Alþýðublaðið - 22.03.1922, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 22.03.1922, Blaðsíða 1
Alþýðubla ö-©fl4$ #* af JLlþý4laflo1clmv 1922 Miðvikudaginn 22. marz. 68 tölublað Jíorski irerkamania|Iokkurinn. Eftir Æaw* Heggutn (Krhtiania). ** Norski verkamannaflokkurinu —- Det norske arbeidparti — er i raun og sannleika alþýðuflokkur. Því verklýðsfélögin eru sem heild meðlimir flokksins, og þar með mcðlimir félaganna, auk þ°ss sem Sokkurinn hefir sérstakar meðlima- deiídir. Norski verkamannaflokkur- ina er eini flokkurinn sem er íþaanig gerður, sem er í Kom- rnunista ínternationale (3. Ioter- aationale)') Til þess að skilja betur aðstöðu sflokksins eins og hún er nú, verð um við að athuga hvað gerst hefir í flokknum sfðan 1918. En j>að ár varð vakning innan póli- tískrar starfsemi verklýðsins f Nor- sgi. Aflið aem rak þá vakningu áfram og gerði hana hér um bil ómótatæðilega, var hin mikla dýr ílð er verklyðurinn stundi undir, dýrtíð, sem átti rót sfna að rekja tíl heimsstyrjaldarinnar. Þá var það að vinstri armur verkamanna- álokksins aáði almenningi á sitt «nái og réði þar með stefnu flokks- ins. Flokksþingið, sem haidið var i Kristjanfu 1918 ruddi burt sósial- demókratisku smáendurbótastefna hægri jafnaðarmanna, og aðgerða- ¦leysissvemi þeirra, en samþykt var -að sjálfur almenningur þyrfti að taka próf f baráttunni fyrir |afn- aðarstefnunni og til þess að koma iienni á. Tafnframf þéssari flokka biltingu — því bilting var það — voru sett upp um alt iand her- manna og verkamánharáð (sov)et). Má segja að það hafi vérið mik iísvert, að svo miklu leyti sem það sýadi hvert hugur fjöldans hneygðist. í raun og veru voru ifmarnir hagstæðir verklýðshreyf i) Alþýðuflokkurinn ísienzki er rnyadaður á satiia hátt Og norski ^erkaa?armaflokkurina.! ingu í Noregi þetta ár, cins og í , flesíum Iöndum, og það var alls sigj að furda þó sumir þéirra sem bjirtsýnastif voru gerðu sér glæsi- legar vonir um hvað gera mætti í nánustu framtíðinni; glæsilegri vonir en reyndin varð Arið eftir, 1919, var kallað sam an nýtt verkamannaþing f Krist- janiu, og vsr þar samþykt að beriast fyrir ráðstjórnarfyrirkomu- lagi (sovjetum) og fyrir alræði al- þyðunaar (próletar díktaíúr). Var kosin sameiginleg nefnd frá flokkn um í heild sinni, Qg frá verklýðs- félögunuum sér í lagi, til þess að draga upp framtfðarbrautir þessa fyrirkomulags. Arið^ ig2o var svo niðurstaða þessarar nefndar lögð íyrir flokk- inn, sem tillaga til samþyktaf. í tillögu þessari var heimtuð þjóð- nyting framleiðslutækjanna sam- fara verksmiðjuráðum, auk þess sem tillagan sagði ákveðið að flokkurinn vildi sovjetstjórn og aí- ræði alþýðunnar. Gréiddi yfirgnæf andi hluti verkamannaþingsins til lögunni atkvæði, en einir 30 hægri jafnaðarmenn greiddu atkvæði á móti En með þessu hafði norski verkamannaflokkuriun lýst því yfir fyrir alþjóð að hann væri bylt ingaflokkur. Þegar skilyrðln fyrir þvf að vera meðlimur Kommunista Internatio nale voru birt (Moskva setningarn- ar) má segja að allur norski verka- mannaflokkurinn léki á reiðiskjálfi. Stóðu þá um hrfð afakaplegar deilur f verklýðsfélögunum, og um tfma sást ekki hvernig fara mundi, en hægri Jafnaðarmeon reyndu að veiða f grugginu, sem varð af um- rótinu. En á sama tfma hóf auð valdsstéttin — hin táðandi stétt Noregs —, sem má sfn eins mik ils eins og bræðra stéttir bennar í öðrura löndum, hina áköíustu áras f blöðum sfnum gegn verkmanna- flokknum og forgöngumönnum al þýðunnar. Tilgangurinn var auð vitað að reyna að hræða cþann hlutaau út úr flokknurn, sem- ha fði verulegá stéttatilfinningu, en það rhístóksjt,. gersimlega og varð til þess ,að þoka flokknum ssman og mynda órjufandi herlfnu. ~Ög því ákafari sem árásirnar urðu f blöð- um auðvaldsins og frá þjónum þess, hægri jafnaðarmönnum, því þéttar fylktu verkamannafélagarnir sér um flokkinn eftir endilöngum Noregi. Hverjum óhlutdrægum áhorf- anda hláut um þeisar mundir að vera ljást, að hinar gengdarlausu árásir á flokkinn voru bein orsök til þess að hægri jafnaðarmenn mistu öll vöíd. Meðlimatala flokks- ins , minkaði úr 105,348 niður f 97,585 árið 1920, en það var að- aiiega að kenna þvf að fjárhags- ástandið var þá farið að versna og margir orðnir atvinnulausir, en ekki deilunni um Moskva setning- arnar (reglur Kúmmuniata Inter- nationaie). Raunverulega átti engin klofning sér stað i flokknum um Moskva setningarnar. Það var að- eins Iftil klfka, sem fylgdi 22 þeira helrtu af gömlu postulunum, sem gengu frá til þess að mynda aér- stakaa hægri Jafnaðarmannaflokk. Það skeði í febrúar og marz 1921. Samt hafa verið vondir timar fyrir verkamannaflokkinn síðast- liðið ár. Atvinnuleysi hefir sffelt vaxið sfðan 1920, og hefir þetta gffurlega atvinnuleysi haft þær af- leiðingar að afskaplepa hefir fækk- að f verklyðsfélögunum og þar með f flokknum. Það. að félögin eiu sem heild meðlimir flokksins, hefir bæði góða og vonda hlið. Góða hliðin er það, að flokkurinn getur með þvf móti hægar náðjil alls fjöldans, hlnsvegar standa vfða hinir gömlu stjórnendur verklýðs- félaganna af ölia afli á móti öllum nýungum og nýbreytni sem leiðir af því að flokkurinn er orðinn kommunistaflokkur. (Nl)

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.