Tíminn - 25.10.1968, Blaðsíða 11

FÖSTUDAGUR 25. október 1968.
TIMINN
n
HRINGLANDAHÁTTUR | GREIN ERLENDS
Framhald af bls. 1 j Framhald af bls. 6.
heildaryfirsýn yfir efnahagsmálin, i landbúnaður geti keppt við inn-
' enda minnir sú framkvæmd helzt! fluttar landbúnaðarvörur.
á aðgerðir þeirra, sem framkvæma | Það er viðurkennt meðal þjóða,
■ áður en þeir hafa að fullu iosað að matvælaframleiðsla er undir-
sig við svefninn. stöðu atvinnugrein. Þjóðirnar hafa
Hitt atriðið, sem ríkisstjórnin keppzt um að vera sem mest sjálf
afsakar aðgerðarleysi sitt með, er um sér nógar með matvælafram-
viðræður þær, sem fram hafa far
ið á milli stjórnmálaflokkanna síð
pstu vikurnar. Um þær er það að
segja, að þau vinnubrögð geta
verið eðlileg vegna efnahags-
vandræðanna, ef til þeirra er stofn
að með heilindum við lausn þeirra
vandamála, er leysa þarf.. Um það
skal ekkert sagt að sinni, þar.sem
ekkert hefur á það reynt, og
óljóst með öllu, að hverju er raun
verulega stefnt með þessum við-
ræðum.
Það vakti afchygli og undrun þeg
ar það kom í ljós, að ríkisstjórn
in hafði ekki látið Seðlabankann,
Efnahagsstoifnunina og Hagsýslu
leiðslu. Hættuástand, sem skapazt
hefur vegna styrjalda hefur vissu-
lega húft hér nokkur áhrif.
En vegna þess, að þessi fram-
leiðsla er ríkisstyrkt í flestum
löndum, er enfitt að finna réttan
mælikvarða á samkeppnishæfni
hinna ýmsu landa.
fsland er staðsett all fjarri öðr-
um löndum og því ríkari ástæða
til þess að landið geti sem mest
séð sér farborða með framleiðslu
matvæla. Þá má þjóðin aldrei
gleyma því, að í sveitunum liggja
rætur hinnar fornu menningar
þjóðarinnar. Þangað höfum við ís
lendingar sótt menningararf okk
stofnunina safna gögnum um ástand ( ar. Sveitirnar reynast enn í dag
ið í efnahags- og atvinnumálum hinn bezti skóli fyrir ungmennin,
þjóðarinnar, svo hægt væri að sem nú eru að alast upp.
snúa sér að því að leita eftir sam-|
stöðu um lausn vandans strax í;
upphafi umræðnanna. Að söfnun |
gagna hefur verið unnið síðan um- j
ræður stjórnmálaflokkanna hófust
og mun nþ langt komið. Ef til afurðir eru taldar ein sterkasta
þessarra umræðna hefði verið sönnun þess, hve íslenzkur land-
Gífurlegar hækkanir
síðustu 4 árinu
Útflutningsbætur á landbúnaðar
stofnað með eðlilegum hætti hefðu
þær átt að hefjast fyrir löngu og
þá að liggja fyrir fullkomin at-
hugun og greinargerð áðurnefndra
stofnana svo ekki liðu tveir mán
uðir frá því til viðræðna var stofn
að þar til þær gætu raunverulega
. hafizt.
Ástæðan fyrir þeim vinnubrögð
um ríkisstjóraarinnar, er fram
búnaður stendur höllum fæti, en
eins og kunnugt er tryggir ríkis-
sjóður með sérstökum lögum upp
bætur á útflutning, að hámarki
upphæð, sem nemur 10% af heild
arframleiðsluverðmæti landbúnað
arafurða á hverju framleiðsluári. |
Árið 1962, fyrir 6 árum síðan, j
var flutt út dilkakjöt til Noregs
sem skilaði hærra verði, að frá-
koma í fjárlagafrnmvarpinu, er al dregnum kostnaði, en grundvallar
gert úrræðaleysi um lausn vand
ans. Vinnubrögðum rfldsstjórnar-
innar verður bezt lýst með fram-
' kvæmdum hennar í efnahagsmál
um frá nóv. 1967 — nóv. 1968:
Nóv., ‘67 gengisbreyting, sögð sér
, lega vel undirbúin.
Des. ‘67 Fjárlagaafgreiðsla. Tolla
lækkun um 250 milljónir boðuð
síðar.
verðið innanlands. Þótt fryst
kjöt á Bretlandsmarkað þyrfti
þá nokkrar útflutningsbætur, var
þó ekki litið á uppbæturnar sem
neitt vandamál. En svo skeður
það næstu 4 árin, að allur fram-
leiðslukostnaður hér á landi hækk
ar gífurlega. Mun láta nærri, að
margir kostnaðarliðir hafi tvö-
faldazt á þessum árum. Á sama
Jan. ‘68 Uppbótakerfið aukið umitíma stendur verg d landbúnaðar
320 milljomr ofan a gengislækkun j vgrum j stað á erlendum mörkuð
um o£? i
Fehr. ‘68 Tollalækkunin varð að,f.,f ,,
eins 160 milljónir í staðlnn fyrir
um og jafnvel lækkar í sumum
250 milljónir.
Marz ’68 Hækkun á tekjustofnum samkeppnishæfni
afengi tohaki, og fl. og fl. frest
Það segir sig sjálft, hver áhrif
þessi kostnaðarhækkun hafði á
landbúnaðar-
leysi hótar nú þjóðarbúinu.
Nýsett alþingi fær nú það verk
efni að ráða fram úr þeim mikla
vanda sem við blasir. Það er sýni
legt, að mjög róttækar ráðstaf
anir verður að gera, til þess að
brotizt verði út úr vandanum og
stpralvarlegri kreppu forðað.
Eitt þýðingarmesta atriðið í
þeim ráðstöfunum, sem gerðar
verða, hlýtur að vera það að
skapa framleiðslunni samkeppnis
hæfa aðstöðu. Það verður að
finna leiðir til þess að skera frysti
hús óg önnur framleiðslufyrirtæki
ofan úr skuldasnörunni.
í mörgum tilfellum verður slíkt
ekki gert nema með sérstökum
ráðstöfunum í skuldamálum fyrir
tækjanna. Finna þarf leiðir til
þess að létta vaxtabirgðina.
Fyrst er að leggja starfsgrund-
völl fyrir framleiðsluna, síðan að
finna leiðir til þess að tryggja
þann grundvöll.
Framtak og dugnaður
Þjóðin verður að skilja það, að*
velferðin og velmegunin byggist á
því, að framleiðslan geti gengið
hallalaus. Hún er grundvöllurinn.
Rekstur fyiúrtækja verður að
skapa eigin fjármyndun. Halla-
laus rekstur er ekki nóg. Rekstur
inn verður að skila tekjuafgangi.
Þjóðin verður að skilja það
einnig, að hún getur ekki eytt
meiru en hún aflar. í dag er hins
vegar mikið ósamræmi milli.
eyðslu og framleiðsluafkasta. Til
þess að brúa þetta bil verður
að leggja höfuð áherzlu á aukn !
ingu framleiðslunnar en jafnframt i
verður að draga úr eyðslunni, með
an verið er að brúa bilið.
Aukning framleiðsluafkasta
byggist mjög mikið á dugnaði
einstaklinganna, sem stjórna fram
leiðslutækjum og framleiðslufyrir
tækjum. Margir eru nú bognir í
baki og vonlitlir, sem staðið hafa
í því gð fleyta áfram taprekstri.
Það verður með nýjum ráðstöf-
unum að skapa nýja trú og bjart
sýni hjá þeim sem stjórna at-
vinnurekstrinum. Einstaklingarnir
eru, þegar allt kemur til alls,
mesti þjóðarauðurinn. Framtak
og dugnaður þeirra ræður meiru
en kostir landsins.
Erlcndur Einarsson.
vara. Sama máli hefur gegnt með
fjölmargar greinar iðnaðarins.
Því má ekki gleyma.
un ríkisútgj. til verklegra fram
kvæmda, stofnað til nýrrar lán-
töku vegna rfldsútgjalda.
Anríl: Skattahækkun vegna vega ,
mála 160—190 mílljónir króna. j rolsk velmegun
Maí—júní: Síldarvíxill samþykktj Þegar rætt er um vanda efna-
ur, f járhæð ókunn. | hagsmálanna, má ekki gleyma því,
Júlí—ágúst: Viðbótaruppbætur til að verðbólgan er aðalundiiTÓtin.
frystihúsa, 25 milljónir. ! Ég las í ritstjórnargrein eins,
Sept: 20% tollur á allan innflutn dagblaðsins fyrir skömmu þessa
ing og ferðagjaldeyri — 5—600 setningu: /
milljónir mlðað við heilt ár. j „Framleiðsluafköst þjóðarbús-.
Okt.: Fjárlagafrumvarp lagt fram i ins standa ekki undir þessu mikla
__ hefur enga raunhæfa þýðingu.: eyðslukerfi.”
Halldór sagði, að slíkur hringl' Hér er vissulega komið að:
andaháttur og stjórnleysi í efna kjarnanum. Mikil aukning sjávar- ■
hagspiálum gæti ekki leitt til ann afla °S stórhækkandi_ verð á er- i
ars en upplausnar, eins og raun j lendum mörkuðum á árabilinu 1
væri á orðin. 1962 til 1966 hækkaði allan fram j
Fór hann síðan fleiri orðum j leiðslukostnaðinn í landinu, burt:
’ um ríkisbúskapinn og benti ájséð frá því um hvaða atvinnu-
ýmsar leiðir til úrbóta og sparn! grein var að ræða. Það hljóp of-
Misheppnuð
málfærzla
(Trial and Error)
Snilldarleg gamanmynd frá
M.G.M. Leikstjóri: James Hill.
Aðalhlutverk:
Peter Sellers
Richard Attenborough
— íslenzkur texti. —
Sýnd kl. 5, 7 og 9
\wmm
aðar, hina miklu skuldasöfnun við
útlönd, hallarekstur atvinnuveg-
anna og yfirvofandi atvinnuleysi.
Sagði hann að mestu skipti nú
við lausn vandans í efnahagsmál
um þjóðarinnar, að fram hjá at-
vinnuleysi verði komizt og full
komið atvinriuöryggi skapað.
vöxtur . í efnahagselfuna, sem
flæddi yfir bakka sína, og þegar j
flóðið sjatnaði, þ.e.a.s. afli minnk ,
aði og verð sjávarafurða lækkaði, |
voru fjölmörg atvinnufyrirtæki
eins og fiskar á þurru landi.
Eyðslukerfið hélt hins vegar
áfram. Velmegun ríkti hjá mörg
um stéttum á yfirborðinu. Þessi
velmegun hefur verið meira og
minna fölsk, sérstaklega tvö s.l.
ár. Hún hefur byggzt á taprekstri
A VlÐAVANGI
Framhald aí bls. 5
með þeim hætti í dag, að nokk fjölmargra fyrirtækja og greiðslu
ur bót væri að þvi að láta halla ríkissjóðs. Tapreksturinn
8—9 ára börn taka við stjórn- hefur svo stórlega lamað fram-
inni að einhverju leyti af Gylfa leiðslugetuna, fyrir nú utan það,
og er sú ályktun ekki sneydd að mörg fyrirtæki eru komin í
rökvísi. 1 algert strand og verulegt atvinnu i
Ég er kona II.
(Jeg — en kvinde II)
Óvenju djörf og spennandl, ný
dönsk litmynd. gerð eftir sam
nefndri sögu Siv Holm's.
Sýnd kl. 5,15 og 9
Bönnuð börnum innan 16 ára
Tónabíó
Slm 3118?
Lestin
(The Train)
Heimsfræg, snilldarvelgerð og
leikin amerisk stórmynd.
ísl. texti.
Burt Lancaster
Endursýnd kl. 5 og 9
Bönnuð börnum.
18936
Ég er forvitin blá
(Jag er nyfiken bla)
— fslenzkur textl —
Sérstæð og vel leikin, ný,
sænsik stórmynd, eftir Vilgot
Sjöman. Aðalhlutverk:
Lena Nyman
Börje Ahlstedt
Þeir, sem ekki kæra sig um
að sjá berorðar ástarmyndir
er ekki ráðlagt að sjá mynd-
ina.
Sýnd kl. 5, 7 og 9
Stranglega bönnuð börnum
innan 16 ára.
Austan Edens
Hin lieimsfræga amertska verð
launamynd i litum
— tslenzkui texti.
James Uean
Juile Harrls
Sýnd kl. 5 og 9
Mfíirmmm
AS elska og deyja
Stórbrotin og hrífandi Cinema
Scope limynd eftir sögu Remar
ques með
John Gavin og
Liselotte Pulver
Bönnuð innan 14 ána
Endursýnd kl. 5 og 9
Slmi 11544
HER'
nams:
ARIN.
5EIHNI HL1ITI
Sýnd kl 5, 7 og 9
Bönnuð vngr) eD 16 ára
(Hækkað verð)
Verðlaunagetraun
Hver er maðurtnn?
Verðlaun 17 daga Sunnuferð
tii Mallorca fyrtr tvo.
ÞJÓDLEIKHÚSIÐ
íslandsklukkan
Sýning í kvöld kl. 20
Hunangsilmur
eftir Shelagh Delaney
Þýðandi: Ásgeir Hjartarson
Leikstjóri: Brian Murphy
Frumsýning laugardag 26. okt.
kl. 20.
Púntila og Matti
Sýning sunnudag kl. 20
Aðgöngumiðasalan opin frá
kl 13.15 tii 20. simi 1-1200,

MÍ
MAÐUR OG KONA laugardag
Uppselt
HEDDA GABLER sunnudag
SíSasta sinn.
MAÐUR OG KONA miðvifcudag
Aðgöngumiðasalan 1 tðnó ei
opin frá kL 14. Síml 13191.
Simi 50249.
Tónaflóð
(The Sound og Musle)
Sýnd kl. 9
iÆJApiP
Slmt 50184
Grunsamleg hús-
móðir
Amerfsk mynd i sérflokfcl með
úrvalsleikurunum
Jack Lemmon
Kim Novak
Fred Astaire
— íslenzkur texti —
Sýnd kl. 9
Miðasala frá kl. 7
UUGARAS
Slmar 32075, og 38150
Mamma Roma
ítölsk stórmynd um Iffsbar
áttu vændiskonu einnar í Róm,
gerð eftir handriti Pior Paolo
Pasolini, sem einnig eir leik
stjóri. Danskur textd. ASalhlut
verk leikur
Anna Mangani.
Sýnd kl. 5 og 9.
Bönnum börnum.
GAMLA BÍÖ
BödOR
ZHilAGO
tslenzkur textd
BönnuC tnnan 12 ára
Sýnd kl. 5 og 8,30.
HækkaC verö.