Alþýðublaðið - 17.07.1922, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 17.07.1922, Blaðsíða 1
an 1922 ,tes Mánudaginn 17. julí. 161. tölnblaA Pjóðnýting\ - ! ----------- . f Andstæðingum ©kkar Jafaaðar ¦m&ana. er það ávali þymir í aug- ídkj þegar þeir bcyra talað um, að þjóðnýta íramleiðslutækjin. Þeim Snsi það bróplegt ranglæti að einstakir ¦' menn megi ekki reka íramJeiðslu í stórum stýl. Þeir ;-seg|a að það sé uiðurdrep fyrir þjóðíélagið, ef einstakir menn fái ekki að reka framleiðaluna. En |>areð þjóðnýtingin er einmitt veíga- mesta atriði Jafnaðarstefnunnar, þá ¦¦ wirðist ekki úr vegi að mótbárur sndstæðiuganna séu dálítið ataug- áðar. 1 fyrsta iagi segja andstæðing arnir að það sé skerðing á at- ¦ Jhafnafrelsi einstakliagsins, og megi $>ess vegna ekki eiga sér stað. í öðru lagi segja andstæðingar .ókkar að það geti ekki tekist að bjóðnýta framleiðslutæki, vegna 'þesa að mennirnir, sem yfir þáu waera settir, findu enga hvöt hjá aér tii þess að láta reksturinn l>era sig, þar sem þeir ættu ekki won á að fá meiri ágóða þó vel geagi. Heldur mundu þeir ávalt ¦.hafa sitt kaap hvernig sem gengi. Þessar tvær mótbárur eru það -aðailega, sem andstæðingar Jafn- aðarmanna, s^óreignamennirnir hafa i takteinum og svaraverðar eru. En þessar ©g aðrar ástæður Kapitalista eru vegnar og létt- vægar fundnar. Við íytri mótbár vnni er það að segja, að þjóðnyt ingin sé haft á írelsi einstakl íngsins, þá er hún jafnsjálfsögð íyrir því. Mver neitar þvf að hegn jagarlög, sem banna möaaum að itela, svíkja og drepa menn, séu ..iíöft á athafa&frelsi einstaklingsins? Neí, þvi dettur engum í hug að neita, en, lög þessi eru aauðsya* leg vegna þess, áð það eru flehi sem hafa hag aí því að lögin séu, heldur en ekki. Mönnum mundi þykja það slæmt að óvandaðir inenn fengju að ganga um og taka frá hverjum það, sem þeir Jarðarför mfns hjartkæra eiginmanns, Steingríms Stemgrímssonar. er ákveðin þriðjudaginn 18. þ. m. frá frikirkjunni, og hefst meöMiús- kveðju á heimiii hins látna, Grjótagötu 14 B, kl. I e. h. Katrin Guðmundsdóttir. helzt óskuðu eftir að eiga, og dræpu þá, sem œétstöðu veittu og íengu enga hcgningufyrir, En i sjálfu sér er það rrtiklu skað legra að einstakir menn eigi íram- ieiðslutækin, vegaa þess að af því hafa langtum fleiri skaða eg jafnvel fjörtjón. Eini tétti mæli kværðinn, til þesa að mæla á hvað eitthvað sé sk&ðlegt, er sá hversu margir hafi skaða af því. Þess fleiri, sem hafa skaða af einhverju þess hegningarverðára og óhæfara er það. Nú ætla ég að íyrri mótbár- unni sé fullsvarað. Gegn siðari mótbárunni gagnar að benda á þsð að i flestum iönd. um eru pðstsamgöngur reknar af rikinu, og hefir ekki heyrst að menn sem yfir póstmáiin hafa verið settir, hafi staðið lakar í stöðu sinni að jafuaði en ein- staklingar sem veitt hafa forstöðu sínum eigin framleiðslutækjum. Sama máli er að gegna um síma þar sem hann er þjóðnýtt ur eða banka. Fisst mönnum að Lanásbankinn hafi verið ver rek inn undanfarin ár, en til dæmis fslands banki. Ég ætla að láta almenning hafa fyrir að svara því. Af þessu ofantalda sjáum við að síðari mótbára andstæðinganna er oltia um koll, en rétt virðist samt að fara nokkrum orðum um þjóð nýkingana alment, Við Jafnaðarmen áUtum þjóð nýtingu framleiðslutækj&nna nauð- synlega af mörgum ástæðum, svo nauðsynlega, að hún er vissulega, eina ráðið til þess að útrýma fá- tæktinni ur heiminum, eina ráðið tii þess að öllum gæti llðið vel. Þessi kenning Jafnaðarmanna verður Mssturn ijó?, jafnskjótt og* menn eru búair að þekkja hvers- vegaa að margir Iíða fátæki og skort, at»innu!cy$i og margt ann- að böt. ÖH þessi vandræði stafa aðallega af tvéimur ástæðum, og þær eru: , í fyr'sta iagi, að undir núver- andi skipuiagi safnast auðurinn af framieiðslunni, þegar vel gengur, á fárra manna hendur, sem svo ekki ráðstafa honum til almenn ingsheilta, heSdur að eins f sinar þágur. önnur ástæðan er skipulags- leysið á framleiðslunni, og það sú ástæðan, sem ailra hættulegust er gagavart vellíðua almeaaiags. Hver einstaklingur, sem fæst eitt- hvsð við framleiðslu eða verzlun, reynir að sitja við þann eldina, sem bezt brennur, sem kallað er; allir vilja framleiða það, sem að verðmætast er, hvað sem öðru líður. En aftur á móti það, sem er í minna verði, hversu nauðsyaiegt sem það aú. er, er látið sitja á hakaaum. Svo er það, að þegar fram- ieiðsiaa er rekia af einstökum mönnum, þá vita þeir aidrei hversn mikil framleiðslan er, eða má vera af þessari og hinni vönu tegund. Þö að framleiðandinn gæti vitað hvað árlega þyrfti af einhveni vörntegund, þá stoðar það ekki, sökum þess, að það eru eflaust margir, sem framieiða sömu vöru- tegund, og hann getur ómögulega vitað hvað þeir framleiða mikið hver um sig. (Framhald). Horður.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.