Atuagagdliutit - 28.10.1992, Síða 11

GRØNLANDS FISKERITIDENDE
DIARPET
Kntterit aalisarfumit 79-erit pulaniamerat
All.: Jakob Abeisen, JA-Consult, Qaqortoq
Ulluni kingullerni 79-erit
politikeritsinnit arlaleriar-
lutik pipiloorneqartarneri
pissutigalugit taakku aallar-
tinniameqalermata oqalut-
tuassartaata eqqaasitsissu-
tiginissaa pisariaqarsoraa-
ra, 79-erillu eqqarsaatigalu-
git pissusiviusut makku
saqqummiullugit:
1986-imi naalakkersui-
suutitaqartut (Siumut/IA)
kilisaatit mikinerusut arlal-
lit 3 sømilinik killeqarfiup
iluani rejerniarsinnaanerat
ammaappaat, tamaani pi-
sassat iluamik atorluarne-
qanngivimmata. Taamanilu
KNAPK assortuillunit qar-
luallanngivippoq.
Aalisartullu eqiasuitsut
pikkorissullu taamaliornis-
saannut kajumissaarniarlu-
git killeqanngitsumik aali-
sarnissamik neriorsuutip
saniatigut imatut aningaa-
salersuinissaq AAMMA ne-
riorsuutigineqarpoq: 80 %
Danmarks Skibskreditfond,
sivisunerpaamik ukiuni 14-
ini, 5,5 %-inik ukiumut erni-
alerlugit.
15 % aningaaserivinnit
taarsigassarsiatut, ukiuni
sisamani4% emiat ukiumut
tapiissutittut.
5 % nammineq akiliut.
Aalisarnermi atortut il.il.
aningaaserivinnit taarsigas-
sarsiniarnikkut aningaasa-
lersomeqassapput, erniat
ukiumut 4% tapiissutigine-
qartarlutik.
Neriorsuutit
Kisianni taamanili pingaar-
tumik aningaaseriviit tun-
gaannit qulerineqaqaaq taa-
maaliornikkut aalisarneq
imminut akilersinnaasoq
anguneqassanersoq. Taa-
maattumik neriorsuisoqar-
poq aningaaasanik uterti-
tassaanatUlu ernialersugas-
saanngitsunik piffissap in-
gerlanerani atornissamut
akuersissuteqartoqartar-
sinnaasoq. Tassani eqqar-
saatigineqarluni erniat an-
nertuallaarnerat pissutiga-
lqgu aalisarneq imminut
akilersinnaasoq anguneqar-
sinnaanngippat taamaa-
liorttoqarsinnaasoq. Aam-
ma neriorsuutigneqarpoq
79-erit killilersygaanngitsu-
mik avannut nioqquteqar-
nissamut akuerineqassasut.
Taamaalilluni suut ta-
marmik inissinneqartuusil-
lutillu nalorninarsinnaasut
sillimmaanneqartuusipput.
Tamakku tunngavigalugit
sinerissami aalisartut eqqe-
ersimaarnerpaat arlallit pe-
riarfissarsilluarsoraat, inat-
sisilerituutillu aqqutigalu-
git ingerlatseqatigiiffitik
aallartiortullugit. Aningaa-
sallu umiarsuarmut ataatsi-
mut pisariaqartinneqar tu 11
aamma 1,3 mio. kr.-nit akor-
nanniimmata (nammineq
akiliut) aalisartorpassuar-
nut aningaaserivinni nalin-
ginnaasumik atugasssariti-
taasut erniaritinneqartullu
atorlugit taarsigassarsiniar-
nissaq pisariaqalerpoq.
Neriorsuutit
uniortinneqarnerat
Ingerlatseqatigiiffut qallu-
naat umiarsualiorfiini assi-
giinngitsuni 79-eriliortitsip-
put. Suut tamarmik akor-
nutissaqanngitsutut isikko-
qarput!
Angallatilli umiarsualior-
finni inerneqanngitsulluun-
niit ajornartorsiutit takkus-
suutilerput:
79-erit killilersugaanngit-
sumik aalisarsinnaanngil-
lat, basisliniallu avataani
aalisartussaalluttik, kilisaa-
tit annerusut allat assigalu-
git aalajangersimasunik pi-
sassaqartitaallutik. NAAK
angallatit taakku sinerissa-
mut qanittumi aalisarnissa-
mut sanaajugaluartut!!
Unitsitsinissamulli kin-
gusinaareerpoq. Umiarsuit
isumaqatigiissuteqarnikkut
sanatinneqarput, iningaja-
lereerlutillu.
79-erit killeqaqisunik pi-
sassinneqarput, naak ilisi-
maneqaraluartoq pisassat
taama ikitisigisut tunngavi-
galugit imminut akilersin-
naasumik aalisartoqarsin-
nanngitsoq.
Naalakkersuisut nerior-
suutaat suli ataasiarluni up-
perineqaqqipput, tassa
oqarmata ajornartorsiutit
aaqqinneqarsinnaasut as-
sersuutigalugu 79-erit pi-
sassaat nungunneqassaga-
luarpata piffissap ingerlane-
rani pisassanik amerliliiso-
qarsinnaasoq - ilaatigut
misileraalluni aalisarnikkut
pisassarititaasutut assigi-
saattulluunnit ilusilerlugit.
Kisianni qanoq ileriann-
gitsoq pisassat piffissap in-
gerlanerani aaqqiivigine-
qarsinnaajunnaarput, tassa
kilisaatit pisassaat tamar-
luinnarmik procnetinngor-
lugit allanngortitemeqar-
mata - tassa pisassarititaa-
sunut tamanut sanilliullu-
git procentinngortinneqar-
mata. Tamanna 1991-iit
atuulilerpoq.
Assersuutigalugu M/TR
Lam pop Kitaani pisassai Ki-
taani pisassanit tamarmiu-
sunit 0.95 %-iupput.
Taamaalilluni pisassat
naalakkersuisut pisariaqar-
titsineq naapertorlugu ag-
guaassinnaasaat piujun-
naarput, tamatumalu kin-
gorna pisassat amerlineqas-
sappata pisassanik/pisassat
ilaannik umiarsuaatileqati-
giinnit allanit pisinikkut
aatsaat pisinnaalerpoq.
79-erit eqqarsaatigalugit
rejerniameq aallaqqaataa-
niit millionilikkaanik ami-
gartooruteqarfioreerpoq,
soorlu tamanna siulittuuti-
gineqareersimasoq.
Tamanna pissutigalugu
naalakkersuisut neriorsui-
simanerat naapertorlugu
79-erit akilersugassaanngit-
sunik erniarlersugassaann-
gitsunillu atornissaminnut
akuerineqarput, akuersis-
sutaasulli amigar too rute ru-
jussuarnut matusissutigis-
sallugit amigarluinnarlutik.
Taamaakkaluar torli 79-
erinut taarsigassarsiat erni-
aannut tapiissutit KINGU-
MOORTUMIK ATUUTI-
LERSUMIK atorunnaarsin-
neqarput, tapissutaareera-
luartullu utertillugit akiler-
sinneqarlutik. Taamaalillu-
tik 79-erit aningaaserivinnit
taarsigassarsiaanut erniat
ullumikkut tamakkiisumik
akilerneqartarput (siusin-
nerusukkut ukiumut 4 %-
iusimagaluarluni massak-
kut ukiumut 16,25 %-inn-
gorluni).
Politikerit
sangujoraarnersuat
79-erit pillugit politikerit
sangujoraarnerujussuisa
kingunerisaat:
Siornatigulli aningaasar-
liornerujussooreerneq pis-
sutigalugu 79-erit ullumik-
kut pisassanik pisinissamin-
nut akissaqanngilluinnar-
put.
79-erilli ullumi pisassa-
kippallaarnerat ajornartor-
siutit annersarinngilaat.
Ukiulli ingerlaneranni akiit-
sut amerliartupiloorsima-
neri pissutigalugit emianut
akilagaasarpassuanngorsi-
masut ajornartorsiutaaner-
paapput, millionerpassuar-
nik amigar too ru teqarnerup
kingunerisaanik. 79-erit
ataasiakkaat eqqarsaatiga-
lugit akiitsut 27 mio. kr. pal-
limavaat.
79-erit annaanneeqarsin-
naassappata (politikerimmi
tamanna kissaatiginer-
paat?) angallatit taakku pi-
sassaasa qulakkeerneqarne-
risa saniatigut an gallam-
mut ataatsimut naatsor-
suullugu 10 mio. kr. tikillu-
git aningaasaliissuteqartar-
nissaq pissariaqarpoq, taa-
maaliornikkut erniatigut
akiitsut ikilisarniarlugit.
Taamaattumik 79-erit si-
nerissamut qaninnerusumi
aalisalersinneqarnissaat,
taamatummi sanaajumma-
ta, TAARSIULLUGULU
avataani pisassaminnik kili-
saatinut annerusunut tuni-
sinissaat PISARIAQAR-
LUINNAQQISSAARPOQ.
Tamanna 79-erinut ataat-
simut naatsorsuullugu 9
mio. kr. missaannik pissar-
siviussaaq, basisliniallu ilu-
ani rejet aalisarneqanngit-
sut pitsaanerusumik aalisa-
lerneqarsinnaalissallutik.
Aaqqiissutissaq
pitsaanerpaaq
Kisianni basisliniap iluanut
pissagaanni kutterit immi-
nut akilersinnaanngitsut pi-
soqalisoornikkullu pisas-
saannik pisinissaq pisaria-
qarpoq. Taamatut tunisi-
nikkut iluanaarutaasut
taakku akiitsugaannut ta-
makkiisumik ilaannakortu-
milluunniit matusissutissa-
tut atorneqassapput.
Kutterit pisoqalisoorsi-
masut imminnullu akiler-
sinnaanngitsut akiitsuinik
ukiumoortumik isumakkee-
rinnittarnermut sanilliullu-
gu siunnersuut taannna
landskarsimut aningaasar-
tuutaanavianngivippoq.
79-erit sinerissap qanittu-
ani aalisalerpata rejet nun-
gusarneqarnissaannik oqa-
lunneq eqqarsaatigalugu
makku eqqaasitsissutigisa-
riaqarput:
1) Amerlanerpaamik 79-
erit arfineq pingasuinnaat
matumani pineqarput, ta-
marmillu immikkut amerla-
nerpaamik 1.000 tons pisari-
sinnaagaat naatsorsuutigi-
neqarpoq. Taamaaliornik-
kut imminut akilersinnaa-
sumik aalisarnissaq qulak-
keerneqarsinnaavoq.
2) Tamakku saniatigut
rejeqarfiit arlallit basislini-
ap iluaniittut aalisarligine-
qarpiaratilluunniit aalisar-
figineqarneq ajorput, tassa
kutterersortunut ungasip-
pallaaqigamik.
Assersuutigalugu Paa-
miut avataanni rejerpassua-
qartoq paasineqarpoq, tu-
laassiffissarli qaninnerpaaq
tassaavoq Narsaq Nuul-
luunniit.
Tamanna Paamiut borg-
mesteriata Anders kilelse-
nip tallimanngormat 23. ok-
tober Kujataata Radioatigut
uppernarsarpaa. Kisianni
tassani siunertarineqartoq
tassaavoq Paamiut rejenik
suliffissuaqalemissaat.
Uummannap eqqaa as-
serssuutit aapparaat (Hun-
deøen), 79-erillumi tassani
pisassaqartitaareerput.
Sioorasaarutaanngilaq
Assersuutitut aamma taa-
neqarsinnaavoq M/TR Isaa-
rut aamma M/TR Lampo
aallaqqaataaniilli Kujataani
kutterit aalisarfiini aalisar-
sinnaatitaasimasut. Rejellu
tamaaniittut akornuserne-
qarsimanngivipput. Aal-
laammi aatsaat taama pit-
saatigilerlutillu angitigiler-
simapput.
Politikerigut aqqiissutis-
samik »alinnermik ilaartui-
niapalaarnerinnaanngitsu-
mik« massakkut nassaann-
gippata 79-erit tamarluin-
narmik aningaasatigut aju-
toorluinnassapput. Taa-
maalillunilu aalisartut 150-
it missaat tamatuma kingu-
nerisaanik suliffissaarutis-
sallutik.
Politikerit tamanna kis-
saatigisarigunikkut (toq-
qaannartumik toqqaan-
nanngikkaluamilluunniit),
taava 160 mio. kr. massak-
kut aningaasanut inatsim-
mi illuartereertariaqarpaat
(79-erit annaaneqarneran-
nut/atorunnaarsinneqarne-
rannut atugassat).
Politikerilli - qulaani taa-
neqartut eqqarsaatigigalua-
runikkilluunniit - ima tarni-
mikkut nalunngeqatiginnis-
sutsimikkut nuluttutigisa-
riaqarput 79-erinik pigin-
nittut ESy-mut ataatsimut
isigalugu imminnut sallu-
navveequsiussaat (25 mio.
kr. tikillugit) atorunnaarsit-
tariaqarlugit, taamaaliUuni
taakku annaasassaat tas-
saaginnalersillugit nammi-
neq akiliutigisimasatik. Eq-
qaamasariaqarporli pigin-
nittut ilarpassuisa ingerlat-
seqatigiiffinnut akiliutimin-
nut aningaaserivinnit taar-
sigassarsiatik suli tamak-
kerlugit akilersimaqqajann-
gikkaat. Taakku arlaatigut
Uiuuseqarnikkut Naalak-
kersuisunit matusissutissa-
qartinneqartariaqaraluar-
put.
Akisussaassuseqar-
neq
Pissutsit taaneqartut kom-
manditselskabimut asser-
suunneqarsinnaapput, tas-
sa kommandistit tamarmik
immikkut piginneqataas-
summik akiliisinniarlugit
pilerisaarneqarlutik, tama-
tumalu kingorna iluanaaru-
taasinnaasunik pissarsisin-
naanermik saniatigut pigi-
sat nalikilliivigineqarnerat
tunngavigalugu piginneqa-
taassutiminnik nalikillilii-
nissamut periarfissaqarlut-
tik. Aningaaseriviillu (arla-
lippassuartigut) piumasari-
sinnaallugu ingerlatat
ataatsimut isigalugit nam-
mineerluni sallunaveeqqu-
siisoqassasoq.
Allaassutaa unaaginnar-
p°q:
1) Iluanaarutinik aggu-
aassassaqanngilaq.
2) 79-erinik piginnittut
ataasiakkaat ingerlatseqati-
giiffimmi pigisatik nalikillii-
vigineqarsinnaasut nalikilli-
liissutigisinnaanngilaat.
3) »Pilerisaarisut« tas-
saanngillat Robert Kock
Nielsen imaluunniit Per
Henriksen, TASSAALLU-
TILLI politikerigut!!!
4) Matumani ESU (pisor-
tat sinnerlugit) piginneqa-
taasut tamarluinnarmik im-
minnut sallunaveeqqusii-
nissaannik piumasaqartuu-
voq (aningaaseriviit pinna-
tik).
Taamaattumik politike-
rinnguaguunnaa: Akisus-
saaffissi paasilluarlugu 79-
erit ajornartorsiutaannut
aaqqiissutissat atorluarsin-
naasut nassaariniarniarsi-
git-
GODTHÅB RENGØRING og
SKIBSPROVIANTERING ApS.
INDUSTRIVEJ 20
BOX147.3900 GODTHÅB. GRØNLAND
TELEFON 217 64 OG 213 83
TELEFAX 2 58 57
TELEX 90 444
GRØNLANDSBANKEN, KONTO 200460-4
NUNA BANK, KONT0120-0009025 =
SKIBSPROVIANTERING
Det er lettere, mere overskueligt, 100% sikkert og
billigt, at proviantere Deres trawler i Godthåb ved
Godthåb Skibsproviantering.
Har De før hørt om pålidelig service til trawlere på
Grønland?
I Danmark som den øvrige vestlige verden er service
og 100% sikker levering en selvfølge - Nu også i
Godthåb! Rekvirer vor liste.
VI STRÆKKER OS LÆNGERE END DE FØR HAR
SET!!! VI OPNÅR KUN DERES TILLID VED AT
LEVE OP TIL EN 100% LEVERING - DET ER
DET I KALDER SERVICE.
GODTHÅB RENGØRING ApS. har siden starten af 70'eme udviklet ekspertice i rengøring af alle
områder på trawlere (mandskab/maskine/fabrik/tanke m.v.).
Forhandling af alle typer rengøringsmidler, - rekvisitter samt salg og service af KEW højtryksrensere.