Vísir - 09.01.1981, Page 4

4
vtsnt
' ■ -
Köstudágur 9.' janúar 1981
Breshnev heyrnr- j
daufur . i
Það er fariö aö kvisast eft- J
ir því sem lengra liöur frá J
heimsókn Breshnevs forseta J
Sovétríkjanna til Indlands á I
dögunum, aö ýmislegt smá- I
skritiö hafi þar kotniö upp á. I
T.d. átti sendiherra |
Pakistans, Abdul Sattar, af- j
skaplega bágt meö sig, þeg- j
ar hann var kynntur fyrir j
Breshnev. Forsetinn haföi •
nefnilega þann háttinn á, .
þegar scndiherrarnir voru J
leiddir fyrir hann, aö hann J
endurtók ýmist upp heiti J
landsins eöa þjóðarleiötoga J
viöknmaudi rfkis. I
Þegar Sattar var kynntur I
fyrir honum. sagöi Bresh- I
nev: „Ah, Babrak Karmai. I
Babrak Karmal.” — en þar |
sló heldur út i fyrir honum, |
þvi aö Karmal er leppur .
Sovétmanna i Afghanistan, j
og Pakistanar bera litiö hlýj- J
an hug til hans. j
Sendiherra Júgóslaviu J
varö einnig smáhvumsa, I
þegar rööín kom aö honum, I
þvi aö þá sagöi Breshnev: I
„Ah, Rúmenra, Rúmenia.” I
Atvínnuleysi EBE |
Atvinnuleysi i Belgiu var {
komiö upp i 9,1% i jólamán- J
uöinum og hefur ekki áöur J
verið svo mikiö siðan fyrir *
striö. Haföi þaö aukist úr I
8,8% í nóvember. I
Tölur um atvínnuleysi i I
Efnahagsbandalagsríkjun- I
um sýndu, aö ástandiö er I
verst i Belgfu. Eöa var þaö. I
áöur en Grikkland gekk i j
EBE. í Grikklandi var at- j
Vinnuleysiö 10,5% i októbcr i j
haust. j
Bandaríkjamönnum j
ekkl óhætt j
I El Saivador i
Hafin er leit i EI Salvador I
aö bandariskum blaöa- i
manni, sem horfinn er þar. |
Uggir menn, aö hann hafi j
hlotiö sömu örlög og ýmsir j
landar lians, sem myrtir j
hafa veriö i þeirri sturlunga- j
öld, er þar rikir. |
Tveirbandariskir lögmenn |
voru myrtir siöasta laugar- i
dag i E1 Salvador, og áður .
höföu þrjár nunnur banda- J
riskar og einn trúboöi veriö J
drepin. Hcfur nú Banda- J
rikjastjórn varaö þegna sina I
við þvi aö ferðast aö nauö- I
synjalausu til El Salvador. |
Konurnar I
Israelsher
tsrelsher var frægur nokk- ■
uö af kvennablóma sfnum, >
cn isrelsmenn uröu vegna {
þess ofureflis, sem þeir áttu
viö aö glima, aö láta konur j
gegna herþjónustu. J
Nýlega voru boö látin út J
ganga í þjálfunarbúöum J
hersins, aö læsa skyldi her-
mannabröggum, sem hýstu ■
stúlkurnar, og hafa þar veröi I
um nætur, vegna tiöra hús- I
brota og nauögunartilrauna I
aö undanförnu. |
___________;___________________I
MOm JAFN HVERS-
DAGSLEG OG DAUDA-
SLYS í UMFERÐINNI
Morðið á John Lennon vakti menn enn til um-
hugsunar um það, hversu mikil brögð eru að þvi i
Bandarikjunum, að hugstola menn komi höndum
yfir morðtól eins og byssur og svipti náunga sinn lifi
fyrir engar sakir.
Rifjast þá upp fréttir af einstaklingum, sem
ganga berserksgang, skjóta á vegfarendur á ferð
um torg og stræti og myrða þannig tugi blásak-
lausra borgara. Eða morðin á ýmsum leiðtogum
Bandarikjanna eða öðru þjóð- og heimsfrægu fólki.
Elnn myptup 24.
hverja mlnútu
Hin óhugnanlega staðreynd er
sú, að New York-búi á aldrinum
25 til 44ára er visari bani búinn af
morðingjahendi heldur en af slys-
förum eða veikindum, ef likur eru
skoðaðar.
Sami likindareikningur felur i
sér þá voveiflegu spásögn, að áð-
ur en árið, sem nú er nýgengiö i
garð, endar, hafi 2500 manns látið
lifið fyrir morðingjahendi. Siðsta
ár voru þar 1557 manndráp. 1 New
York er hætta á þvi, aö um 2000
manns veröi drepnir, áður en árið
erútrunnið. 1 íyrra voru það 1733.
1 Miami fjölgaði manndrápum
um 70% miðað við árið áður. 1
Washington D.C. jókst valköstur-
inn með 80% hraða.
Þarna eru taldir upp nokkrir
þéttbýliskjarnar, en þaö er siður
en svo, að blóösúthellingarnar
séu bundnar við stórborgirnar
einar. Um öll Bandarikin eru
menn drepnir. Tölur úr skýrslum
frá árinu 1979 gefa til kynna, að til
jafnaðar sé morð framið 24.
hverja minútu sólarhringinn all-
ann, alla daga, allar vikur, allt
árið i kring. Jafnvel „friðsamleg-
asta” sveitarsæla er þar ekki
undanskilin. 1 landbúnaðarrikj-
um eins og Missouri, Kansas, Illi-
nois og Iowa eru manndráp fastur
þáttur i dagfarinu.
Með köldu blöðl
Afbrotasérfræðingar hafa af
þvi hvað alvarlegastar áhyggjur,
hve ört fjölgar þeim morðum, þar
sem morðinginn þekkir ekki hið
minnsta til fórnarlambs sins. —
Aður voru algengust morð á ást-
vinum, vinum, ættmennum,
kunningjum, viðskiptamönnum
og oftast var tilefnið al' tilfinn-
ingalegu eðli, eins og heift eða af-
brýði. — Þetta hefur breyst i eðli,
svo að hin eru fleiri, sem íramin
eru „með köldu blóði”. Sýnist
sem i bandarísku þjóðlifi finnist
nú fleiri illyrmis grimmdarfól
með þankagang af þvi tagi, er
sýndur var i kvikmyndinni
„Clockwork Orange”.
Nóg mætti nefna dæmin þessu
til stuðnings. Fyrir nokkrum vik-
um fóru tveir táningar i Los
Angeles á stúfana niður i bæ til
þess að ræna vegíarendur. i kyrr-
látu stræti ibúðarhverfis drápu
þeir á tuttugu minútum ljórar
manneskjur, sem á vegi þeirra
urðu af tilviíjun. — Þrem dögum
siðar var 67 ára íarandsali á leið i
bifreið sinni skammt frá flug-
höfninni I Los Angeles, og hægði á
ferðinni við umferðarljós. Þrir
ungir menn undu sér að honum og
skutu hann mörgum skotum i
höfuðið. Hlægjandi og skrikjandi
hlupu þeir af vettvangi. —
Snemma kvölds i október braust
þjófur inn i ibúð 22 ára stúlku i
Los Angeles, og skaut hana til
bana, áður en hann snéri sér að
leit að verðmætum. 20 mánaða
gamalt barn stúlkunnar drap
hann einnig, þar sem þaö var i
leikgrind sinni. — i jólamánuðin-
um var 23 ára blaðakona, frænka
eins öldungadeildarmanna
Bandarikjaanna, skotin til bana
af tveim ungum mönnum, sem
ræna vildu förunaut hennar, há-
skólaprófessor einn. Prófessorinn
hafði látið af hendi peningaveski
sitt með 200 dollurum, og þau
enga mótspyrnu sýnt, þegar
piltarnir sátu ekki á sér setið.
Sneptlr
almenníng ekkl
Þeir, sem við glæparannsóknir
fást i Bandarikjunum, eins og
William Cobb, yfirlögregluþjónn i
rán- og morðdeild Los Angeles-
lögreglunnar, telja nokkra skýr-
ingu á þessu liggja i afstöðu al-
mennings og hugarfari. — „Þetta
snertir fólk litið sem ekki neitt.
Maður heyrir á leið sinni til vinnu
sagt i útvarpinu af þvi, að morð
hafi verið framið. Fjórum eða
fimm dögum siðar fréttir maður
af öðru morði, en heíur látið
framhjá sér fara á meðan ein tiu
eða tólf morð, sem íramin hafa
verið. Almenningur heldur ekki
tölu yfir þetta og þetta er hætt að
snerta hann. Hann gæti alveg eins
verið að hlusta á veðurfréttirnar,
kannski verður hann meira að
segja uppvægari af veðurfréttun-
um, ef spáð er leiðindaveðri,”
segir Cobb.
01 létt teklð
á morðinglum
Stórhluti þessara manndrápa á
rætur að rekja til misnotkunar
lyfja eða eiturefnafiknar. Sérlega
hefur fjölgað óhugnanlega á sið-
asta ári morðum i þeim flokki i
Miami. Þó telja menn lyfjavim-
una ekki mikilvægustu ástæöuna
fyrir þessum morðum. Jafnt i
stórborgum sem i smábæjum
segja lögreglumenn það eftir-
tektarvert, að morðingjar vili litt
fyrir sér drápin og gæti sjaldan
orðið hjá þeim neinnar iðrunar.
Þeirhika ekki við að „fjarlægja”
hugsanlega sjónarvotta aö af-
brotum þeirra, þar sem þeir hætti
hvort sem er litlu meiru til. Þeir
vænti sér ekki mikiö þyngri
refsingar fyrir moröið aukalega,
en þeir fengju hvort sem væri, ef
sannaðist á þá nauðgun eða rán.
„Þeir gera sér grein fyrir,
hversu veik og vanmáttug rétt-'
visin er,” segir Glen Varner hjá
vesturbæjarlögreglu Los
Angeles. „Það er ekki eins og
dómsdagur vofi yfir þeim, ef þeir
náist eða upp um þá kemst. Og
þegar þeir telja möguleikann á að
sleppa meiri með þvi að myrða
fórnardyrið eða vitnið, þá þurfa
þeir ekki frekari réttlætingar við
og hika ekki.”
Þar er komið inn á það svið,
sem er eilift deiluefni, en það eru
viðurlögin, refsingarnar og þar á
meðal þrætan um dauðarefsing-
una. Borgaranefnd i New York
komst að raun um það við athug-
un,að 44% allra sem dæmdir voru
i New York 1977 fyrir morö, fengu
tiu ára fangelsi eða vægari dóma.
Um 60% voru dæmdir i 20 ára
fangelsi eða minna. Afplánunar
og náðunarreglur haga siðan
þessu þannig til, að venjulega
getur afbrotamaður, sem dæmd-
ur er i t.d. 15 ára fangelsi fyrir
morð, vænt þess að losna út aftur
eftir fimm ára afplánun.
Samúðln með
himum ákærða
Yfirmaður rannsóknarlögregl-
unnar i Foothillhverfi Los An-
geles, John Saldino, er þeirrar
skoðunar, að gamla spurningin
um sök eða sýknu eða alvöru
glæpsins sé hreinlega drukknuð i
réttarsölum i Bandarikjunum
fyrir allskonar lagakrókum og
fangaverndarsjónarmiðum. —
„Þið ættuð bara aö heyra ýmsar
spurningarnar, sem bornar eru
upp við okkur lögreglumennina,
er unnu að þvi að upplýsa málið:
Hvort ákærði hafi fengið að taka á
móti gamalli móður sinni i heim-
sókn i fangelsið til hans? Hvort
ákærði hafi fengið almennilegan
mat að borða i varðhaldinu? —
Ég minnist eins tilviks, þar sem
morðmáli var visað frá, vegna
þess að menn fullyrtu, að of kalt
væri i réttarsalnum! Þó var þar
tuttugu gráðu hiti!”
Þegar lögreglumenn eru spurð-
ir, hverjar fleiri ástæður þeir
telja liggja til fjölgunar morð-
anna, leggja langflestir áherslu á
fernt: örvæntingu og vonleysi
ibúa i fátækrahverfum eða
,,ghetto”-um, fámennis i lögregl-
unni (sem viðleitni til sparnaðar i
útgjöldum þess opinbera vitnar
oftast fyrst á), milljóna óskráöra
skotvopna i umferð og svo áhrif
sjónvarps og kvikmynda til
aukningar á myndun ungbófa-
flokka, eins og fyrirmyndirnar i
„West Side Story” eða „Clock-
work Orange” og nýrri kvik-
myndum.
Ein ástæðan í'yrir hárri
tiðni morða i Banda-
rikjunum er rakin til
fjölda óskráðra skot-
vopna, og hefur þó litið
fengist áorkað i barátt-
unni fyrir þvi, að
byssueigp skuli háð
byssuleyfum. Þessi
skopteikning af Reag-
an birtist, þegar hann i
kosningabaráttunni
tjáði sig ekki fúsann til
þess að beita sér fyrir
slikum takmörkunum á
byssueign. Áletrunin
þýðir: „Fjárinn!
Hverskonar heimur er
það, ef fólk hefur ekki
einu sinni rétt til þess
að drepa hvert annað.”
« c/