Atuagagdliutit - 22.07.1987, Page 5

NR. 30 1987
ATUAGAGDLIUTIT/GRØNLANDSPOSTEN
5
Inuit tallimat nikkilersuallit Station Nord
ammatippaat ukioq tamaat
Qallunaat Nunaata piginnittuunera takutinniarlugu ukiumut aningaasartuutit 10 millioner kronet atorneqartut —
Station Nordili NA TO-mut kiffartuussinngilaq
Ukioq kaajallallugu timmisartut mittarfiat, uninngasarfiat aqqusernillu aputaajartuarneqartarput. Ukioq manna
akunnerit katillugit 4.000 aputaajaanermut atorneqarsimapput, aputaajaallu takuneqarsinnaavoq talerpilliusoq.
Hele vinteren igennem skal landingsbanen, platf ormen for flyene og vejene holdes fri for sne. I år blev der brugt
omkring 4.000 timer til denne beskæftigelse, og en af snerydningsmaskinerne ses til højre. (Ass./Fot.: -ik.)
Narsaamanersuaq sivingasoq suli
aputerasaaqisoq — apuut aakkiar-
tuaarluni aqilisimasoq — imarlu
suli sikuusoq. Sivinganerup manin-
nersaani mittarfik, 1600 meterinik
takissusilik, aqqusineq illullu eqite-
russimasut, imaluunniit barakkit,
biilit inaat antennellu maanngaan-
narmiit qummut tikkuaqqasut. Ti-
keqqaarlugu takusat taakkuupput,
nunatsinni inoqarfik silassami taa-
neqaraangat tusartagarput — Sta-
tion Nord.
Aviisiliortut Qallunaat Nunaan-
niit nunatsinniillu Qallunaat Nu-
naanni Illersornissamut Oqartussa-
qarfimmiit ulloq ataaseq Station
Nordimut qaaqqusaasimavugut.
Aqaguani Pituffimmut, Thule Air
Basemut ingerlaqqittussaavugut,
taamaattumik piffissaq sivikitsoq
atorluarniarsarisariaqarparput. Si-
ullermilli akunnerit sisamat mis-
saanni sakkutuut timmisartorsua-
nik C-130-erimik, imaluunniit Her-
culesimik Keflavikimiit timmereer-
simanerput qaangerniaaloqqaaral-
larparput, — tassalu baajat ataa-
sinnguaq (marlulluunniit). Tama-
tuma kingorna briefingimik taane-
qartartoq, nassuiaaneq angalanit-
sinni misigillattaagassarput, statio-
nimi pisortamit, løjtnant H.M. Pe-
tersenimit. Tassani oqaluttuaraa
Station Nordip ingerlanneqarnera
sunalu siunertarineraa. Aap, Sta-
tion Nord suna siunertaralugu i-
ngerlanneqarpa, (ingammik) ukioq
tamaat inunnik tallimanik inutta-
qartuarluni?
Piginnittuunermik takutitsineq
Sapaatip akunnerata missaa
Nuummut tikereerluta immitsinnut
sungiutikannereerluta stationip pi-
sortaa apersorparput, apeqqullu
qulaani apeqqutigineqareertoq ima
akineqarpoq:
Station Nordip pisortaa, løjtnant
H.M. Petersen — Mogens — su-
miissusersiutip ataani nikorfavoq,
tassanilu takuneqarsinnaavoq Qa-
lasersuaq 933 km.-iinnarnik unga-
sitsigisoq. Kujammut tikkuaasumi
takuneqarsinnaavoq sakkutuut
timmisartoqarfiat Værløse 3.017
km.-inik ungasissuseqartoq.
Stationsleder, løjtnant H.M. Peter-
sen — Mogens — stående under
vejviseren, der markerer, at Nord-
polen »kun« ligger eksakt 933 km
fra Station Nord. Tit gengæld ligger
Flyvestation Værløse 3.017 km.
(Ass./Fot.: -ik.)
Station Nordimi pisortaq, løjt-
nant H.M. Petersen, (kingunerani
pisariunnginnerussammat Mogen-
simik taaginnartassavarput): — Su-
liatta pingaarnersaraa Station Nor-
dip ingerlanneqarnissaa mittarfiul-
lu ammatinneqarnissaa timmisar-
tunik C-130-inik (Herculesinik) G-
3’nillu (Golf Streaminik), allanillu
timmisartuaqqanik tappavani suli-
aqartartunik miffissanngorlugu.
Suliattalu pingaarnersaraat mittar-
fiup miffigineqarnissaanut piareer-
simatittuassallugu. Suliat pingaar-
nerit aamma ilagaat nakkutilliisut
Siriusikkut ikiortarnissaat sutigut
tamatigut piginnaanerput naaper-
torlugu. Upernarneranilu Kalaallit
Nunaata Avannaani ingerlaarne-
ranni radiokkut attaveqarnissaat
suliatsinni pingaarnerpaanut ilaa-
sarpoq, attavigisarpaatigummi
Peary Landip Daneborgillu akor-
nanni ingerlaarnerminni.
Mittarfiup ammatittuarnerata
saniatigut angutit tallimat sulias-
saasa ilagivaat Qallunaat Nunaata
piginnittuunerata takutinnissaa.
StationimipisortapH.M. Petersen-
ip oqaasia naapertorlugu inuit
taakku tallimat Station Nordimiit-
tuarnerminni avatangiisit takutit-
siffigaat nuna tamanna Qallunaat
Nunaannit pigineqartoq.
A/G: — Qanoq annertutigisu-
mik Station Nord illersorsinnaavi-
siuk nalusassinnik takkuttoqaralu-
arpat tiguaaniaasunik?
Mogens: — Taamaallaat aallaa-
seqarpugut nikkilersuarnik, taak-
kulu naatsorsuussaanngillat iller-
suutigissallugit. Aallaasit taakku
piniarnermuinnaq imminullu iller-
sorsinnaanermut, soorlu nannumik
saassunneqarnikkut atugassaap-
put.
A/G: — Taamaattumik Station
Nord illersorsinnaanngilarsi?
Mogens: — Aallaasinik taakku-
ninnga illersorsinnaavarput. Pe-
riarfissatuaavorlu tamanna.
A/G: — Aamma tunniutinnar-
sinnaavusi?
Mogens: — Aap, isumaqarpu-
nga tunniutiinnarutta pitsaanerus-
sasoq. Kisianni pissutsit tunulequt-
siukkutsigit oqaatigineqarsin-
naanngilaq Station Nordi sakku-
tooqarnermut attuumassuteqan-
ngitsoq. Inuit taakku tallimat maa-
niipput mittarfik ammatinniarlu-
gu, illut nakkutiginiarlugit, sineris-
samullu nakkutiginnittunut Siriusi-
mut radiokkut attaveqaataalluni.
Sukkulluunniit Station Nord
NATO-p illersornissamut sakku-
tooqarnikkulluunniit pilersaaru-
taanut ilaanngilaq. Qallunaanilliu-
na taamaallaat ingerlanneqartoq.
Periarfissaq alla
Station Nordili pilersinneqarpoq a-
merikarmiut timmisartorsuinut B-
52-inut Avannaarsuani ingerlaartu-
artunut periarfissaassammat alla
miffigineqarsinnaasoq. Pilersinne-
qarnermini aamma silasiorfittut a-
torneqalerpoq. Thulemi sakkutoo-
qarfiup pilersinneqarnerata nalaa-
ni amerikarmiut Station Nordimi
mittarfiliornissaq neqeroorutigaat,
qallunaat sakkutooqarfiata inger-
lanneqarnissaa ammatittuarnissaa-
lu isumagissappagu. Qallunaat a-
kuersipput Thulemilu sakkutoo-
qarfiup ’50-ikkut aallartilaarneran-
ni sanareernerani inuit 200-it sin-
nerlutik silasiorfik mittarfillu sa-
nallugu aallartippaat.
Mittarfiugallartoq suliarineqa-
reermat atortussat 800 tonsit Thule
Air Basemiit 1952-mi aggiunneqar-
put, — timmisartuussinernik 125-
nik, faldskærminik nakkartitsiner-
nik 31-nik tallimariarlunilu nak-
kartitsiinnarnikkut. 1953-mi tim-
misartuussineqarpoq 87-eriarluni
arfineq-marloriarlunilu falds-
kærminik nakkartitsisoqarluni,
tassanilu aamma atortussat 800
tonsit apuunneqarput. 1954-imiit
’56-mut Station Nordip sananeqar-
nera ingerlanneqarpoq 1956-illu i-
ngerlanerani atorneqalersinnaallu-
ni. Qallunaat sulisitsisut sanasuup-
put qallunaat naalakkersuisuinit a-
kiligaallutik, taamaallaallu ameri-
karmiut timmisartuussinerit inger-
lataraat. 1972-milu matunissaata
tungaanut USA peqqumaatissanik
attartuussiuartarsimavoq.
Station Nordimi suliassani pi-
ngaarnerpaasimavoq silasiorneq B-
52-inullu mittarfiunissat, soorlu a-
jutoortoqartillugu. Suliassalli allat
aamma isumagineqartarput, soor-
lu: ulloq unnuarlu timmisartunut
radiokkut attaveqarneq, arsarnerit
misissorneqarneri assiliortornerilu,
silaannarsuarmiit maligaasanik
misissuineq, qinngornerit uloria-
nartut silaannarmik mingutsitsine-
rinik naatsorsuineq, nunap assi-
ngaliortunut geodætinut geologi-
nullu ikiuunneq naatsorsueqataa-
nerlu, sermersuarmik, itsarsuarnit-
sanik uumasunillu misissuinerit kii-
salu qaammataasianik nakkarniku-
nik, ingammik nunap assiliortartu-
isa atortagaannik katersineq.
1956-miit 1972-mut ukiisartut i-
nuit 30-it missaanniittarsimapput.
»Brilliant Ice«
Junip naalernerani 1972-mi Station
Nord matuneqarpoq. Matuneqar-
neranut pissutaaqqaarpoq ameri-
karmiut ingerlanneranut peqataa-
jumajunnaarnerat pissutigalugu si-
lasiornerit qaammataasanik pissar-
--------►
Aammaasiit!
Nu sker det igen!