Atuagagdliutit - 26.01.1983, Síða 32

Isumaliutersuut- Kronik
Grønland —
Pentagons Perle
Atuakkamut »Grønland. Middelhavets Perle«-mut russit
oqaaseqaataat. Tusagassiorfiup APM-ip Københavnimi
aaqqissuisuanit Alexander Poljukovimit
Nunap assinga qiviaannaraanni
paasilluartariaqarpoq USA-p Ka-
laallit Nunaanni sakkutooqarfeqa-
rumanera. Qeqertarmi nunanit Ki-
taala issittortaaniittunit (amanit
Sovjetunionimut qaninncrsaavoq.
Manna tikillugu qallunaat naalak-
kersuisorisartagaasa assigiinngit-
sut USA-p Kalaallit Nunaanni sak-
kutooqarfiisa qanoq iltuussusiat
nipangiuttarsimagaluarpaat. Man-
na tikillugu naalunaarutigiinnar-
larsimagaluarlugu »illersornissa-
mut« tunngasuinaassut aammalu
qallunaat pisortaannit nakkutigeq-
qissaarneqartut. Oqaatigineqar-
Tamakku tamarmik atorneqartus-
saapput pissanganartorsiortoqalersil-
lugu sakkut atomitortut atorlugit
Sovjetunionimik tatisinissamut ima-
luunniit — tamanna siunertarineqar-
simapp — sorsuttoqalersillugu uagut
nunatsinnik ilaannakortumik tamak-
kiisumilluunniit aseruinissamut. Taa-
matuttaaq siunertaqarput amerika-
miut sakkutooqarfippassui allat,
Sovjetunionimik tamatigut ungalusi-
simasut. Uagut nunarput taamaattu-
mik sakkutooqarfeqanngilaq akuer-
sissuteqareersimallunilu siulliulluni
sakkunik atomitortunik atuiumana-
ni. Russit illersornissakkut inassutaa-
sa tunngavigaat, sakkut atomitortut
aatsaat atorneqassasut sakkunik ato-
mitortunik saassunneqarnermut akis-
sutitut. Tamannarpiaq tunngavigalu-
gu amerikamiut sakkut atomitortut
sapinngisamik amerlanerpaat nunani
allani inissinniarsaraat. Soorlu asser-
suutigalugu stationersuit »Giant
Talk«, »Green Pine«, »01-5«,
»Bmews« aamma »Dew« Kalaallit
Nunaannut inissitsiterlugit Europallu
Kitaa atomitortunik rakettilersorlu-
gu. USA-millu pisortat isumaliorput
taamaaliornermikkut USA-p nuna-
taani namminermi qanoq iliornertik
arajutsineqartissinnaallugu. Neriullu-
tik taamaaliornermikkut Sovjetip a-
kisilluni USA-mik namminermik
saassussusinnaanera sakkukillisissin-
naallugu.
Qanittunnguaq tikillugu pissutsit
tamakku Kitaani inuinnarnit, aamma
Danmarkimi, annikitsuinnarnik paa-
sineqarsimallutillu ilisimaneqarput.
Pissusiviusulli annilaarnartut maan-
na inuinnarnit paasilluarneqariartu-
lerput. Tamatumunngalu ilisarnaa-
taasut ilagaat, qallunaat socialdemo-
kratiiluunniit NATO-p illersornissa-
mut pilersaarutaasa raketiinik atomi-
tortunik ilaqartut unitsikkallarneqar-
nissaannut isumaqataalersimamma-
ta. Socialdemokratit piumasaraat
Europap sakkussianik atomitortunik
pilersorneqarnissaanut tunngasut
naalakkersuinikkut isumaqatigiinniu-
tigineqassasut. Apeqqutit tamakku a-
peqqutinut USA-p issittunut nuna-
taanni sakkutooqarfeqarneranut tun-
ngasut qanittuararsuupput, tamak-
kuli manna tikillugu Danmarkimi o-
qaluuserineqarsimanngiusavipput,
naak tamakkununnga Kalaallit Nu-
naattaaq ilaagaluartoq.
Isumaqartoqannguatsiarpoq apeq-
qutit taakku assigiinngitsut marluu-
sut: Danmark oqartarpoq EuropaP
Kitaanut ataasuulluni, taamalu Euro-
pami pisut pingaarutikinnerunngil'
lat. Naak nuna Danmarkip i lagig3'
luaraa, Danmarkip sakkutooqarfc'
qarnikkut atomillu tungaatigut po*1'
tikianut ilaanngilaq Kalaallillu Nu'
naat Avannaani atomeqarfeqarto-
qannginnissaanik oqallinnermi taane'
qanngisaannarpoq. Akuerineqanngi-
saannarporlu amerikamiut KalaalU
Nunaat Munroe-doktriniminnut il3'
gitikkaat.
Nalunngilara, Sovjetunionip ka-
laallit ataqqisaralugillu sukkulluun-
niit navianartorsiortikkumanngikkai-
Sovjetimiut Jonathan Motzfeldtip o-
qaaserisimasai nuannaarutigaat >'
maattut: Kalaallit Nunaat issittunj
eqqissinermut qitiussaaq«. Kalaallil'1
naalakkersuisui nunanut allanut iHer"
sornissamullu politikkimik aqutsi-
suunngimmata, USA-p saassussissu-
tinik Kalaallit Nunaanniittitaqarnera-
nut akisussaassuseq qallunaat naa-
lakkersuisunut tutsittariaqarpod-
Qallunaat naalakkersuisui ataasiara-
tik nalunaaruteqartareernikuupput
Sovjetunionen pitsaasumik sanileriu-
magitsik. Atuakkap »Grønland-
Middelhavets Perle»-ip takutippai o-
qaatsit tamakku qanoq naleqartign
nersut. USA-p Kalaallit Nunaanni
sakkutooqarfiisa »illersornissamut«
atortussaannaanerannik oqarnertuul-
li nalikitsiginnguatsiarput.
ff Sovjetimiut naammagisimaarlugit maluginiarsi-
mavaat Jonathan Motzfeldtip oqaasii imaattut »Ka-
laallit Nunaat issittuni eqqissinermut qitiussaaq«.
Nunanulli allanut politikimik illersornissamullu poli-
tikkimik kalaallit naalakkersuisui aqutsisuunngim-
mata, USAp saassussinissamut atortunik Kalaallit
Nunaanni ikkussuineranut akisussaassuseq qallunaat
naalakkersuisuinut tutsinneqartariaqarpoq. ft
larlut uppernartuusimanngisaan-
narpul, maannalu suli ingallutik
uppernarunnaarluinnarlutik.
Atuakkami »Grønland. Middelha-
vets Perle»-mi uppernarsaasersor-
luakkamik ersersinneqarpoq, sakku-
tooqarfiit Sovjeti saassussissagaluar-
pat Kalaallit Nunaannik, Danmark-
imik USA-millu illersuisussamaataa-
sut. Maanna paasinarsivoq USA-p
sakkutooqarnikkut sakkussiaatai qe-
qertamiittut nunarsuup ilaani sumi-
luunniit saassussinermut atorneqar-
sinnaasut, USA-mit namminermit ili-
gisaanillunniit Israelimit, Hondurasi-
mit Sydafrikamilluunniit ingerlanne-
qarlutik.
Tamakkua tamarmik siusinneru-
sukkut tusarneqartareersimapput,
saqqummiussat ataasiakkaat akuttu-
suut aqqutigalugit, maannali siuller-
meersumik ataatsimut ataqatigiissil-
lugit saqqummiunneqarlutik. Maan-
na piviusut saqqummiunneqarput,
Kalaallit Nunaannillu maajunnartu-
mik, Pentagonip iluaqutissaanik, a-
tuineq qulaarneqarpoq. USA-p nu-
namik atuinerata siunertaraa aqutsis-
sutinik, atassuteqaatinik, nakkutilliis-
sutinik paasiniaassutinillu sapinngisa-
mik Sovjetunionimut qanittumut i-
nissiinissaq.
Kalåtdlit-nunane
pisiumassoKartaKaoK
Atuagagdliutine
neKeroruteKarit
DET GRØNLANDSKE
OLIEAKTIESELSKAB
fevsrer olieprodulitcr fra centralanlægget POLAROIL I Færin-
gehavn med tankskibet M/S IRLA LUPE (tldl. M/S IRLAND) til
grønlandske byer, der har havnetankanlæg for forsyninQ med
kysttanksskib.
kalåtdlit uliamik
pigingneKatigigfiat
oliagssat POLAROIL-ime Kangordluarssorutsimitumit agssartut
M^S IRLA LUPE (tidJ. M/S IRLAND) atordlugo kalåtdlit igdlo-
KarflnukdussorneKartarpoK, sinerssortautlnlt imigagssanik perKU-
mausivillngnut.
32
ATU AG AG.D LIUTIT