Mánudagsblaðið - 21.09.1959, Blaðsíða 3

Mánudagur 21. sept. 1959
MÁNUDAGSBLAÐIÐ
3
MÁNUDAGSÞANKAR
Jóns Iteyhvíkings
O INNRÆTI STJORN-
MÁLAMANNA
Það hefur verið á orði liaft
lengi, hve menn þeir, sem
gera sér stjórnmál að atvinnu,
eru kaldlyndir og samvizku
lausir. Þessa sögu hafa allir
að segja, sem komast í kynni
við þessa menn og eru ekki
af þeirra sauðahúsi sjálfir.
Þetta virðist vera regla, en
þær undantekningar, sem um
er að ræða, gera ekki annað
en staðfesta þá reglu.
Þó stjórnmálamaður sé
ef til vill í upphafi sæmilega
„human“, fer það fljótlega af
lionum og hann gerist eins og
hinir, kaldur, samvizkulaus og
fullur undirhyggju.
Þetta kemur til dæmis ljós-
lega fram í sambúð þessara
manna við aðra. Stjórnmála-
mönnum er í því efni ekkert
heilagt. Gamlir samstarfs-
menn, sem lagt hafa þeim hið
mesta lið, fá reisupassa, jafn-
vel allt að því út á guð og
gaddinn, ef viðkomandi
stjórnmálamaður telur sér
slíkt henta og vill, af ein-
hverjum ástæðum, fá annað
skip og annað föruneyti.
Sín á milli eru stjórnmála-
menn ætíð reiðubúnir til að
stinga rítingnum hver í bak
öðrum, þegar svo horfir við.
Þar er um algert samvizku-
Ieysi að tefla og í þessum hóp
talið alveg sjálfsagt. Þar er
um leikreglur svo fullar af
falsi að ræða, að utanaðkom-
andi menn eiga blátt áfram
ómögulegt með að skilja í því.
En svona er þetta í reynd-
inni, og verður þeirri stað-
reynd ekki hnekkt. Þessi við-
sjálni er stjórnmálamönnum
misjafnlega eiginleg. Sumir
þeirra, sem eru ekki með öllu
illir, þegar frá móðurkviði, en
hafa fyrir atburðanna rás
leiðzt út á stigu stjórnmál-
anna, bæta sér upp þennan al-
gera kulda og andlegá og sið-
ferðilegt svartnætti stjórn-
málamennskunnar með því að
vera hinir ágætustu heimilis-
feður, og verður þá heimilið
eins konar afdrep, þar sem
hinn betri maður fær að ráða
lögum milli kvöldmatar og
háttatíma. Um þetta eru mörg
dæmi, og eiga stjórnmálamenn
í þessu sammerkt við suma af *>
allra þekktustu glæpamönn-
um, sem uppi eru eða liafa
verið og drýgt hafa illvirki
sín, án þess að fjölskyldur
þeirra grunaði, að nokkuð
gæti verið athugavert við líf
þeirra og breytni.
Á næstu áratugum eigum
við oft eftir að kynnast miklu
meira af þessari stétt manna,
sem liér hefur verið gerð að
umtalsefni, en áður var. Satt
að segja lízt mér ekki á alla,
sem þar sýnist nú hylla undir.
Samvizkuleysið er málað upp,
í andlit þeirra, og er auðséð,
að þeir hafa ekki verið lengi
að læra þá hlið stjómmála-
mennskunnar. En allt þetta
bitnar auðvitað fyrr eða síðar
mönnunum sjálfum og landi
þeirra. Engiim gengur með
slíkt hugarfar, eins og stjórn-
málamenn gera, öðm visi en
fá fyrir það hegningu á ein-
hvern hátt í lífinu, og oft kem-
ur þessi hegning líka óhjá-
kvæmilega niður á þeirri
þjóð, sem þeir tilheyra, eins
og dæmin sýna svo átakan-
lega.
• FÖLSUÐ NÖFN
Það vakti mikla athygli,
þegar um daginn var upplýst,
að skrá um allt verð lyfja
hefði verið prentuð í „Guten-
berg“, sem er rikisprentsmiðja
og síðan send út til hlutaðeig-
enda, án þess að ráðherra eða
ráðuneytisstjóri hefðu undir-
ritað skrána, en nöfn þeirra
stóðu í henni.
Nú er það svo, að slík skrá
er útbúin af forstöðumanni
Lyfjaverzlunar ríkisins, sem
er sérfræðingur í þessu efni.
Mjög sterkur grunur hvílir á
honum um að hafa látið prent-
smiðjuna hafa handritið með
vélrituðum nöfnum ráðherr-
ans og oáðuneytisstjórans,
sem liann skrifaði undir sjálf-
ur, þegar hanw gat ekki náð
til þeirra. Svo stóð á, að nú-
verandi landlæknir er að
liætta störfum, en hann vill
umfram allt, að sú breyting,
sem hin nýja skrá felur í sér,
komist á áður heldur en nýr
maður tekur við embættinu.
Þess vegna lá þessi ósköp
á að klína nöfnunum undir
skrána, þótt þeir hefðu sjálf-
ir aldrei séð hana og því síður
ritað nöfn sín undir.
Hér er um eins konar fölsun
að ræða, og er hér um mjög
athyglisvert brot að ræða í
opinberu lífi. Þeir, sem að
slíku standa, eiga auðvitað að
missa embætti sín tafarlaust,
og skiptir þá engu, hvort tal-
ið er, að ráðstöfunin, í þessu
tilfelli skráin sjálf, hafi veriö
réttlætanleg eða ekki.
Sjálf fölsunin getur aldrei
orðið réttlætanleg. Fyrir
slíku þurfa hæði opinberir
starsmenn, svo sem ráðherrar
og aðrir að fá vernd, og ættu
mikil viðurlög að liggja við
slíku tiltæki.
*
Það er annars hálf undar-
legt, að Vilmundur landlækn-
ir skuli nenna því á síðustu
starfsmánuðum sínum að
Iiggja í orustum við Iyfsalana,
sem hann hefði þó vel getað
hliðrað sér hjá, ef hann hefði
viljað. En „sá gamli“ er alltaf
samur við sig, svo Kristinn
Stefánsson hefur vafalaust
ekki þurft að eggja liann.
En öll þessi styrjöld, falsiö
og allt, sem því fylgdi, er
glappaskot, sem óþarfi var,
að skyldi henda.
RADDIR LESENDA
Hin árl. komikópera skattstofunnar
15% „reísing" - fyrir að gefa ekki „allt” upp
Nú munu flestir bæjarbúar
búnir að fá ársreikninginn frá
Skattstofunni, sem lengi hefur
verið einskonar „Opera com-
ique“. Það mætti víst leita lengi,
til að finna plagg, sem hefur að
geyma jafn óviðjafnanlega brand-
ara og skattskráin. Þó sjá menn
ekki allt grínið í henni einni.
Öllu íróðlegra mun vera að líta
á sjálf framtöl einstaklinganna,
eftir að þau hafa farið í gegnum
um hreisunareld Skattstofunnar
og verið máluð þar „abstrakt“
með rauðu.
Æm
SKÓLALÆKNAR
Skólalækna vantar að skólum í Reykjavík. Um-
sóknir sendist til Heilsuverndarstöðvar Reykja-
víkur fyrir 9. október n.k.
Nánari upplýsingar gefur borgarlæknir.
Stjóm Heilsuverndarstöðvar Reykjavíkur.

m
■ «fty
r
ynr
k ’
LAUS STAÐA
Staða aðalbókara landssímans er laus til umsókn-
ar. —- Laun samkvæmt launalögum.
Umsóknir ásamt upplýsingum um menntun og
fyrri störf skulu hfaa borizt póst- og símamála-
stjóminni eigi síðar en 5. okt. 1959.
PÓST- OG SlMAMÁLASTJÓRNIN.
8. september 1959. I
Ekki eru þó allir svo lánsamir
að verða fyrir þeim heiðri, sem
ekki er von, þegar um er að ræða
hálaunaða embadttismenn, sem
hafa ýmist engar eða sáralitlar
tekjur fram að telja á skatt-
skýrslu sinni, eins og dæmin
sanna. En undarlega mega þeir
menn vera gerðir, sem geta kinn-
roðalaust látið almenning hafa
sig opinberlega að háði, spotti
og fyrirlitningu. Þó mætti virð-
ast að öllu aumkunarverðari séu
þeir menn, sem takg slíkar skatt-
■skýrslur fyrir góða og gilda
vöru og loka augunum fyrir stað-
reyndum, þegar mektarmenn
eiga í hlut.
Sjálfur þarf ég ekki að kvarta,
því að þegar ég á dögunum fór
á Skattstofuna, til að taka afrit af
framtali mínu, var búið að gera
á því viðeigandi endurbætur. Að-
al erindi mitt var að hjá hvaða
upphæð mér bæri að telja sem
tekjur af eigin húsnæði, en þann
lið lót ég óútfylltan, sökum þess
að mér var ókunnugt um hvernig
það bæri að reikna, og setti því
allt mitt traust á Skattstofuna,
til að bæta úr þeirri fáfræði
minni og auðvitað reyndist hún
því trausti verðug og meira en
það.
Þar voru komnar til viðbótar
3000 kr. í tekjudálkinn, sem ég
■strax, kannaðist- við þegar ég sá
það þarna, en-ekki munað eftir
að hafa fengið (11 mánuðum áð-
ur en ég gerði framtalið) fyrir
aukavinnu hjá öðru fyrirtæki en
iþeirrr opinberu
greiðir mér ' föst.- mánaðarlaun,
sem éndast heimilinu í 3 vikur,
ef vel er á haldið.
Þetta var nú allt eins og það
átti að vera. En það voru fleiri
fjórir kóngar í spilunum. Ef til
vill hafa þeir heiðursmenn hugs-
að sem svo: „Nú-já, þarna er
einn náungi, sem er að reyna að
svindla, en djöfsi skal ekki hafa
betra af því.“ Þarna voru til við-
bótar við 3 þús. krónurnar komn-
ar 450 krónur. Eg spurði hvaðan
þær væru komar. Fyrst í stað
fannst enginn, sem gat svarað
því, en svo tókst að hafa uppiá
mannl, sem sagöl aö petta „myndi
vera 15% refsing fyrir að gefa
ekki allt upp.“ Mér varð á að
spyrja hvort það væri löglegt, og
var svarað dræmt „ætli það
ekki“.
Vissulega sé ég ekki eftir þess-
um 450 kr., en er ekki ástæða til
að hafa samúð með hálauna-
mönnunum, sem lítinn eða eng-
a tekjuskatt greiða, þegar þeir
fara að taka út sína 15% refs-
ingu? Eða getur nokkur efast um
að refsingin nái til þeirra?
Annars tfðkáðist það áður fyrr
nð icaila menn á Skattstofuna til
að gefa skýringu á því sem þótti
ábótavant á framtali, en nú virð-
ist sú útlátalausa háttvísi afnum-
in, eins og svo margt annað, sem
eitt sinn þótti sjálfsögð kurteisi
af hálfu hins opinbera, í sam-
skiptum þess við almenning.
Það mætti segja mér að okkar
góðkunna skattpíniingameistara
(par exellence) þætti bölvað að
hafa ekki fundið upp þetta
„trick“, áður en hann datt út af
fjáröflunarplaninu,—nema hann
sé höfundurinn.
Satt að segja er ég ekki búinn
að sætta mig við að sú aðferð,
sem hér er lýst, geti verið lögleg.
Framhald á 5 siðu.
HILMAR JÓNSSON:
Förum við að dæmi Frakka!
Leiðtogar lýðræðisflokkanna
hafa mjög látið af því að komm-
únistar hafi beðið ósigur í síð-
ustu kosningum, nú sé aðeins að
reka flóttann.Þeir gá ekki að því
þeir góðu menn að æ fleiri liðs-
menn í þeirra einin flokkum
veifa rauðum fánum. Þótt Al-
þýðubandalagið sé á undanhaldi,
þá hafa bardagaaðferðir þess
sigrað. Hverjir gripu til verk-
fallsvopnsins í tíð vinstri stjórn-
arinnar? Ekki verkamenn og
bændufr heldur ríkustu stéttir
þjóðfélagsins. Vígorðið: Stétt
gegn stétt er raunveruleiki. Það
eru stéttarfélög, jafnvel smá-
starfshópar sem ráða landinu.
Einn kyndari á olíuskiþinu Þyrli
getur stöðvað allan síldveiðiflot-
ann. Á sama tíma og allir gera
kröfur á þjóðfélagið um betri
lífskjör fara vinnUsvik ört vax-
andi. Það stendur nefnilega
livergi í kommúnistaávarpinu að
menn eigi að' vera heiðarlegir.
Hvergi er spillingin og vinnu-
stofnun, sem- svikin eins mikil og hjá því opin-
bera. Og þá spyr maður ekki að
hinni vígreifu hugsjónaþaráttu
stjórnmálaforingjanna. Þeir eru
vitaskuld allir sammála að auka
starfsemi hins opinbera. —
Þegar maður hefur virt fyrir
sér þessa þróun atvinnulífsins, þá
þarf engan að undra, hvers vegna
þeir sem skrifa afkáralegast eru
styrktir sem skáld og rithöfund-
ar. Flokkunum er hagur í því að
viðhalda og efla heimskuna. Eitt
ungu skáldanna yrkir á þessa
leið:
„Eg mæni döpru auga burt
frá hálfu orði, veit ég þó
að mér býr margt í hug.
Til einskis mæli ég við þig —
ó, hugsun, ég þykist ráða þér
en ræð* þó engu, þú svíkur mig.
Mreykinn stendur stafur á bók
en hvað hann merkir, það er
valt.“
Að hafa ekki hugmynd um
hvað þau eru að yrkja er áreiðan-
lega samnefnarinn um flesta þá
unga menn, sem kallaðir eru
Framhald á 8. siðu