Ísafold - 30.11.1882, Blaðsíða 1

Ísafold - 30.11.1882, Blaðsíða 1
? Árgangurinn, 32 blöð, kostar 3 kr. innanlands, en í Danm., Svíþjóð og Norvegi um 3:/2 kr., í öOium löndum 4 kr. Borgist í júlím. innanlands, erlendis fyrir fram. ÍSAFOLD Auglýsingar kosta þetta hverj lína : aur- m |meðmeginletri....o (með smaletri..... 0 |með meginletri ... 15 \með smáletri.....12 ŒMiíl <QMfc Pöntun er bindandi fyrir ár. Uppsögn til áraskipta með tveggja mánaða fyrirvara. 3 IX 28. Reykjavík, fimmtudaginn 30. nóvembermán. 18 8 2. Uiu íóðurMrgðir. (Framhald frá bls. 108). Hin önnur mótbára, er eg get í- myndað mjer að menn komi fram með á móti reikningi mínum er sú, að það sje eigi rjett að reikna fóðrið með því verði sem gjört er, af því, að þótt fóð- ur það, sem menn afia, sje yfir höfuð eigi dýrara en gjört er ráð fyrir, þá sje á hinn bóginn opt eigi hægt að afia meira fóðurs en að eins svo að nægi í meðalári handa skepnum þeim, er menn verða að hafa, og þetta get- ur aptur komið til af tvennu, annað- hvort af því að meiri slægjur sjeu eigi til og eigi fáanlegar, eða af því að menn hafi ekki efni á að afla meira fóðurs. £>etta mundi vera gild ástæða ef það væri fast á kveðin tala af skepn- um, er menn verða að hafa, en það er eigi; að vísu þarf ákveðna tölu af skepn- um til að geta gefið eins mikinn arð eins og einn leggur í kostnað sjer og sínum til framfæris, en efhannmeð því að hafa þessa tölu leggur á hættu að missa bjargræðisstofn sinn, þá á hann þess eins vel kost að fækka skepnun- um; með því að fara þannig að, getur hann að vísu eigi gjört sjer von um, eins mikinn arð, ef vel fer, en hann á aptur víst, að komast hjá hinum stór- kostlega skaða sem er við að fella skepn- ur sínar, ef harðindi gjörir1. En þeg- ar arðurinn af skepnum þeim, sem hann þannig hefir, eigi jafnast við tilkostnað hans, þá verður hann annaðhvort að sætta sig við það í þetta eina sinn eða minnka tilkostnað sinn. Með því að fækka skepnum sínum, þá getur mað- 1) Maður nokkur fátækur, sem átti 2 kýr og nokkuð af kindum, hafði í fyrra sumar eigi heyjað betur en svo, að hann átti að eins nóg fóður fyrir aðra kúna og kindurnar; þegar nágranni hans heyrði að hann ætlaði að setja á báðar kýrnar auk kind- anna, þá fór hann til hans og fór að leggja það niður fyrir honum að þetta væri óskynsamlegt af honum; honum mundi vera betra að lóga annari kúnni og vera svo víss um að geta haldið hinum skepnunum í góðu standi. „fetta getið þið sagt sem nóg hafið efnin", sagði maðurinn, „en jeg má ekki missa kúna ; þó jeg kæmist af með eina kú i vetur, þá hefi eg eigi efni til að kaupa mjer kú i vor". Maðurinn setti svo báðar kýrnar á; þær komust í hor og urðu gagnslausar í sumar, en af hinum skepnunum fjell meira en helmingurinn. Ó- mögulegt er nú að segja annað en að maðurinn hefði getað fylgt ráðum granna síns, en í stað þess skaða, sem hann ætlaði að forðast, þá varð hann fyrir margfallt meiri skaða með þvi að fara sínu ráði fram. ur á tvennan hátt aukið fóðurbirgðir sínar; fyrst með því að fóður það, sem skepnur þær, er lógað var, mundu hafa þurft, gengur til að auka fóðurbirgð- irnar fyrir hinar, og svo með því að verðið fyrir skepnur þær, sem lógað er, má hafa til að útvega fóður fyrir það t. d. með því að bæta við verkamanni til heyskapar. f>etta sem hjer var um að ræða, getur því eigi haggað lögun- inni á reikningi þeim, sem áður var gjörður, yfir tilkostnað við að hafa næg- ar fóðurbirgðir og þess er enn fremur sjerstaklega að gæta, að þær ástæður, sem hjer var um að ræða, eiga sjer eigi nærri eins opt stað, eins og i fijótu bragði kann að virðast, enda sýnir reynzlan, að þeir lenda eigi öðr- um fremur í heyskorti, sem efnalitlir eru eða sem búa á rýrum heyskapar- jörðum. Fyrst og fremst getur það eigi átt sjer stað í neinu því ári, þegar heyskapurinn er mun meira en í meðallagi, og sje slíkt ár tekið til að koma fyrir sig nægum fóðurbirgðum, þá þarf eigi að gjöra það aptur, nema birgðirnar eyðist upp, en þá hafa þær einnig margborgað sig, með því að afstýra því tjóni, sem af því hefði leitt að hafa þær eigi til. í annan stað er það, að það er mjög víða, að menn vinna eigi svo upp slægjur sínar, að menn eigi gætu heyjað meira án þess kostnaðurinn færi fram úr því, að það væri tilvinnandi; enn fremur er það, að menn opt og einatt gætu án nokk- urs baga sparað hey sin meðan menn væru að koma heyjum fyrir sig, t. d. það, sem gefið er eldíshestum, trypp- um o. s. frv.; svo er og, að þar sem eigi er erfitt að sækja í kaupstað, er hægt að ná í korn til að gefa með í staðinn fyrir hey, og yrði hey það, sem sparaðist við að kaupa jafngildi þess af korni, eigi öllu dýrara en hey- ið er reiknað hjer að framan, að minnsta kosti gætu menn birgt sig upp með korni í þessu skyni til von- ar og vara. Að því leyti sem menn eigi hafa efni til að kaupa þetta á annan hátt, þá er mönnum þó allt af innan handar, eins og áður er getið, að taka eitthvað af þeim skepnum til þess, sem annars væru í voða. Með þeim fyrirvara, sem áður er getið, þá verður því naumast með rökum haft á móti reikningi þeim, sem áður var gjörður; ef verðlagðar eru skepn- ur þær framgengnar, sem áður voru teknar til dæmis, þá verður það eptir verði þeirra á sama stað, sem reikn- ingurinn var miðaður við: 4 kýr.........40okr. 80 ær . . ,......1200 — 70 veturgamlar kindur . . . 700 — 30 tvævetrir sauðir.....480 — Samtals 2780 — Tilkostnaðurinn við að hafa nægar fóð- urbirgðir handa þeim var $2 kr. 38 a.; sje nú þessi tilkostnaður skoðaður sem ábyrgðargjald fyrir því, að missa eigi fyrir harðindi greindan höfuðstól, þá nemur það rúmlega 1%. En það, að hafa jafnan nægar fóðurbirgðir, veitir mönnum meira en það eitt, að það tryggir fjáreign manna fyrir felli; sá, sem eigi hefir nægar fóðurbyrgðir get- ur opt og einatt af kvíða fyrir hey- skorti farið að draga fóður við skepn- ur sínar meira en hann mundi annars hafa álitið gagnlegt og þannig orðið fyrir gagnsmuna missi, sem hann ann- ars hefði komizt hjá. Við þetta bætist það, sem eigi verður til peninga reikn- að, að geta jafnan verið kvíðalaus fyrir því, að missa bjargræðisstofn sinn fyrir fóðurskort og þurfa eigi að ásaka sig fyrir að hafa með fyrirhyggjuleysi stofnað sjer og sínum í þá eymd, sem af því gæti leitt. Við þetta sem hjer er sagt má þó gjöra ýmislegar athugasemdir og þar á meðal er þetta, að einhver kann að segja : þótt eg setji svo á, að eg hafi nægar fóðurbirgðir fyrir mig, þá helzt mjer eigi á því, þegar aðrir í grend við mig lenda í fóðurskorti, og þó það eigi að borgast þá fer misjafnl. um borgunina, en þótt eg setji svo á, að eg kunni að lenda í fóðurskorti, þá er hættan eigi mjög mikil, því ætíð verða einhverjir, sem eg get náð til, sem geta hjálpað mjer. £>etta hvorttveggja er því mjög mikið til fyrirstöðu að menn kosti kapps um að hafa nægar fóðurbirgðir. Svo er fyrir að þakka, að flestir eru svo hjálp- samir, að þeir hika eigi við, ef þeir hafa hey aflögu, að hjálpa öðrum um það, sem vantar það, en því er miður að menn kunna eigi ætið að meta slíka hjálp eða endurgjalda hana eins og vert er. fetta stendur ef til villísam- bandi við það, að eins og menn einatt skoða fóðurskort sem slys, er eigi hafi mátt gjöra við, svo skoða menn einn- ig það, að menn hafa hey aflögu, eins

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.