NT - 26.07.1985, Qupperneq 3

40 ár frá kjarnorkuárásunum á Japan:
íslendingur boðinn til
minningarathafna í Japan
■ Japanir niinnast þess í byrj-
un ágústmánaðar að þá verða
40 ár liðin frá því að kjarnorku-
sprengjum var varpað á borgirn-
ar Hírósíma og Nagasakí. Þar i
landi munu minningarathafnir
standa dögum saman og að
þeim standa friðarhreyfingar,
andstæðingar kjarnorkuvopna,
verkalýðs- og æskulýðssamtök,
trúarhreyfingar og samtök fómar-
lamba kjarnorkusprenging-
anna.
Japanir buðu Samtökum her-
stöðvaandstæðinga að senda
fulltrúa til Japans og valdist Guð-
mundur Georgsson læknir til
fararinnar. Guðmundur heldur
utan 4. ágúst og í farteski sínu
hefur hann kerti sem framleidd
eru á vistheimilinu að Sólheim-
um í Grímsnesi og munu þau
fljóta á ám og vötnum þessara
tveggja borga til minningar um
fórnarlömb sprengjanna.
Sú hefð komst á í Hírósíma
og Nagasakí að 6. og 9. ágúst ár
hvert eru flotkerti sett á ár og
vötn og hefur sú athöfn orðið
árleg minningarathöfn um fórn-
arlömbin. „Eg geri ráð fyrir að
þetta sé upphaflega þannig til
komið að þegar sprengjunum
var varpað leitaði brennandi
fólk í ár og vötn, og flaut þar
síðan um brennandi," sagði
Guðmundur Georgsson á
blaðamannafundi í gær.
Kjarnorkuárásanna á Japan
verður að sjálfsögðu minnst
víða um heim, m.a. hér á ís-
landi, þar sem fólk mun búa í
friðarbúðum í Keflavík og sér-
stök friðarganga verður farin
10. ágúst. Tveir menn frá Híró-
síma munu verða gestir friðar-
búðanna, annar þeirra læknir
sem lengi hefur starfað meðal
fórnarlamba sprenginganna og
hinn var sjálfur ungur maður í
Hírósíma þegar sprengjunni var
varpað. Munu hinir japönsku
gestir ræða við blaðamenn og
ávarpa fólk í friðarbúðunum og
í göngunni.
■ Ragna Þórisdóttir afhendir
Guömundi Georgssyni kertin
frá vistheimilinu að Sólheimum.
„Það er táknrænt að fá þessa
gjöf frá Sólheimum, mörg af
fórnarlömbum sprengjanna
náðu ekki fuilum líkamlegum
eða andlegum þroska vegna
geislunar sem þau urðu fyrír
meðan þau voru enn í móður-
kviði,“ sagði Guðmundur.
NT-mynd: Sverrir.
auka sparnað hafi haft lög að
mæla.
- Áhrif hækkandi vaxta á
ráðstöfun fjár hjá fólki eru lengi
að koma fram - en ég tel fátt
annað en vextina geta skýrt
aukinn sparnað á þessum tíma.
í ár og síðasta ár - einkum árið
1984 - voru raunvextir hér á
landi hærri en þeir hafa verið
um árabil - og það er núna að
koma fram í auknum sparnaði
innanlands, sagði Jón Sigurðs-
son.
Már Guðmundsson, hag-
fræðingur í Seðlabankanum tel-
ur fvrst og fremst tvær ástæður
fyrir aukningu innlána í
bönkunum: í fyrsta lagi að svo
virðist sem sparnaðarhneigð
fólks sé að aukast. í öðru lagi að
sá halli sem nú virðist töluverð-
ur á ríkissjóði þýði í raun að
ríkissjóður sé að dæla péningum
í gegn um bankakerfið, sem
bæti lausafjárstöðu þess. Auk
þess virðist hagstæð þróun á
viðskiptum við útlönd, miðað
við sama tíma í fyrra.
- Það hefur gerst á undan-
förnum tveim árum að neyslan
hefur ekki dregist saman í neinu
samræmi við tekjurnar, sem
þf ðir að fólk hefur haldið neysl-
unni uppi með lántökum, með
því að ganga á innistæður sínar
eða með öðrum hætti, sem ekki
getur gengið ár eftir ár. Nú
virðist það vera að gerast, að
fólk sé að rétta sig af fjárhags-
lega - bæði að auka innistæður
sínar og greiða niður skuldir -
og þá batnar staða bankanna.
Kauphækkanirnar virðast að
miklu leyti hafa farið í þetta,
sagði Már Guðmundsson.
Hann vill þó hafa nokkurn
vara á. Þetta geti líka þýtt það,
að þegar fólk sé búið að rétta sig
svolítið af fjárhagslega geti allt
snúist við á ný, með haustinu
eða síðustu mánuði ársins,
þannig að einhver árstíðabund-
inn þáttur gæti þarna átt ein-
hvern hlut að máli.
býr þá aukning fjárhagslegs
sparnaðar, sem ýmislegt
bendir til að sé að gerast,“
sagði Jón Sigurðsson, fram-
kvæmdastjóri Þjóðhags-
stofnunar, spurður um
helstu ástæður fyrir aukn-
um innistæðum í banka-
kerfinu. Jón sagði það mjög
jákvæða þróun ef innlendur
sparnaður sé að aukast og
þar með framboð á lánsfé -
tvímælalaust ánægjuleg tíð-
indi.
Jón var þá spurður hvort
aukinn sparnaður bendi til að
þeir sem telja hækkaða vexti
■ „Það er alveg vafalaust
að innistæður í bönkum hafa
aukist umfram verðbreyt-
ingar og jafnframt að vöxt-
ur innflutnings er hægari en
hann var framan af árinu og
mjög lítil aukning nú í júní,
ef nokkur. Að baki þessu
Viðskiptahallinn
fer minnkandi
- helmingi minni en á sama tíma í fyrra
■ Samkvæmt innflutningstöl-
um Hagstofunnar hefur frá ára-
mótum með hverjum mánuði
dregið úr svonefndum almenn-
um innflutningi að frátalinni
olíu, miðað við sama tíma árið
áður. Reiknað á föstu gengi var
almenni innflutningurinn í janú-
ar sl. 34,5% meiri en í jan. 1984.
í febrúar fór þessi aukning niður
í tæp 19%, í apríl í rúm 5% og
í júní var almennur innflutning-
ur aðeins 1,5% meiri en í júní
1984.
í júnímánuði voru fluttar út
vörur fyrir 3.2089 millj. króna
en inn fyrir 3.347 millj. fob.
Vöruskiptajöfnuðurinn var því
óhagstæður um 139 millj. en
var 571 millj. króna í júní 1984.
Án viðskipta álverksmiðju hefði
hallinn nú verið rúmar 29 millj.
þar sem innflutningur álverk-
smiðjunnar í mánuðinum var
um llOmillj. umframútfluttál.
Vöruskiptajöfnuðurinn fyrri
helming ársins er óhagstæður
um 454 millj. kr. á móti 900
millj. á sama tíma 1984.
Verðmæti heildarvöruinn-
flutnings landsmanna var 9%
meiri á fyrra helmingi þessa árs
en á sama tíma í fyrra, reiknað
á föstu gengi, og nam nú 15.953
millj. kr. fob.
Útflutningsverðmætið hefur á
sama tíma verið um 14% meira
en á sama tíma 1984. Þar af var
verðmæti sjávarafurða nú 23%
meira og annarra vara en stór-
iðjuframleiðslu 21% meira að
verðmæti. Verðmæti útflutts áls
hefur hins vegar minnkað um
25% og kísiljárns um 3% frá
1984.
Norðurland:
Rigning á hverjum
degi síðan 8. júií
- enginn sólarhringur
úrkomulaus í Fljótum
Frá fréttarítara NT í Skagaflrði, Ö.l1.:
■ Stanslaus óþurrkur hefur
nú verið í Fljótum í rúman
hálfan mánuð og gífurleg rign-
ing síðustu tvær helgar. Af og
til hefur gránað í fjöll samfara
kulda. Lítið hefur því náðst inn
af þurrheyi enn sem komið er.
Nokkrir bændur sem hófu slátt
um síðustu mánaðamót náðu
einhverju inn fyrstu viku júlí-
mánaðar, áður en rosinn tók
við.
Votheysverkun, sem er all
víða stunduð, hefur gengið
mjög hægt vegna sífelldra rign-
inga. Frá 8. júlí hefur enginn
sólarhringur verið úrkomulaus
í Fljótum. Ljóst er að þótt tíð
skáni innan tíðar verða víða
erfiðleikar að ná heyi af túnum
vegna bleytu. Tún eru byrjuð
að spretta úr sér og allmikið
liggur úti af flötu heyi.
Svipaða sögu er að segja úr
öðrum sveitum Skagafjarðar
þótt þar hafi rignt heldur
minna. Einstöku bændur hafa
lokið fyrri slætti, en aðrir eru
nýbyrjaðir og hafa engu náð
inn ennþá. Víða liggur mikið af
hröktu heyi.
■ I gær komu 160 Vestur-íslendingar til landsins og var
þessi mynd tekin þegar fyrstu mennirnir gengu niður
landganginn á Kefiavíkurflugvelli. Fremst á myndinni eru
Ted og Marjorine Árnason og aftast sést í Stefán og Ólafíu
Stefánsson. Þessi h jón stofnuðu flugfélagið Viking Travel.
Þjóðræknisfélag Islendinga í Reykjavík býður Vestur-ís-
lendingunum til kaffisamsætis í Kirkjuhvoli, safnaðarheimili
Garðabæjar, að lokinni messu í Bessastaðakirkju, næstkom-
andi sunnudag.
Hópferð verður farín frá Hljómskálanum klukkan 13.30
og frá Bessastaðakirkju að Kirkjuhvoli, fyrir þá sem þess
óska.
Aukinn sparnaður:
Ánægjuleg tíðindi
- segir Jón Sigurðsson, forstjóri Þjóðhagsstofnunar