla var hann alltaf
fremstur, „dux“. Hann stund-
aði nám í „snobbskóla" Frakk-
llands, Lycée Janson-de-Saille
í París, Eoole Polytechnique
og Ecole Nationale Adminis-
tration (ENA). Fyrrverandi
nemendum síðastnefnda skól-
ans safnar Giscard nú um sig
eins og hirð, sem á að styðja
hann í blíðu og s-tríðu á göng-
unni til loka marksins.
Árið 1956 varð Giscard þing
maður og erfði eiginlega þing
sæti afa síns, Jacques, í heima-
kjördæmi hans. Þrem árum
seinna varð hann meðlimur
fiönsiku strjórnarinnar, aðeins
33 ára gamail, yngstur allra.
Enn þrem árum seinna varð
hann fjrámálaráðherra, svo
sem áður er greint fra. í Louvre
í F/arís, aðsetri fjármálaráðu-
neytisins, hóf yngsti fjármála-
ráðheira hins vestræna heims
.baráttuna við verðbólgu innan
lands. Hann fyrirskipaði al-
gera verð- og launastöðvun
tókst að vinna upp 7 milljarða
fjárlaga'halla og greiddi Banda
ríkjamönnum mikinn hl-ta
skulda franska ríkisins við þau.
Er furða þótt Giscard raupi
nú og segi: „Ég lagði grund-
völlin að franska efnahagsundr
inu.“ En með stöðvunarstefnu
sinni dró Giscard samtímis úr
hagvextinum. De Gaulle vildi að
vísu ekki verðbólgu, en hann
vildi mikinn vöxt efnahagslífs-
ins. Þegar hinn ungi fjármála-
ráðherra gekk í berhögg við
skipanir og kröfur yfírmanns
síns, de Gaulle, á alþjóðlegum
fjármálaráðstefnum, varð mæl
irinn fu'llur. De Gaulle kippti
stólnum undan þessum baldna,
unga ráðherra sínum.
Nú er hins vegar svo komið,
að viðir franska forsetastpls-
ins eru teknir að fúna og riða
undir þunga hins aldna for-
seta, de Gaulle. Giscard yrði
fyrsti sjálifboðaliðinn til að
lappa upp á ha.... En það gerði
hann þó varla nema fullnægt
væri einu skilyrði: Að setan
væri honum ætluð.