Ísafold - 24.06.1891, Blaðsíða 3

199
þær ær, sem þá væru óbornar, teldust sem
geldar ær.
5. BrauðasMpunarmál. I einu hljóði vildi
fundurinn fá þá breytingu á brauðaskipar-
lögum frá 4. nóv. 1881, að árgjald frá
Höskuldsstöðum (200 kr.) falli niður og að
eptirlaun uppgjafaprestsins þar, síra E. Br.,
verði öll greidd úr landssjóði.
6. Eptirlaun presta. Sömuleiðis vildi
fundurinn í einu hljóði fá þá breytingu á
lögum um eptirlaun presta frá 17. febr.
1880, að eptirlaunin yrðu eigi miðuð við
síðasta brauðamat, heldur við meðaltal á
tekjum í 5 síðustu árin.
7. Stjórn safnaðarmála. Loks samþykkti
fundurinn í einu hljóði að fara fram á þá
breytingu á lögum s. d. um stjórn safnaðar-
mála, að hjeraðsfundir sjeu haldnir í júní
í stað septembers, og safnaðarfundir í maí-
mán. i
þessar 3 síðastnefndu tillögur (nr. 5—7)
höfðu verið ræddar og samþykktar á hjer-
aðsfundi Húnvetninga í haust.
8. Aukalceknir. Svíndælingar höfðu bor-
ið fram beiðni um aukalækni í austurparti
Húnavatnssýslu, og fól fundurinn þingmönn-
unum það mál til flutnings á alþingi í einu
hljóði.
9. Sveitarstjórnarmál. Eptir nokkrar um-
ræður um, að nauðsynlegt væri að launa
oddvitum hreppsnefndanna, var með litlum
atkvæðamun samþykkt, að sameina hrepp-
stjóra-og oddvitastörf, og í einu hljóði að
launa þeim manni, er þau störf hefði á
hendi, með 4 kr. fyrir hvern búanda 1
hreppnum, er byggi á 5 hundruðum að
minnsta kosti, er greiddust að § hlutum
úr landssjóði og f hluta úr sveitarsjóði.
10. Kvennaskólinn í Ytri-Ey. I einu hljóði
var samþykkt áskorun til alþingis um að
auka styrkinn til þess skóla.
11. Sveitakennarar. Sömuleiðis samþykkt
í einu hlj. áskorun um aukinn styrk til
sveitakennara, og að setja svo góða trygg-
ingu, sem unnt er, fyrir því, að sem hæf-
astir menn sjeu fengnir til sveitakennara.
12. Gufuskipsferðir. Samþykkt áskorun
um, að strandferðaskipið sje látið koma við
á Borðeyri á hverri ferð norður-og norðair
um land.
13. Aukapóstar. I sambandi við þetta
skorar fundurinn á alþingi að hlutast til
um, að aukapóstar verði látnir ganga frá
viðkomustöðum strandferðaskipanna upp í
sveitirnar.
14. Tekjur presta. Fundurinn skorar á
alþingi, að taka málið um tekjur presta og
kirkna og hina kirkjulegu löggjöf yfir höfuð
til meðferðar, þannig, að það hlutist til um,
að landsstjórnin skipi nefnd manna milii
þinga að íhuga og undirbúa mál þetta.
pingmálafundur Kjósar- og
Gullbringusýslubúa.
Hann var haldinn 20. þ. m., í Hafnar-
firði, eptir fundarboði þingmannanna, og
mjög slælega sóttur: alls 1 (einn) maður úr
suðurhreppum sýslunnar, fyrir sunnan Hafn-
arfjörð, tveir úr Kjósarsýslu, báðir ftr Mos-
fellssveit, 3 Seltirningar, og 12—14 úr
Garða-og Bessastaðahreppum, þar á meðal
Hafnarfjarðar verzlunarstað, að þingmönn-
um meðtöldum.
1. Stjórnarslcrármálið. Fundurinn lýsti
því yfir í einu hljóði, að hann vildi helzt
að stjórnarskrármálinu væri alls eigi hreift
á þingi i sumar; en verði það gjört, þá að
hallast sje helzt að frumvarpinu frá 1886,
en hafnað allri miðlun frá síðasta þingi.—
Ekkert atkvæði var með því, að senda
menn á þingvallafund úr þessu kjördæmi.
2. Alþýðumenntunarmál. það mál vildi
fundurinn styrkja og efla með því einkum,
................—■ ■ ..Ig
að sjá um, að völ yrði á duglegum kenn-
urum og skerpa eptirlit með kennslunni.
3. Samgöngur um Eaxaflóa vildi fundur-
inn styrkja með fje úr landssjóði, ef það
reyndist nauðsynlegt til þess, að gufubáts-
ferðum verði haldið uppi um flóann næstu
ár.
4. Brúartollar. Fundurinu vildi láta
leggja toll á Olfusárbrúna og allar þær stór-
brýr, er gerðar kynnu að verða á lands-
sjóðs kostnað.
5. Tollmál. Um það málefni urðu all-
miklar umræður, og vildi fundurinn, eins
og síðast, leggja útflutningsgjald á sauðfje
og hross, en lækka kaffi- og sykurtoll. Enn
fremur afnema ábúðar- og lausafjárskatt, en
leggja í hans stað útflutningsgjald á ull,
kjöt og tólg.
6. Vistarskylda. Hana vildi fundurinn
nema úr lögum.
7. Fátœkralöggjöf vildi hann láta breyta
og umbæta
8. Friðtm skóga o. fl. Fundurinn vildi,
að skógar, hrís og lyng væri friðað eða
samin heimildarlög handa sýslunefndum eða
jafnvel hreppsfjelögum til að friða og vernda
þessar landsnytjar.
9. Afnámi helgidaga allra nema sunnudaga
stakk einn fundarmaður upp á, en ekki var
nema 1 atkv. með því auk flutningsmanns.
þingmálafundur Dalamanna.
Haldinn 17.þ. m.afalþm.síraJensPálssyni,
að Hvammi í Dölum. Um 20 manns á
fundi. Fundurinn tók ályktun um 16 mál.
Hin skráða fundargjörð var send Kollabúða-
fundi. þessi voru hin helztu mál er rædd
voru á Hvammsfundi:
Stjórnarskrármálinu vildi fundurinn halda
áfram; var móthve'rfur efrideildarfrumvarp-
inu frá síðasta þingi og miðlunarmönnun-
um, að því leyti sem þeir hafa hallast að
því; vildi ekki sleppa neinum nauðsynleg-
um kröfum til landsrjettinda og sjálfsstjórn-
ar í sjerstoku málunum, en óskaði að sundr-
ungin í þinginu hyrfi. Samþykkt var og
bókuð viðtæk, lítt ákveðin ályktun; þvímenn
vildu ekki binda sig nje leitast við að
binda þingmanninn í einstökum atriðum eða
við ákveðið frumvarp.
pingvallafundur. þangað kosinn síra
Kjartan Helgason í Hvammi.
Vistarskyldan. Fundurinn vildi látaleysa
vistarbandið.
Samgöngumál. Fundurinn vildi fá fjölg-
að póstferðum til vesturlandsins; lýsti yfir
að í ráði væri að koma upp gufubáti á
Breiðafirði, vill að því fyrirtæki sje ætlaður
styrkur af landsfje; áleit sjálfsagt að land-
ið ætti fullkomin ráð á einu strandferða-
skipi og ljeti það ganga óptir ferðaáætlun
er þingið semdi og samþykkti; fundurinn
vildi láta breyta vegalögunum.
Fundurinn vildi innlendan lagaskóla.
Fá,tœkralögin vildi fundurinn að þingið
tæki fyrir, og að minnsta kosti undirbyggi
það í milli-þinga-nefnd eða á annan hátt
svo, að til úrslita geti komið á þingi 1893.
Fundurinn vildi að aukin vœri rjettindi
kvenna og þeirra, er gyldu til opinberra
þarfa, en hefðu ekki heimilisforstöðu.
Eptirlaunalögin vildi fundurinn fá úr gildi
numin.
Bankamál. Fundurinn vildi, að embœtti
bankastjórans yrði skilið frá öðrum embætt-
um og fullkomlega launað sjerstaklega, —
að seðlar batikans yrðu innleysanlegir og
bankinn kæmist í meira og beinna samband
við banka erlendis.
Fundurinn vildi að Dalasýsla og Bæjarhr.
yrðu venjulegt læknishjerað, ekki aukalækn-
ishjerað.
Lög um myndugleika-aldur vildi fundur-
inn láta taka upp aptur þannig, að 20 ára
gl. sem fullmynd., 16 ára hálfmynd.
Að myndasafni landsins vildi fundurinn
láta eitthvað hlynna. Fundurinn vildi láta
veita einhverja ákveðna litla fjárupphæð til
verklegs laxaídaks, er landshöfðingi úthluti
þannig, að 5 kr. verðlaun megi veita fyrir
hver 1000 útklakin laxsíli, sem sleppt er út
í laxgenga á.
Á Bókmentafjelagsfundi í Beykja-
víkurdeildinni 22. þ. m. lagði forseti fram
reikninga beggja deilda fyrir 1890 og skýrði
frá aðgjöðum fjelagsins frá því á síðasta
fundi, þar á meðal að ársbækur þ. á. yrðu:
Skírnir, 65. árg., eptir Jóu StefánSson;
Frjettir frá íslandi, eptir Pálma Pálsson;.
Tímarit fjelagsins, XII. árg.;
Sýslumannaæfir, II. 2. h.;
Norðurlandasaga, eptir Pál Melsteð;
Islenzkt Fornbrjefasafn, III. b. 2.,
allar útgefnar af Reykjavíkurdeildinni, nema,
sú síðasta af Hafnardeildinni, og allar þeg-
ar út komnar néma Frjettir frá íslandi
og Tímaritið. Bókhlöðuverð þessara ársbóka
er fjelagsmenn fá fyrir tillag sitt, 6 kr., er
10 kr. 45 a.
Nýtt rit hafði fjelaginu boðizt til prent-
unar, BifUuljóð, eptir síra Yaldimar Briem
á Stóra-Núpi. þriggja manna nefnd var
kosin til að segja álit sitt um rit þetta:
biskup Hallgrímur Sveinsson, dr. Björn M.
Olsen og prestaskólakennari síra þórh. Bjarn-
arson.
Samþykkt var í einu hljóði sú tillaga
stjórnarinnar, að eptirleiðis skyldi, í fullu
samræmi við 8. gr. laganna, hafa »Frjettir
frá Islandi«,»Skírni«og»Skýrslur-ogreikninga®
saman í einni bók, er nefnist »Skírnir, tíðindi
hins ísl. Bókmentafjelags«. Sömuleiðis var
samþykkt með öllum þorra atkvæða, að
þetta ár skyldi eigi gefa út neinar Skýrslur
og reikninga sem sjerstaka bók, heldur að eins,
auglýsa á prenti á einhvern haganlegan hátt
reikninga fjelagsins og annað, eru mest þætti
verða.
Forseti skýrðí frá, að fjelagið mundi eiga
um 100,000 kr. virði alls í bókaleifum, —
um 70,000 kr. virði 1 vörzlum Hafnardeild-
arinnar, og um 30,000 kr. í vörzlum deild-
arinnar hjer. Var samþykkt sú tillaga stjórn-
arinnar, að færa niður til góðra muna verð
þeirra af þessum bókum, er mest er óselt
af, og stjórninni falið að koma með ákveðnar
tillögur um niðurfærsluna fyrir næsta fund.
Samþykkc var í einu hlj. ritlaunauppbót
til höfundar Skírnis 1890.
Inn voru teknir 17 nýir fjelagsmenn. — Á.
fundi um 20.
Skipstrand. Ensk brigg, Echo, er kom-
in var frá Englandi fyrir skömmu með salt-
farmfarm til Fischers verzlana hjer við flóann,
rak á land í Hafnarfirði 20. þ. m. og brotn-
aði, svo að varð að strandi.
Skautafellssýslu miðri 9. júní: »Frá því
jeg skrifaði yður síðast, 5. apríl, var tíð
mild og góðþar til fyrsta laugardag í sumri,
að gjörði kuldakast með snjó, sem tók
samt brátt upp aptur. Síðan var kuldi
og frost til 18. maímán., nema fáa daga
um uppstigningardag, að mýkti. Síðan hafa
verið stöðugir þurkar og fremur lítill gróður.
Fjárhöld eru enn samt góð; fje hefir farið
vel úr ullu og sauðburður gengið vel. Heil-
brigði manna almennt góð.«