Frjáls þjóð - 20.09.1958, Page 7

FRJALS ÞJDÐ
— Ja a rcla ^inn
20. ie.pt. 1958
7j
BttÞBtnn afrísku s«>niíibsííinbíaatngi:
Friðsamleg samhjálp smáríkjanna
gegn ofbeldi stórveldanna
Hér hefur verið sendinefnd
átta sjálfstæðra Afríkuríkja
þeirra erinda að leita stuðnings
íslands við Serki í Alsírdeil-
unni. Voru þessir sendimenn frá
Gullströndinni, Marokkó og
Súdan.
Eins og kunnugt er, nota
Frakkar sveitir úr her Atlants-
hafsbandalagsins og vopn frá
Czóðar rafmagns-
vörur
Eldavélar,
(vestur-þýzkar),
verð frá kr. 3,615,00
Hringbakarofnar
verð frá kr. 367,00
Hringbakarofnar,
4 gerðir,
verð frá kr. 190,00
Sjálflagandi kaffikönnur,
6 gerðir,
verð frá kr. 319,00
Hraðsuðukatlar,
3 gerðir,
verð frá kr. 190,00
Brauðristar,
4 gerðir
Straujárn,
6 gerðir,
verð frá kr. 150,00
Gufustraujárn,
verð kr. 298,00
Infra grill,
4 gerðir,
verð frá kr. 388,00
Rafmagnsofnar,
með og án viftu,
verð frá kr. 448,00
Suðuplötur,
ein og tvíhólfa
Borðeldavélar,
kr. 2318,00
Hrærivélar,
litlar, kr. 688,00
Teppahreinsarar,
kr. 747,00
Útidyraluktir,
margar gerðir
Strauborð,
sem má hækka og lækka,
kr. 545,00
Grænmetiskvarnir,
verð frá kr. 174,00
Hitapúðar,
kr. 244,00
Vaínshitarar,
verð írá kr. 133,00
Hárþurrkur,
verð frá kr. 285,00
o. fl. o. fl.
Véla- raftækja-
verzBunin h.f.
Bankastræti 10
Sími 12-852.
því í styrjöldinni í Alsír. En það
geta þeir ekki, nema með sam-
þykki allra aðildarríkjanna,
þar á meðal íslands. Er vægast
sagt undarlegt, að ísland og
önnur Norðurlandaríki skuli
láta sér lynda, að lið og vopn
frá Atlantshafsbandalaginu sé
notað í nýlendustyrjöld.
Hinir afrísku sendimenn
fengu hér sæmilegar viðtökur
af hálfu 'stjórnarvalda, hvort
sem koma þeirra markar nokk-
ur spor eða ekki. En hér hefur
íslandi, er nú hefur sjálft'feng-
ið að kenna á því, hvers konar
bandalag það er, sem stórveldi
bjóða smáþjóðum upp á, boðizt
gott tækifæri til þess að vinna
að því, að smáþjóðir heimsins
taki höndum saman og neyti
afls atkvæða á þingum þjóð-
anna, í stað þess að láta stór-
veldin teyma sig og segja sér
fyrir verkum. Stórveldin eiga
að vísu til að rétta smáþjóðum
smálán eða dálitlar gjafir, en
þau standa eins og múrveggur
gegn því, að þau nái rétti sín-
|um, ef hann rekst á við stór-
; veidishagsmunina, og stórveld-
unum dettur aldrei í hug að
sleppa með góðu neinum gróða-
vcgi eða ítökum, hversu fráleit
s'e a þau eru.
Samstaða margra smáþjóða á
alþjóðaþingum myndi gera þau
sjálf að stórveldi, sem yrði að
taka tillit til. Slík samvinna
myndi létta ósegjanlega mikið
róðurinn fyrir litlu þjóðirnar
cg verða til þess að stórflýta
því, að mörg réttlætismál næðu
fram að ganga. Sjálfar yrðu
þær meira metnar en áður, því
að stórveldin myndu ekki þora
aö ganga í berhögg við þær,
heldur leitast við að vinna hylli'
þeirra til þess að eiga fremur
stuðning þeirra eða veivild í
' þeim átökum, sem stórveldin'
1 eiga í sín á milli.
Hér væri því allt að vinna,
en engu að tapa. Við smáþjóð-
irnar sundraðar eiga stórveldin
alls kostar, en ef þau fyigdust
að í málflutningi og atkvæða-
greiðslum á alþjóðaþin y m,
snerist taflið við.
Heimsókn fulltrúa Afríku-
ríkjanna gæti orðið upphaf
slíkrar samhjálpar gegn ofbeidi
stórveldanna, ef ríkisstjórn ís-
lands notar tækifærið.
Rofnar samband Færeyja
og Danmerkur í haust?
Fyrirsjáanlegt er, að til tíð-
inda dregur í Færeyjum innan
1 skamms, ef danska ríkisstjórnin
' veitir Færeyjum ekki fyllsta
stuðning til þess að koma á tólf
'sjómílna landhelgi, hvað sem
Englandsstjórn segir. Danska
stjórnin er hins vegar á milli
tveggja elda, því að hún óttast
um markað þann fyrir aðalút-
flutningsvörurnar, smjör, flesk
og egg, sem Danir hafa í Eng-
landi, ef hún lýsir yfir útfærslu
landhelginnar við Færeyjar án
frekara samningsþófs. Henni er
því mjög í mun að draga málið
á langinn, ef vera kynni, að eitt-
hvað það gerðist í landhelgis-
málum á alþjóðaþingum, er los-
aði hana úr klípunni.
En það er ekki til setunnar
boðið. Kosningar eiga að fara
fram í Færeyjum í haust, og
verði landhelgismálið ekki kom-
ið á rekspöl Færeyingum í vil,
blasir við, að þeir flokkar, sem
albúnir eru til þess að slíta öllu
sambandi við Danmörku, vinni
' stórsigur.
Líklegt er að vísu, að Sam-
bandsflokkurinn, sem fékk flest
atk'.æði færéyskra flokka í síð-
ustu kosningum, vilji sætta sig
vlð það, sem Bretar bjóða í
landhslgismálum, en það myndi
án efa þýða stórkostlegt fylgis-
tap fyrir hann. Hefur Sam-
bandsflokkurinn aldrei komizt í
,aðra eins ldípu, er milli fær-
’eyskra hagsmuna og nauðsynja
og danskra viðhorfa er að velja.
Og jafnvel þótt Sambandsflokk-
urinn beitti sér eindregið í land-
helgismálinu, eru fullar líkur
á því, að hann tapi fylgi vegna
þess hiks, sem er á dönsku
stjórninni, því að hann er tor-
tryggður og vændur um undan-
látssemi.
Staðan í landhelgismálunum
verður því vatn á myllu Þjóð-
veldisflokksins og Fólkaflokks-
ins, sem eindregnastir eru í mál-
inu, en jafnaðarmenn munu
gjalda flokksbræðra sinna í rík-
isstjórn Danmerkur, sem nú á
úr svo vöndu að ráða.
Því getur hæglega svo farið,
að Færeyingar segi slitið sam-
bandi sínu við Danmörku á
þessu hausti, eftir kosningarnar
8. nóvember, ef danska stjórnin
treystist ekki til þess að taka
af skarið í landhelgismálinu
vegna markaðanna í Englandi.
Glóðarkveikja cg skammhlaup í kertum haía í för
meo sér ójafnan gangorkumissi og óþarfa benzín-
eySsiu.
' SHELL-BENZÍN með
breytir efnasamsetmngu útfellmga, er safnast fyrir
í brunaholinu og valda þessum vandkvaeðum, og
genr þær óskaðlegar.
Hreyfiilinn skilar því fullri orku við öll akstursskil-
yrði. Þér fáið fuHkomna orkunýtingu og þýðari
gang.
Munið: I. C. A. er eingöngu í Shell-benzíni.
íslenzku handritin —
Framh. af 8. síðu.
an heim, og hlýtur hann að
nægja til að gera útgáfuna
arðvænlega fyrir hina dönsku
útgefendur, en auk þess hljóta
fyrirtækin frægð af um Víða
veröld.
Hlutur
Islendinga.
Það, sem hér hefur verið rak-
ið, er að sjálfsögðu ánægjuleg
tíðindi, en engu að síður hlýtur
það að skyggja nokkuð á ánægj-
una í vitund Islendings, sem læt-
IVIorguntónleikar
ÍMJætti ég vinsamlega biðja
, ** Frjálsa þjóð að birta eftir-
farandi hugiölðiagar, sem 'ég
bygg, að eigi rétt á sér: ' "" »
i Eftir að klukkan hefur slegið
átta högg á morgnana og þar
með slegið fösíu,' að Islendingar
eiga til í pokahorninu stundvísi
og umboðsmaður Guðs á þessum
( slóðum hefur beðið fyrir voluð-
' um 'i. salingum og aumum synd-
urtim, heyrist rödd, sem geíur til
kynna: „Nú hefjast tónleikar af
plötum.“ Eru þessir „tönleikar"
stundum — raunar of oft — á'
þá lund, að einhver af veikara
kyninu er látin kreista út úr sér
með harmkvælum vein, gól,
skræki og alls konar ófögnuð.
Síðan kemur sterkara kynið á
eftir meS duglegan ábæti; virð-
ist manni sá vera enskur togara-
jaxl og dembir yfir mann hroll-
vekjandi élja-gangi, sem Iveitir:
„nú syngur....“ Eru þetta á
stundum ferleg öskur, sumt
mlnnir á ólundarnöldur, ádeilu
eða blóðugar skammir, vitan-
lega með tilheyrandi nefhljóði og
viðbjóði knæpumenningarinnar
brezku. Sannarlega ill byrjun
nýs dags. Til er fólk, sem ekki
er hægt að bjóða betri árbít, aðr-
ir, sem fegurðarsmekk hafa, eru
fljótir að loka fyrir og leggja á
flótta Og þetta gerist á sama
tíma og enskir sjóræningjar taka
höndum og fangelsa íslenzka
varðskipsmenn í íslenzkri land-
helgi við skyldustörf sín við
strendur landsins. Hvilíkur
smekkur, hvílíkur skriðdýrshátt-
ur og siðleysi!
HANNO.
ur sér ekki standa á sama uxn
handritamálið, að nú hefur er-
lend þjóð orðið fyrri til að gera
það, sem íslendingar hefðu átt
að sjá sóma sinn í að gera fyrir
a. m. k. áratug. Jafnframt hefðl
það verið langsterkasti leikurinn,
sem íslendingar gátu leikið f
handritainálinu: að taka í sínar
hendur alla forystu um útgáfu
íslenzkra handrita með því að
koma á fót sérstakri stofnim i
því skyr.i og kveðja til þess verks
þá menn, sem færastir eru til
þess. Það þarf varla að taka það
fram, að slík stofnun er alls ekki
háð heimkomu Árnasafns, því að
handrit er frjálst að fá að láni
úr safninu til fræðiiðkana og
með tiikomu hi.nnar nýju ljós-
myndunartækni eru allir vegir
færir í þeim efnum.
Með myndarlegu átaki í þess-
um málum hefou ísler.dingar
undirstrikað þann vilja sir.n að
endurheimta íslenzk handrit í
erlendum söfnum á áhrifameiri
hátt en þeir geta með nokkru
öðru móti — og óiíkt áhrifameirí
en þótt allir pólitískir strákar
landsins hrópi í kór: „Handritin
heim!“ En ef einhver óttast fjár-
hagshlið málsins, má benda á,
að þjóðin hefur nú um árabil
talið sig hafa efni á því að verja
4 milljónum króna á ári til
rekstrar einnar menningarstofn-
unar, sinfóníuhljómsveitarinnar,
sem er í engum tengslum við ís-
lenzka menningararfleifð, er
gefið hefur og gefur Islending-
um sérstakt og sjálfstætt gitdi í
samfélagi þjóðanna.