Atuagagdliutit - 22.07.1987, Qupperneq 6

6
ATUAGAGDLIUTIT/GRØNLANDSPOSTEN
NR. 30 1987
\
Station Nord — narsaamanermi sivingalaartumiippoq, qanittumilu qaqqaqarani. Nordost-rundingip avan-
naa ’tungaani inissisimavoq umiarsuarmillu tikittoqarneq ajorpoq — taamaallaat amerlanertigut sakkutuut tim-
misartui. Ullumikkut illut 35-iupput, kisianni 20-it ukiup ingerlanerani taamaallaat atorneqartarput.
Station Nord — ligger på en skrånende slette, og der er ingen fjelde i umiddelbar nærhed. Stationen er beliggende
på nordkysten af Nordost-rundingen, og der kommer ingen skibe dertil — kun for de fleste landingers vedkom-
mende militærfly. På stationen er der 35 bygninger hvoraf de 20 er i brug året rundt. (Ass. /Fot.: -ik.)
Pisortap ukeeqatai, J. Nygaard, J.K. Petersen, P. Rasmussen aamma B.
Pedersen, tamarmik oversergentit.
De fire af de fem, der er udstationeret på Station Nord: J. Nygaard, J.K.
Petersen, P. Rasmussen og B. Pedersen, alle oversergenter.
(Ass./Fot.: -ik.)
Aallannginnermi nerinermut iggisissat eqqunneqalertut. Saamerliuvoq
Sermitsiap aaqqissuisua Hagen Høyer Christensen.
På vej ind med brunch-øllerne. Til venstre i billedet ses SermitsiaK’s redak-
tør, Hagen Høyer Christensen. (Ass./Fot.: -ik.)
siarineqarsinnaalernerat. Qallu-
naat Nunaanni naalakkersuisuinut
Kalaallit Nunaannut ministeriusoq
Knud Hertling nassuiaateqarpoq
Station Nordi ingerlanneqassappat
Qallunaat Nunaannut ukiumut 4-5
millioner kronenik aningaasartuu-
taassasoq, taakkulu saniatigut a-
tortussanut nutaanut 12 millioner
kronit ataasiarissat atorneqassasut
(akit 1971-meersut atorlugit).
Matuneqarporlu naak ilisimatuut
sakkutooqarfiullu qullersaqarfiata
matoqqunngikkaluaraat.
Matummat aprilimi 1972-mi sak-
kutooqarfiup qullersaqarfia, For-
svarskommadoen nunatta avan-
nåarpiarsuanut uteqqinnissamut
misissuisussanik pilersitsivoq
»Operation Nul Nord«-imik taasa-
minnik. Amerikarmiut misissorsi-
masaat inulimmik stationiliorfis-
saqqissut mittarfeqaatigisussat
misissoqqinneqarput, tamannalu
martsimi 1974-mi »Operation Bril-
liant Ice«-mik taallugu aallartinne-
qarpoq.
1974-ip 1975-ip ingerlanerani
»Operation Brilliant Ice« timmisar-
tut C-54-it, C-130-it (Herculesit)
qulimiguulillu ilaatigut Grøn-
landsflymeersut atorlugit ingerlan-
neqarpoq. Misissuinerullu saniati-
gut Siriusip peqqumaateqarfii im-
meqqinneqarput illuaqqanillu sa-
naartortoqarluni. 1975-ip ingerla-
nerani Station Nord innutsinne-
qaqqippoq kingornalu inoqartu-
aannarsimavoq. 1976-ip kingorna
»Operation Brilliant ICe« ingerlan-
neqartuarpoq, Station Nordimut
timmisartuussisartutut aammalu
Siriusip peqqumaateqarfianut tas-
saniittumut pilersuisartutut.
Station Nordimi ullumikkut suli-
anut soorlu makku ilaapput: aju-
naalertunik ajunaarsimasunilluun-
nii ujaarlernerit annaassiniarneril-
lu, mittarfiup ukioq kaajallallugu
piareersimajuarnissaa, Grønlands
Kommandomut tapertaasarnissaq,
tassani qimussimik sineriammik
nakkutilliisut Siriusikkut Luft-
gruppe Vestilu eqqarsaatiginerullu-
git, silasiornerit taakkulu nalunaa-
rutigisarnissaat, ilisimattuussutsik-
kut misissuiartortunik ikiuisarnis-
saq kiisalu ilisimatuut atortuinik
nakkutilliinissaq.
Ukiumut 10 millionit
Inunnik tallimanik inuttalerlugu u-
kiumut aningaasat 10 millioner
kronit Station Nordimut atorne-
qartarput, aningaasallu taakku af-
faat timmisartunut tamaannga mit-
tartut orsussaannaanut atorneqar-
tarlutik, — tassa koruunit millionit
tallimat. Sinneri aningaasarsianut
stationillu ingerlanneqarneranut a-
torneqartarput.
Mogens: — Dieselolia 275.000 li-
ter ukiup ataatsip ingerlanerani sil-
limmatigisarparput, taassumalu sa-
niatigut timmisartup orsussaa
90.000 literip missaaniittoq. Uki-
uunerani kialaarniassagatta olia
taama annertutigisoq, 275.000 lite-
ri sillimmatigisarparput, — aam-
malu mittarfiup aputaajaarneranut
aputaajaatit orsussaanut ilannga-
ngaatsiartarlugu. Sillimmateqarta-
riaqarpugullumi, soorlu sila ima a-
jortitsigigaangat nutaanik peqqu-
maatissanik timmisartunik missin-
naajunnaartoqassagaluarpat. Kal-
lerup inniliorfipput qaammammut
ataatsimut olia 25.000 literip mis-
saa atortarpaa, quilitsinnut kias-
sarnitsinnullu. Ukiummi ingerlane-
rani sivisoorujussuarmik 30 — 40
gradet missaanniittumik issittarpu-
gut. Kallerullu inneranut ukiumut
70.000 Watt — nukik, atortarpar-
put.
Ilisimasassarsiornerit
Station Nordip ammarneqarnera-
nut pissutaaqataavoq ilisimasassar-
siortunik nakkutilliiffiusarnissaa
siunertarineqarmat, aammalu tim-
misartunut Qalasersuaq qulaallugu
timmiuartunut mittarfittut ajutuu-'
lernikkulluunniit periarfissaanias-
sammat. Ilisimasassarsiortulli kik-
kut sunillu siunertallit Station Nor-
dikkut aqqusaartarpat?
Mogens: — Martsip aallaqqaa-
taani amerikarmiut — inuit 50-iniit
10-it pallillugit, apeqqutaasarpoq
sulerinersut — aqqusaartarput. Si-
korsuarni tammaarsimaffiliortar-
put. Ukioq manna milit 150-it mis-
saannik Station Nordimiit ungasit-
sigisumiipput. Ima ungasitsigigalu-
arpoq Kalaallit Nunaannut akisus-
saaffiunngitsumiillutik, kisiannili
uagut radiokkut attaveqarfigiuar-
pagut maanngaanniillu aaqqissuus-
sineq ingerlataralugu. Amerikar-
miut sikup qanoq sukkatigisumik
ingerlanera, qanoq ingerlaarnera,
aqqutaa ukiullu tamaasa aqqut
taanna atortuarneraa il.il. misissu-
garaat. Apummi qinngornerit ulo-
rianartut sakkortussusaat misissor-
paat imermilu aassimasumi mi-
ngunneq aamma misissugaralugu.
Paasisakka naapertorlugit illersor-
nissamut tunngasunik misissuin-
ngillat, ilisimatuummi misissuiar-
tortut amerlanersaat sakkutuu-
junngillat. Immaqa misissuinerisa
ilaat illersornissamut tunngassute-
qarsinnaapput, kisianni tamakku i-
lisimasaqarfiginngilagut. Taa-
maassagaluarpat sakkutooqarfiup
pisortaqarfitsinniit ilisimatinne-
qassagaluarpugut.
Amerikarmiut misissuinerat
qaammatinik marlussunnik sivisus-
seqarajuttarpoq, taamaaligaagam-
mi siku tammaarsimaarfitsik ulori-
anarsigaangat qimattarpaat. Apu-
tip aaleruttorfiani junimi mittarfik
matoqqasarpoq aatsaallu juli aal-
lartisimalernerani ilisimasassarsi-
ortut allat takkussuutilersarput.
Mogens: — Assigiinngitsunik
paasiniagaqarlutik ilisimasassarsi-
ortut takkussuutilersarput. Soorlu
Grønlands Geologiske Undersøgel-
se, — ukioq manna naasorsiortoq
Christian Bay. Silasiorfik Meteoro-
logisk Institut silasiorfimminnik ta-
kusaasarput aaqqissugassaqarpal-
lu aaqqissuisarlutik. Ilisimasassar-
siortut namminersornerusut tak-
kuttarput. 1985-mi Jørgen Brøn-
lundip Minde-ekspeditionia. Aam-
malu Eigil Knuth, (maannakkor-
piaq tappavaniittoq). Taanna itsar-
nitsanik ujarlertuarpoq, tassa ilivi-
toqqat inoqarfikullu misissugariga-
migit. Siornalu aamma franskit ta-
maaniipput qaammataasiat mali-
gaasiaannik paasissutissat inger-
laartarnerannik misissuiartorlutik.
Ukiorsuaq
Aasaanerani unnussaarsinnarluni
Station Nord taartuinnagajanngor-
tarpoq — ukiuunerani. Soorunami
piffissaq ingerlasariaqarpoq angu-
tillu tallimat aamma suliassaqartu-
artarput. Sulerisarnerlutik løjtnant
H.M. Petersenip oqaluttuaraa:
Mogens: — Suliassat assigiin-
ngitsut paarlakaalluta suliarisarpa-
vut. Igasoq siulliukkutsigu — taas-
sumami suliassai pingaartuummata
— soorunami igasartussaavoq. Sa-
niatigoraa radiop nakkutiginissaa,
— silassaq nalunaarutigisarpaa ra-
diokkullu nalunaarutit allat inger-
lateqqittarlugit. Tassa radiokkut
attaveqarnerput isumagisussaavaa,
kisiannili aamma ineqarfitta eqqi-
luitsinnissaa isumagisartussaavaa.
Sapaatip akunnikkaarluta igasuu-
sarpugut. Sapaatip akunnerani tas-
sani sinneri allanik, immikkut ilisi-
masaqarfimminnik suliaqartarput.
Immikkut ilisimasaqartut, soorlu
maskinalerinerup tungaatigut im-
mikkoortuaqqatut sulitinniarsari-
sarpavut. Maskinarpassuimmi pi-
gaavut aputaajaatillu imaannaan-
ngeqisut pigalugit. Taamaattumillu
Station Nordimiittoq ataaseq me-
kanikeriusariaqarpoq, ukioq man-
nalu iluatsitsisimavugut ukiisut
marluk mekanikeriummata. Suli-
assarpassuaqarput, ukiup ingerla-
nerani maskinat atortakkavut nak-
kutigalugit aseroraangatalu aaqqis-
suuttarlugit.
— Saniatigullu kallerup innilior-
fik aamma nakkutigisassaavoq, u-
angalu kallerup innilerisuugama
taanna nakkutigaara. Inuit sisamat
taakku — igasoq pinnagu — ator-
torissaarutigut nakkutigaat, statio-
nimi suliassat assigiinngitsut sulia-
ralugit, soorlu inisimaffitsinnut i-
mertartarlutik. Stationimi illut a-
serfallatsaalinissaat piginnaaner-
put naapertorlugu ingerlanniarsari-
sarparput, suliassalli pisariunerit u-
kiuunerani suliarisinnaaneq ajor-
pavut. Illulli iluini ukioq manna su-
liaqagaatsiarpugut. Soorlu sana-
sutta illu sunngiffitsinni isersimaar-
tarfipput najoruminartunngorsar-
simavaa.
A/G: — Sunngiffissinni sulerisa-
rassi?
Mogens: — Ukioq manna sulias-
saqarnermik sunngiffeqannginga-
jappugut. Assorsuaq aputeqarsi-
mavoq, tamannalu assut ulappu-
taasimalluni. Akunnerit 4.000-it
sinnerlugit aputaajaasimavugut.
Immaqa avataaniittunut akunnerit
taakku suunngitsutut isigineqarsin-
naapput, kisianni akunnerit 2.500-
it atorajunnerusaraluarpavut. As-
sigiinnarpaalu inuup ataatsip
qaammatit pingasut sinnerlugit a-
putaajaatiniinnissaa, — ulloq un-
nuarlu. Mittarfiinnarmi aputaajar-
neq ajorparput, aqqusernilli timmi-
sartullu uninngasarfiat aamma. Su-
liassat tamakku suliarinngikkaa-
ngatsigit sunngiffitsinni assiliineq
tamatta soqutigisaraarput. Atua-
garpassuillu atuarneqartarput, —
sunngiffitsinnilu sukisaarsaatit
taakku marluk immaqa pingaar-
nersaapput.
A/G: — Arnat eqqarsaatigisas-
savasi?
— Tamannami sanioqqutiinnar-
neqarsinnaanngilaq, — aap. Eq-
qarsaatiginngitsoorneqarsin-
naanngillat. Qaqutigorsuarmi tap-
pavunga tikittoqartarpoq ... Im-
maqa ukiumut ataasiarluni marlo-
riarluniluunniit aqqusaartoqartar-
poq.
A/G: — Station Nordimiittut
angutaannaajuassappat?
— Aap, taama isumaqarpunga,
taamaanngippat arnaannaassap-
put. Isumaqarpunga sinnganeqar-
pallaassasoq avissaartuunneqarlu-
nilu arnamik ataatsimik marlunnil-
luunniit tappavani ukiisoqarpat. I-
sumaqanngilangalu iluatsinnavi-
anngitsoq.
Aputaajaanerup aserfallatsaali-
nerullu saniatigut angutit tallimat
tappavaniinnerminni Meteorolo-
gisk Institutip atortorissaarutai
nakkutigisarisussaavaat. Soorlu ar-
sarnernut ukioq tamaat ukiuunera-
ni arsarnernik assiliijuartoq filmi-
lersortuartussaavaat. Qallunaat
Nunaannut Illersornissamut Pisor-
taqarfimmut (Forsvarkommado-
mut), Danmarkshavnimut (Siriu-
sikkunnut) Thule Air Basemilu
Grønland Kommandop amerikar-
miunut attaveqarfianut radiokkut
ullut tamaasa attaveqartuartarput.
Kiisalu silamik nalunaarutit, soorlu
Nuummut nassiussuunneqartarlu-
tik.