Alþýðublaðið - 16.03.1988, Side 7

Miðvikudagur 16. mars 1988
7
ÚTLÖND
Umsjón:
Ingibjörg
Árnadóttir
Tveir drengir, annar Arabi hinn gydingur leika sér saman i fótbolta, óþekkt i ísrael. Það sem er þó ennþá markverðara, þeir eru bekkjarfélagar.
VIN
INNANUM HATRIÐ
Neve Shalom/Wahat Al-Salam, er verkefni hugsjónar. Þar mœtast gyðingar og arabar sem
jafningjar.
Á myndinni eru tveir dreng-
ir aö spila fótbolta, það ætti
ekki að teljast til tiðinda en
þetta eru þó stórtíðindi! Ann-
ar þeirra er gyðingur.hinn
arabi, að þeir skuli leika sér
saman er svo óvenjulegt í
ísrael að það gæti hvergi átt
sér stað nema í Neve
Shalom.
Neve Shalom heitir einnig
Wahat al-Salam, bæði nöfnin
þýða það sama, „vin“ (oasis),
það fyrra er á hebresku hið
siðara á arabisku.
Neve Shalom er ekki stór
vin, tæþir 50 hektarar og þar
eru ekki skuggsælir trjálund-
ar eöa liðandi lækir. Neve
Shalom er að mestu leyti
grjót og þurrir vellir og er
staðsett milli Tel Aviv og
Jerusalem.
Sú tilraun sem þarna er
verið að gera á sér ekki hlið-
stæðu. Þessi tilraun er gerð
af einkaaðilum og markmiðið
með henni er, jafnvel þó ekki
takist að fá araba og gyðinga
til að elska hvorir aðra, að fá
þá til að hætta að óttast hvor
annan.
Óskadraumur
Neve Shalom er óska-
draumur, hugsjóna markmið,
sem jafnvel nútímalegar og
félagslega hugsandi Israels-
menn horfa á með efa-
semdaraugum.
„Bull“, segja þeir, „það
verður aldrei friður hér í
ísrael milli íbúanna, gyðinga
annarsvegar og araba hins-
vegar.
Israel hefurverið sjálfstætt
ríki í 40 ár. Ísraelsríki varð til
eftir langa göngu heim til
„fyrirheitna landsins" —
Palestínu — sem gyðingar
stofnuðu á öldinni sem leið.
Allar götur síðan hafa gyð-
ingar og arabar lifað saman
— sem nágrannar — sem
fjandmenn og allan þennan
tima hefur ríkt einhverskonar
stríðsástand.
Fordómar
Nú á tímum, þegar þeir eru
fleiri sem flytja úr landi (unga
fólkið) en þeir sem gerast
innflytjendur, eru öfgamenn
til hægri að hafa pólitisk
áhrif í slauknum mæli. Það
vantar hugarfarsbreytingu hjá
unga fólkinu, og að látið
verði af þeim fordómum sem
gyðingar og arabar hafa gegn
hvor öðrum og er arfur frá
fyrri kynslóðum.
„Það má kalla þetta mann-
lega fáfræði, sundurgrein-
ingu sem nær til beggja átta,
sem kemur þó verst niður á
aröbum, af því aö þeir hafa
ekki sömu borgaralegu
mannréttindi og gyðingar",
segir Rayek Rizek, en hann er
leiðbeinandi í stærsta verk-
efni Neve Shalom „Skóla frið-
arins“, sem í öllum slnum
einfaldleika — hefur það að
markmiði að unglingar af
gyðingaættum og arabaætt-
um, frá sömu svæðum í
ísrael, kynnist hvor öðrum.
„Þeir eru nágrannar, en
hafa aldrei talað saman. í
uppeldi sínu hefur þeim verið
kennt að óttast og tor-
tryggja".
„Markmið okkar er að vera
einhverskonar málamiðlari:
Að reyna að fá unga gyðinga
og araba til að snerta hvor
annan. Að fá þá til að skilja
að báðir hóparnir hafa sömu
þrár, drauma og vonbrigði. Ef
þetta tekst, er það stórt skref
I sömu átt“, segir Rayek, en
hann er þalestínumaður.
ísrael er í friðsamlegri
sambúð við Egyptaland og
einnig Jordaníu og ýmis önn-
ur arabalönd.
Það er öfugsnúið, en aðal-
óvinurinn virðist vera arabar
sem eru í rauninni samlandar
þeirra.
„Við erum ekki að reyna að
sanna eitt eða neitt og tölum
ekki um, að eitt sé rétt og
annað rangt“, segir eiginkona
Rayek, Diana sem einnig
vinnur við „Skóla friðarins",
sem er nú bæði virtur og
viðurkenndur í ísrael.
Það búa 70 manns í Neve
Shalom (helmingurinn börn).
„Hér höfum við okkar efna-
hagslíf. Við erum arabar, gyö-
ingar og kristnir en samein-
umst um vonina um að lifa I
friðsamlegri sambúð — og
sýna fram á að það sé
hægt“, segir Rayek.
„Skóli friðarins" fær ekki
fjárhagslegan stuðning frá
ríkisstjórn ísrael, stuðningur-
inn kemur að mestu frá út-
löndum. I skólanum er fyrstu
dögunum hagað þannig:
Reynt er að fá börnin til að
komast í samband hvort vió
annað. Ungir gyðingar og
ungir arabar eru settir í sam-
starfshóp og reynt er að fá
þá til að leysa frá skjóðunni
um sína hagi, um fjölskyldur
og daglegt líf.
„Við vitum aðeins um fá
dæmi þess aö varanleg vin-
átta hafi myndast milli ungra
araba og ungra gyðinga, sem
hafa verið saman á nám-
skeiði — og engin dæmi um
rómantísk ástarævintýri. Það
er ekki það sem við erum að
vinna að — við viljum brjóta
gat á múr þagnarinnar", segir
Diana.
Akœrur
„Fyrirfram fordómar eru
hrikalegir", segir Rayek um
unglingana. „Arabísku ungl-
ingarnir kalla gyðingana
„ágjarna", „níska“ og „morð-
ingja". Gyðingarnir segja
araba vera „dýrslega" og að
þeirséu „hryðjuverkamenn“,
og alltaf í fleirtölu.
„Það er einkennandi fyrir
unglinga af gyðingaættum,
að þeir sjá araba fyrir sér
sem ógnandi fjölda — ekki
sem einstaklinga", segir
Rayek.
„Þetta er dagblööunum að
kenna. Það er mikið um
vopnuð átök hér í ísrael —
morð og árásir. Eins og blöð-
in segja frá, er auðvelt að
hafa áhrif á ungar sálir og
koma því inn hjá þeim, að
það séu aðeins gyðingar sem
gráti sína látnu. I hvert sinn
sem arabi er drepinn, eru
langar útskýringar um ástæð-
una fyrir morðinu. Aftur á
móti ef gyðingur er drepinn
er hann „fórnarlamb hryöju-
verka".
„Ég ákæri menntunarkerfið
í þessu landi fyrir að stuðla
að áframhaldandi ótta og fá-
fræói milli araba og gyðinga.
Hér i Neve Shalom höfum við
engar væntingar um að geta
breytt hugsunarhætti araba
og gyðinga. Takmark okkar er
og við erum ánægðir ef það
tekst, að fá þá til að skiptast
á skoðunum. Það álítum við
spor í rétta átt“.
(Det fri Aktuelt.)