Tíminn - 21.08.1969, Síða 9

FIMMTUDAGUR 21. ágúst 1969.
TÍMINN
3
Útgefandi: FRAMSÓKNARFLOKKURINN
Framkvaemdastióri: Kristján Bcnediktsson Ritstjórar Þórarinn
Þórarinsson (áb). Andrés Kristjánsson. Jón Helgason os Indnð)
G Þorsteinsson Fulltrúi ritstjómar Tómas Karlsson Auglýs-
ingastjóri Steingrimur Gislason Ritstjórnarskrifstofur ' Eddu
húsinu. símar 18300—18306 SkriistofUT Bankastræti 7 —
Afgreiðslusími: 12323 Auglýsingasimi: 19523 Aðrar skrifstofur
sími 18300 Áskriftargjald kr 150.00 á mánuði. Innanlands -
f lausasölu kr. 10,00 eint. — Prentsmiðjan Edda h.f.
Innrásin í Tékkó-
slóvakíu
Fyrir rúmu ári, virtust horfur mjög batnandi í örygg-
is- og friðarmálum Evrópu. Margir voru famir að gera
sér vonir um, að sá tími nálgaðist óðum, að ekki væri
framar þörf sérstakra varnarbandalaga. Þessi mynd
breyttist hins vegar skyndilega á einni nóttu. Aðfara-
nótt hins 21. ágúst 1968 réðust rússneskar hersveitir
inn í Tékkóslóvakíu og hafa verið að búa þar um sig
síðan. Hinn rússneski her eða þeir sem honum stjórna,
hafa síðan unnið markvist að því að treysta rússnesk
yfirráð í landinu. Stórlega hefur verið dregið úr mál-
frelsi og ritfrelsi og mörgu öðru frjálsræði.
Þessir atburðir hafa orðið til þess að auka aftur ugg
og ótta í Evrópu. Margir þeirra, sem töldu Atlants-
hafsbandalagið ekki nauðsynlegt lengur, hafa af augljós-
um orsökum skipt um skoðun. Meðan hinn rússneski
her dvelst í Tékkóslóvakíu, verður örðugt að brúa
bilið milli austurs og vesturs í Evrópu Til að skýra
þetta betur, má vel gera sér í hugarlund, hvernig Rúss-
ar myndu bregðast við, ef Bandaríkjamenn flyttú fjöl-
mennt herlið til Noregs gegn vilja norsku stjörharinnar
og norsku þjóðarinnar og það tæki sér stöðu nálægt
rússnesku landamærunum. Rússar myndu vafalaust
bregðast við á þann veg að þeir efldu og treystu varnir
sínar og yrðu enn tortryggnari og óttafyllri eftir en
áður.
Það er því mikil og rík ástæða til að harma þann
atburð, sem gerðist fyrir réttu ári og gerbreytti horf-
um í öryggismálum Evrópu. Mest er þó ástæða til að
harma hann vegna tékknesku þjóðarinnar, sem hafði
svo eindregið sýnt í verki, að hún vildi aukið frelsi,
en býr nú við vaxandi ofríki innrásarmanna.
Innrás Rússa hefur réttilega verið fordæmd um all-
an heim. Áreiðanlega hefur sú mótmælaalda, sem hún
vakti, orðið til þess, að þeir hafa sýnt meiri varkárni
en ella. Því þarf að halda þessum mótmælum áfram.
Alveg sérstaklega þarf að mótmæla þeirri kenningu,
sem beitt er til að réttlæta innrásina, en hún er sú að
Rússar hafi vantreyst tékknesku stjóminni. Ef þessi
kenning fengi að festa rætur, gæti stórveldi hlutast til
i'm mál smáþjóðar hvenær, sem því þóknaðist. Frelsi
og réttlæti smáþjóðanna væri bá alveg úr sögunni.
Mótmælum gegn innrásinni ber því að halda áfram.
Hitt er hins vegar ekki til hags, að þau leiði til þess, að
tekin sé upp einangrunarstefna gagnvart Rússum og
dregið úr samskiptum við þá- Það hafa vestrænu ríkin
heldur ekki gert. Það verður að gera sér ljóst, að fram-
ferði Rússa er sprottið af ótta — ótta við veikleika hins
kommúnistiska valdakerfis, sem ekki muni þola aukna
gagnrýni og frelsi, og ótta við Þjóðverja, sem er
sprottinn af sögulegum rótum. Ef þessi ótti Rússa ykist,
myndu þeir aðeins herða tökin í Tékkóslóvakíu. Því
hafa vestrænu ríkin vafalaust valið rétta leið, með því
að halda áfram öllum dyrum opnum til samkomulags,
jafnhliða því, sem þau hafa talið rétt að auka að nýju
samstöðu sína og varðgæzlu.
í dag, þegar rétt ár er liðið frá innrásinni í Tékkó-
slóvakiu, hlýtur 'öllum frelsisunnandi mönnum að vera
sérstaklega hugsað til tékknesku þjóðarinnar. Hún hef-
ur sýnt í verki, að hún vill búa við frjálsa sjórnarhætti,
en verður nú að þola hið gagnstæða.
Megi tékkneska þjóðin sem fyrst verða þess umkom-
in að ákveða sjálf stjórnarhætti sina. án allra íhlutunar
framandi herliðs í landi hennar. Þ.Þ.
JAMES RESTON:
Blaðamenn eiga ekki að kveða
upp dðm á undan dómstölunum
Enginn á að dæmast sekur fyrr en sökin hefur verið sönnuð.
HOARMSAGA Kenoiedys heiid-
'ur áfiram og 'hiver toarftLinin teik-
ur við af öðrum. Fyrsit var
fjötekyfdia öldungadeiidiartliáiig-
miatninskts og framitíðarframi
hans í sbjórnmáliuinum miötin
svio miikiils, að 'hiairm''.ir vegna
fráfallls stdllkuuiniair komst tæp-
ast að. StjÓT'nmálaframi Ed-
wards Kenmedys v«ar metkun
mitelu mieira í firéttasamheppn-
imni e.n 'liíif M'airy Jo Kopechns.
Svo teom að því, að laiimenn
skynsemi og samvizkia banda-
rísku þj'ó'ðairiinnar hafniað'i skýr-
iniguim ölidumjgad ei Ldarþ i ng-
1 mianinisins á aðdragandanum að
fráfaillii uingfrú Kopeehmie.
BlaðamenjiiirnLr fóru að bera
fram spurminigair, sem svör
vaimtaði við, hófu sínar eigin
eftirgrenmslian'ir og birtu hug-
I'eiðLngar símar og anmarra uvn
atburði og aðdraganda. Þetta
hePur breytt mádínu.
NÚ ER samúðin með öldiuuga-
deil'darþingmanmiinum rokin út
í veður og vind. BLaðiamenin-
irmir bröfðust meðferðar að
réttum löguim og femgu siitt
fram. Öldumgaidei'ldarþiinigmað-
urimn hefiur failllizt á að tatea
þátit í löglegum eftirg'rennsliuin-
um í Edganstowm 3. september.
En uim hann gamga ýmisar furðu
sögiur og fregnir og blaðamenn
inmir hugleiða vítt og breitt.
Allf er þetta ti'l þess fallið að
griafa umdian vörn haus og spilia
fyrir honum.
Þetta er vitaslkiild eins og
vera ber, þegiar Kenmedy á hiut
að miáli. Hjá þeám er aldrei
meimn meðalivegur. Þeir eru
aliitaf anmað hvort á efsta tindi
eða í dýpsrta dal, dáðir eða
hataðir, lofiaðir meira en mann-
leg geta vierðsfkuildar eða last-
aðir meird en venjuileg mann-
vonZkia getur átt slkilið.
EITT sinm var uppi maður
að nafni Ralph Waiido Emer-
som, eimnig þá í Boston. Hamn
hefði orðið hrifinn af sigirum
og hratefiörum Kenjniedyianna.
Hamn sterifaði ritgedð um tví-
sfeiptimguina í mammllfiinu og
hédt fram, að sérhiver ofgnótt
yili vöm-tuin, sérhvem vönfcun
fyiligdi einihver gnótt og hvað
eima gott dirægi iLit á eftir sér.
Miaðurinn öðlaðidt ávimniimg
vegma þess, sem 'hann glataði
O'g sérlhver árvinnimigur leiddi til
glötuiniar einlhvers annans.
Þetta er afar gömui teenminig.
Bóta'lögmál Emensons má rekja
aiUít frá biblíuinni til hnefialeika-
hringisins. SælISr eru hógværir,
þvi að þeir murnu landið erfa.
Þess hærra, sem hver og einn
rís, þess þyngna verður fall
hans. „Náftúnain er á mióti ein-
ofeum og undanitekni ngu m “,
sagði Emerson. „Ávalt verða
eimhverjar aðsitæður tffl jöfnun-
ar og iækika þamn hrokafulla.
jafina um þann stertoa, rífea og
heppna . . . Bóndinn hyggur
vaid og háa stöðu eftimsóknar
vemt, eii fiomsietinn hefur greitt
ærið gjaM fyrir setu sína í
Hvrtabúsinm, þar sem hún hcf-
ur oftast feostað hann friðinn . .“
KENNEDYARNIR emu vissu-
lega Ljóst dæmi um þetta. ÞeLr
hafa verið sterkir, rí'kir, heppn-
ir og jatfnvel hrokatfuilir, en
hörmumgin hetfur toomið yfir þá
og lagt þá lægra en orð fá með
góðu móti lýst. Og hiví er þá
vemið með þessa manmsóton fyr-
irfram úr því að búið er að
áfeveða réttarmamnsóton'?
Bliaðam'enniimir héidu fram,
og maunar með métJtu, að Kemn-
edy þymfiti efeki einn að gera
hreint fyrim sínun, dymum, höld-
ur iög og réttarfiar Massachu-
setits-tfyHkiis, og þeir fenigu siitt
fmam. Þeir 'tomúðu firam réttar-
paninisótom, en nú vof-ir yfir þeim
sú hætta, að þeir kveð; upp
dóminn fiyrirfmaim yfir öldunga-
deildamþinigmanninum og beiti
hann cimétti í naíni „réttlætis-
iins“.
Blöði-n og dómiamamnir eru nú
að toveða á um ábyrgð sina f
málum sem þessum. Aiivariega
huigsamdi lögfræðingar, dómar-
ar og bliaðam-enn hafa glámt við
þemnan tvíræða vanda aillt síð-
an að Ke-nnedy forseiti v-ar myrt
ur í Dalilas, en þá létu blaða-
memnirnir sér •eídk'i nægja að
filytjn fréttimar, heldiur bjuggu
þær tiL
AF ÞESSUM sötouim hafa
blaðamenn og lögtfræðingar ver
ið að reyna að undanförnu að
móta „aðalaitriði og útllnur
réttlátmar rainnsókiniar“ í New
Yorfe-fylki, og þeir virðast yfir-
leitt vera á einu máli um, að
ritstjórar skuili, í dómum sín-
urn um fréttir, m,knnaist etftir-
faramdi atæiða:
1. Hver og ekm, sem sötoum
er bordinn, skal áliitinn satolaus
unz sötoin er sö-ninuð á hann.
2. Satoborninigur og borgara-
legur miáisaðili á heimtimgu á
a-ð hljóta sinn dóm við þær
aðstæður, að tilfinn’n-gar,
hleypidómar og æsiimgar hafi
elcki áhrilf.
3. Lesemdur. hluistendur og
álhorfendur geta orðið bvíð-
dómendur.
4. Orðstír einski-s imanns má
siberða að þamfiliausu.
MÁLUM er þanniig farið, áð
emginn — jaf-nvel e&iki við, sem
þóttu stoýringar Kennedys öid-
u-ng'adeiidiairþimgmanms á harm-
leitonum við Chappaquiddiek
ófuliinægjia-ndi og torötfðumist
réttarra-nnsófenax tii a-ð leiða
sta-ðreyndknar í ljós, — þarf
að skoða hug sinm um, hvort
blaðam'eniniirnir hafi gætt þess-
ar-a höfuðaitriða síðan að kv-eðið
var á um réttaiTannsóton-in'a.
Bl'öðin kveða upp dóm yfir
öMungadeiildarþ-inigm'ann-mum
áður en ha-nm toemur fyrir rétit-
inn, og þetta torveidar löglega
meðferð máisins alveg að
óþörfu.