Ísafold - 18.03.1885, Blaðsíða 3

Ísafold - 18.03.1885, Blaðsíða 3
47 til öldungaráðsins vann þjóðveldið góðan sigur, er tala þjóðveldissinna óx um 24. Af 87 náðu að eins 20 kosningu úr hinna liði. Frökkum vegnar vel eystra á móti Sín- lendingum. f>eir hafa náð fastari tökum á eynni Formósu og rekið Síulendinga frá Langson og öðrum kastala við landamæri Tonkins. Kalla landið nú hreinsað að mestu. Courbet, aðmíráll Frakka, kom flota Síu- lendinga nokkuð á óvart á höfninni við Sjeipó, og gat sökkt tveimur skipum þeirra með aðsókn sprengibáta. Á annari frei- gátunni voru 600 manna, á hinni 150. Italía. Italir komust yfir vík og bæ við Eauðahaf, sem Assab heitir. I haust eða í sumar leið var unnið á ítölskum mönnum til bana á þeim stöðum. f>etta hafa þeir haft til saka, og lagt fleiri bæi uudir sig. Massóvat er einn bærinn, sem þeir hafa tekið hervaldi, án þess að gefa nokkurn gaum að mótmælum hinna tyrk- nesku yfirvalda. Hvað þeir ætla meira að vinna, vita menn ekki, en allmikið lið, 3200 manna, er þegar komið til þeirra stranda. Mælt er, að þeir hafi hugað til bandalags eða fulltingis við Englendinga þar syðra, en að hinir hafi mælzt undan, þegar ófarirnar heyrðust frá Khartum, og að þeir yrðu ein- ir að rjetta hlut sæmdar sinnar. pýzkaland. Alríkisþingið situr nú við toll-lagabreytingar, og gengur þaðflest fram, sem Bismarck vill. Drjúgur tollur lagður á aðflutt korn og fleiri vörur. Grannar f>jóð- verja og fleiri lönd segjast verða að taka þetta eptir, að rninnsta kosti þar sem f>ýzkaland á í hlut. Fyrir skörungsskap og atfylgi Bismarcks eru málin á Kongófundinu til lykta leidd, ogsvo, að fléstum mun Hka. Lönd Kongó- fjelagsins eru gerð að ríki sjer—konungs- ríki, segja blöðin sem bezt þykjast vita—, og mun Belgíukonungur ætlaður til höfð- ingja. Yfirstjórnin verður að minnsta kosti í Bryssel, en umboðsstjórnin þar syðra í höndum landstjóra. Menn ætla, að Stan- ley verði það embætti á hendur falið. Skotlandi j. marz 1885. Ut af hinum hraparlegu tíðindum frá Súdan : falli Gordons o. s. frv., tóku þeir sig til, andvígismenn Gladstones í parla- mentinu, og báru þar fram tillógu um að þingið lýsti yfir því, að það hefði ótrú á hon- um og sessunautum hans í ráðaneytinu. Eptir margra daga rimmu urðu þau mála- lok, að tillagan var felld í neðri deildinni 27. f. m., með 302 atkv. gegn 288, en sam- þykkt í lavarðadeildinni með 189 atkv. gegn 68. Gladstone átti ráðstefnu við sessu- uauta sína daginn eptir, og var það að ráði gert, að hyggja ekki á annað en standa við stýri jafnt sem áður, til hausts að minnsta kosti, en þá eru ráðgerðar uýjar kosningar. f>etta þykir vel ráðið flestum nema Tory- mönnum og Parnells-liðum. Frá Súdan engin ný týðindi. Englend- ingar búast við að geta þar ekkert að hafzt nú í þrjá mánuði, fyrir hita sakir. Ymsný- lenduríki Breta, þar á meðal Kanadamenn í Vesturheimi, hafa boðið þeim ótilkvaddir liðskost nokkurn á sjálfs síns kostnað í hern- aðinn í Súdan, og þykir það drengskap- arbragð. Viðsjár nokkrar með Bretum og Bússum austur í Asíu. Hafa Bússar gengið fyrir skömmu heldur nær Afgönum, skjólstæðing- um Breta, og spá sumir, að þeir ætli að sæta því færi, að Bretar eiga í þessum kröggum í Súdan. Fjörutíu manna týndu lífi í kolanámueldi nærri Newcastle 2. þ. m. Ban d arikin i Ve s turheimi.~BÁ\- isforsetinn nýi,Cleveland, var setturinn íem- bættið 4. þ. m., eins og lög standa til. Hann kom við það helzt í innsetningarræðu sinni, hvér nauðsyn til þess bæriað varðveitastjórn- arlög ríkisins og kvað sjer mundi hugarhaldið að hafa frið við allar þjóðir, en sneiða hjá bandalagi við útlend ríki. Hann sagði að samvizka þjóðarinnar krefðist sómasamlegr- ar meðferðar á Indíönum,og þess annars, að fjölkvæni væri niðurbælt með öllu. Um ýsulóðarbrúkun í Árnessýslu, f>að hefir verið farið nokkrum orðum í blöðunum um ýsulóðarbrúkun; skal jeg því einnig skýra frá hvernig hún komst á hjer í Árnessýslu, og hvaða áhrif hún hefir haft á aflabrögð manna í þau hjer um bil 30 ár, sem hún hefir verið hjer tíðkuð. f>að var Gísli bóndi Magnússon, á Vestri- Móhúsum í Stokkseyrarhverfi, sem fyrstur tók hjer upp ýsulóð; mig minnir það væri vorið 1854. Brá svo við.að hann fjekk dag- lega, þegar á sjó gaf, frá 40 til 100 í hlut; en á haldfæri fengust þá—viðlíka og fyrir- farandi hafði verið—frá 20 til 40 í hlut á dag. En það var heldur ekkí nema þetta eina ár, sem Gísli var einn um hituna með lóðina: vorið eptir var hún almennt tekin upp í Loptstaðasandi, Stokkseyri og Eyr- arbakka; fengust þá 5 til 12 hundraða hlut- ir, og var það meira en venjulegt hafði ver- ið áður. Nvi fóru menn að brúka lóðina vor og haust, og enda síðarí hluta vetrarvertíð- ar; en framan af vetrarvertíð þótti, fyrst í stað, vissara að hafa hana ekki, því sumir voru hræddir um, að það kynni að spilla aflabrögðum. En 1870 var hún samt tekin upp þegar með vértíðarkomu, og hefir hún síðan verið tíðkuð árið um kring í fyrnefnd- um veiðistöðum. Hefir það gefizt vel. Vetrarvertíðarhlutir hafa t. a. m. síðan ver- ið að meðaltölu frá 600 til 1400, eða þar ná- lægt. Að vísu hefir meiri hluti aflans, eða nærfellt J hans, verið ýsa; en þorskaflinn hefir samt vcrið fyllilega eins mikill og áð- ur fjekkst á haldfæri. f>ó er þess að geta: að feitur fiskur, sem er í göngu og með síl- ferð, tekur ekki lóðina eins vel og sá, sem er ætislaus og megri; en fæst betur á hald- færi 1 f>orlákshöfn va# lóðin ekki tekin upp á . vetrarvertíð fyr en 1877; hefir það getizt l svo, að síðan hefir aflazt talsvert betur en áður. A þeim tíma sem síðan er liðinn hefir þar verið lægst hlutarupphæð á 4. hundraði—þar telja menn tólfræð hundr- uð;— talsvert af því var ýsa, en þó svo mikill þorskur, að nam 2 skpd., úr hlutn- um, af saltfiski. Hæst hlutarupphæð þar, á þessu tímabili, mun hafa verið á 9. hundr- raði. Eigi hefir þó lóð verið tekin upp í f>orlákshöfn fyrr en 10. aprílm. þessi árin; menn hafa komið sjer saman um að stunda haldfæri frá vertiðarbyrjun — sem er með Góukomu—, og til þess tíma ; hefir þetta gef- ixt vel, því eins og fyr er getið, fæst göngu- fiskur betur á á haldfæri en lóðir. Beitan, sem í öllum þessum fjórurn veiði- stöðum er höfð á lóðina um vetrarvertíð, er næstum eingöngu hrognin úr fiskinum. t f>au eru bézt ný; þó má líka salta þau hæfilega í ílát; en ekki má saltið vera meira en svo, að hrognin sjeu lin og ekki þurfi að bleyta þati út. |>að þykist jeg mega fullyrða, að fiskur egnist að, þar sem lóð er brúkuð, og skal jeg skýra frá þeim rökum, sem jeg hefi fyr- ir því. f>egar menn höfðu tekið upp lóðir í Loptstaðasandi, Stokkseyri og Eyrarbakka, þá brá svo við í f>orlákshöfn,að fiskur hætti að fast á haldfæri á venjulegum grunnmið- um, nema hann væri í göngu; menn urðu að leita hans á djúpmiðum vestur í Vogar- sjó (opinn Selvog) ; en hinir, sem lóðina höfðu, fiskuðu þá á grunnmiðum sínum. þegar lóðin var tekin upp í f>orlákshöfn, fiskaðist einnig á hana á grunnmiðum þar; þó ekki mjög grunnt fyrstu árin; en síðan hefir tiskurinn gengið grynnra og grynnra, svo að næstliðið ár mátti svo segja, að lóðin væri lögð rjett fyrir utan varirnar, og tekin aptur seiluð af fiski. Lóðin er, ef til vill, hið eina veiðarfæri, sem dálítið hamlar því, að útlendir fiski- menn dragi fiskinn frá landinu; því beiti menn hrognum á hana, verður talsverður niðurburður, og hann kemur því til leiðar að tískurinn staðnæmist á grunnmiðunum

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.