Frjáls þjóð - 20.09.1958, Page 1

Róið þið, piltar, sagði Enskurinn
Og pilfarnir Eétu senditæki sitt í skutiitn og settust undir árar
Það verðui' því miður að segj- mæla fyrir siðasakir, eftir að
ast, að mörgum brá einkenni-
lega í brún, þegar það fréttist,
að varðskipsmennirnir íslenzku,
sem voru í haldi á enska her-
skipinu Eastbourne, hefðu stig-
ið niður í skipsbát rétt fyrir
iiann hafði bætt því ofan á-
fyrri verknað sinn að sigla í
leyfisleysi í náttmyrkri á dul-
búnu skipi langt inn fyrir
þriggja mílna landhelgi.
Mönnum varð á að spyrja, til
3Iesta niðurhorgun « íslundi:
417 króna styrkur á hvern miöa
hjá sinfóníuhljómsveitinni
Sefdir aðgöngumiðar standa kannske undir 5% af kostnaðínum
ÞaS ber við, að meginhluti kvölddagskrár hjá ríkis-
útvarpinu er sinfóníutónleikar. Á hinum frjálsa mark-
aSi eru þessir tónleikar þó ekki eftirsóttan en svo, aS
alls seljast eitthvaS nálægt sex þúsund aSgöngumiSar
á ári. KostnaSurinn viS sinfóníuhljómsveitina er aftur á
móti orSinn á fjórSu milljón króna á án.
utan Keflavík og róið til lands hvers Eiríkur skipherra Kristó-
að ósk eða skipun skipherrans fersson hefði neitað að taka við
og látið við það sitja að mót- mönnunum fyrir Austurlandi.úr
því að þeir sjólfir létu að síð-
________________________________ ustu segja sér að setjast undir
árar og losa Englendinga þannig
úr þeirri klípu, sem þeir voru í.
Þjóðin kunni vel einbeittri
framkomu Eiríks Kristófersson-
ar, en hún hefur orðið fyrir von-
brigðum með staðfestu hinna
ungu liðsmanna hans.
1 Þeim var engin hætta búin í
herskipinu. Þeir vissu fyrir-
fram, að þar yrði ekki skert
hár á höfði þeirra, og þeir gátu
sem þeir hefðu þó sennilega
aldrei gert, höfðu mennirnir
sendistöð og gátu látið vita um
sig.
Ekki hefði annað hent, þótt
þeir neituðu að hlýða skipherr-
anum enska, en að hann hefði
farið með þá til Englands, þar
sem þeir hefðu verið afhentir
íslenzkri ræðismannsskrifstoíu
eða sendiráðinu í Lundúnum.
Skiljanlegt er, að þeim hafi
leiðzt veran á skipinu, en það
eru þó lítilvægustu óþægindi,
sem landvarnarmenn geta átt
von á í átökum við aðra þjóð.
Það „suðuðu margar kvik-
myndavélar, og ensku blaða-
mennirnir stóðu í hnapp og
fylgdust með af miklum á-
huga“, þegar varðskipsmennirn-
ir létu senditsékið sitt í skut-
inn og settust undir árar að
Drengskapur?
Einn íslendinganna, sem
var í haldi í enska herskjp-
inu Eastbourne, skýrði frá
því í blaðaviðtali, er birtist
í Morgunblaðinu, að nafn-
greindur maður írskur á her-
skipinu hefði lax>,mað að
þeim félögum mat aukreitis
í heimildarleysi og auk þess
látið í Ijós bá von, að Islend-
ingar gætu tekið enskan
togara í landhelgi og komið
lögum yfir hann.
I her er strangur agi og
þungur. Með þessari laus-
mælgi hefur án efa refsing
verið kölluð yfir hinn írska
vin Islendinganna, sem að
sjálfsögðu liefur gerzt brot-
legur við þær reglur, sem
hann átti að fylgja. Hjá
sumum 'þjóðum hefði her-
maður jafnvel verið skotinn
uinyrðalaust fyrir slíkt aga-
brot. Vita mega allir það,
að orð og athafnir þessa
nafngreinda sjóliða munu
ekki þykja góð latína í enska
sjóhernum, frekar én sá
varðskipsmaður hefði átt
upp á pallborðið hér, er
hefði látið í Ijós við Eng-
lendinga þá von sína, að
íslendinga hentu óhöpp. Hér
hefur bví skammarlega verið
vegið að baki þessa manns.
skírskotað til þess, að þeir væru skipun Ensksins. Kannske hafa
aðeins að framfylgja þeim fyrir- líka heyrzt hæðnishlátrar, þótt
skipunum, sem þeir fengu í þess sé ekki getið. Að minnsta
veganesti, þótt þeir neituðu að kosti hefur það orðið íslending-
fara í bátinn og köstuðu frá um veruleg vonbrigði og valdið
sér árunum, ef þeir hefðu verið landhelgisgæzlunni óþægind-
látnir í hann með valdi. Jafn- um, að hinir ungu menn skyldu
vel þótt Englendingar hefðu yf- * ekki hafa betra taumhald á
irgefið þá í áralausum bátnuin, heimþrá sinni eins og á stóð.
í sinfóníuhljómsveitinni eru'urgreiðslu, heldur eintómt
rúmlega fjörutíu menn, en boðsfólk og gjafamenn.
nokkrir þeirra starfa þar ekki!
nema að hálfu leyti. Hún hef- | áknistoia
ur hálfa þriðju milljón króna og fjórír starfsmenn.
í beina styrki, þar af 1,1 milljón. Alls er það á fjórðu milljón
beint úr ríkissjóði, 800 þúsund króna, sem sinfóníuhljómsveit
úr féhirzlu ríkisútvarpsins og
600 þúsund krónur úr bæjar-
sjóði Reykjavíkur. Sé þessari
upphæð deilt á selda aðgöngu-
miða, kemur í ljós, að með-
gjöfin með hverjum miða, er
mjög nálægt 417 krónur. Um fyrirtækisins, þar sem á er að kr£nar
það geta menn svo deilt, hvort skipa framkvæmdastjóra, gjald-
þetta muni vera neytenda- j kera og skrifstofustúlku,
!ur á Dagsbrúnar>
verkfall í næstu viku ?
Verkföll viðsjárverö vegna landhelgisdeilunnar
. Margir spyrja sjálfa sig, hvort vegna kaupdeilna og verkfalla
in fæi til afnota á áii, og mun. Dagsbrúnarverkfall muni hefj- 1 stétta, sem eru mun betur laun-
þó forraðamonnumhennar vart|ast - næstu yiku Enginn veit'aðar.
uykja það nægja. Það, sem enn svar við því. I Forráðamenn Dagsbrúnar
hljómsveitin sjálf og tónlistar- Dagsbrún hefui.;
sem kunnugt tóku það ráð, þegar verkfalls-
fóikið þaif ekki til sinna nota, bregig sig f hie f vinnudeil-Iboðun varð ekki lengur umflú-
el komið í lóg með skrifstofu um um skeig 1
ur!
styrkur eða framleiðslustyrk- ^ loks er einnig á snærum henn
ar sérstakur eftirlitsmaður með
1 hljómsveitinni.
Vitaskuld gæti Þjóðleikhúsið
hljómsveitin 450 þusund kron-1 * ....
, ., . . , ...1 eða rikisutvarpið, sem hljom-
Enn fremur fær sinfóníu-,
ur frá Þjóðleikhúsinu, sem ekki
eru taldar með hér að ofan, því
að fyrir þessu vinnur hljóm-
sveitin að mestu leyti hjá leik-
húsinu, svo að ekki er um
I
beinan styrk að ræða, og loks
fær hún lítils-háttar tekjur af
aðgöngumiðasölu. Alls eru það
BI
St
í Þérshöfn
í Þórshöfn í Færevjum nefna
menn einhverja merkilega og
dularfulla persónu íslenzka
brókadyrðil. Stendur þessi nafn-
gift í sambandi við áfengissmygl
úr skipi og launsölu áfengis í
landi, en brókadyrðil kalla Fær-
eyingar þann eða þá, sem geng-
ur með buxurnar hálfvegis nið-
ur um sig.
Kunna Færeyingar ýmsar
sögur um afrek brókadyrðilsins
íslenzka og úrræði þau, er beitt
var til þess að sigrast á erfið-
leikum í starfi.
um sex þúsund miðar,
seljast á ári.
sem
Aðsóksi íengin
með gjafamiðum.
Nú heyrist löngum getið um
það í fréttum og frásögnum af
hljómleikunum, að þar sé múg-
ur og margmenni á áheyrenda-
bekkjum. Það stangast þó við
hina tregu sölu aðgöngumiða.
Hver er leyndardómurinn?
—- Jú, — aðsókn er fengin
með þeim hætti, að sendur er
út aragrúi boðsmiða. Það þjón-
ar raunar tvöföldu markmiði.
Auk þess sem þannig fæst fólk
í nokkuð af auðu sætunum,
veitist þarna tækifæri til þess
að minnast þeirra, sem ráða
fjárveitingum til sinfóníu-
hljómsveitarinnar. Á lieilum
bekkjum situr því stundum
enginn maður, sem sætt hefur
þeim kjörum að kaupa að-
göngumiða með 417 króna nið- |
sveitin lifir hvort eð er að
nokkru levti á, annazt útborg'-
anir og þær bréfaskriftir, sem
hljómsveitin þarf á að halda,
líklega án þess að auka við sig
húsnæði eða starfsmannahaldi.
i En bað er ekki verið að horfa
I í slíka smámuni, þegar drop-
l kýr er annars vegar.
svo aS sjálísbgSu
sinfóníisbsll.
En tertan er ekki fullkomin,
ef á hana vantar rjómakúfinn.
Framh. á 5. síðii
og hafa Dags- ^ in, að gera af hálfu félagsins
menn unnið fyrir lægra hlutfallslega meiri kröfur en
kaup en þeir, sem eru í Hlíf í ^ önnur félög hafa yfirleitt gert
°s Hafnarfirði — jafnvel stundum 0g fara fram á 12% hækkun.
fyrir lægra kaup en verkakonur Með því hyggjast þeir vinna
í Framsókn. Orsökin er sú, að upp þann álitshnekki, er þeir
Dagsbrún var af stjórnmála- kunna að hafa orðið fyrir innan
ástæðum látin halda að sér Dagsbrúnar.
höndum í vor og sumar, svo að | Fram hjá einu verður þó ekki
hægt yrði að beita félaginu til komizt. Frá sjónarmiði þjóðar-
verkfalla síðar, ef þörf gerðist. heildarinnar er mjög óheppi-
Síðustu hækkanir áorkuðu legt, ef nú verður verkfall, sem
því, að ekki var unnt að bíða
lengur vegna vaxandi óróa inn-
an Dagsbrúnar, enda höfðu
brýningar ekki verio sparaðar
af hálfu Alþýðuflokksins og
Sjálfstæðisflokksins. Fékk sá
áróður vaxandi hljónlgrunn eins
ekki leysist fljótt. Því veldur
landhelgisdeilan. Erlendis verð-
ur það nefnilega talið mikið
og eðfilegt er, þar sem Dags- !
veikleikamerki, éi allt stöðvast
af völdum verkfalla einmitt nú,
og það mun hleypa nýjum þrótti
í andstæ'ðinga okkar í landhelg-
rsmálunum og herða andstöðu
Hádegislur við Tjömina
brúnarmenn hafa öðrum lægra þeirra við okkur. Að því leyti
kaup. en hafa orðið fyrir var ákaflega seinheppilegt, að
skakkaföllum og vinnutapi Dagsbrún skyldi ekki fylgjast
-------------------------------’ með hinum verkalýðsfélögun-
, | um í sumar.
Leynlsaíarstlr hafa
enn spíritus
Þrátt fyrir ókjör af smyg'luð-
um spíritus, sem lögreglan er
. búin að klófesta, ber ekki á
því, að leynivínsalarnir séu í
spíritusþroti. Þeir halda enn
áfram að selja spíritus eins og
ekkert hafi í skorizt. Hafa áreið-
anlega verið til gífurlega mikl-
ar birgðir af smygluðum spíri-
tus, , þegar látið var til skarar
skríða gegn Tungufossmönnum,
og minnst af þeim komizt í
, hendur lögreglunni.