Ísafold - 18.04.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 18.04.1894, Blaðsíða 1
"Kemur ut ýmist emu sinni ¦eða tvisvar i viku. Verð árg (minnst 80 arka) 4 kr.. erlendis 5 kr. eoa 1*/» doll.i borgist fyrirmiojan.júlimán. (erlend- is fyrir fram). ÍSAFOLD Uppsögn(skriileg)bundin vit> áramót, ógild nema komin sje til útgefanda fyrir l.oktb- berm. Afgroi&slustofa blafls- ins er 1 Auaturstrceti 8 XXI. árg. Reykjavik, miðvikudaginn 18. apríl 1894. 19. blað. Bankastjórnin er til viðtals í bank- anum á sumardaginn fyrsta lcl. 11—12 f. m.; aðra daga eins og vanálega. Tr. Gunnarsson. Frá Danmörku Sáttin milli stjórnarinnar og hennarliða, 'hægrimanna, annars vegar, og hinna hóg látari vinstrimanna hins vegar, þeirra Boj- sens og hans liða, heflr fullgerzt 1. þ. mán., þannig, að þá voru regluleg fjðrlög sam- 'þykkt í báðum deildum, í fólksþinginu með 54 atkvæðum gegn 44. Þessir 44 voru Bergsliðar hinir gömlu, »hinir hreinu vinstrimenn«, og 14 að auki úr flokki Boj- sens, er ekki fengust til að fylgja honum framar. Þeirra 14 eru þeir Alberti, Bajer -og Clausager nafnkenndastir, auk forset- • ans, Högsbro, er eigi greiðir atkvæði. Má þetta kalla allmikil tíðindi. Er þar ^með að sinni til lykta leidd barátta sú, er staðið hefir um 20 ár milli stjórnarinnar í Danmörku og landsþingsins annars vegar •og meiri hluta fólksþingsins hins vegar, með bráðabirgða-fjarlögum mörg ár sam- fleytt nú upp á síðkastið og öðrum ein- ræðistiltektum af stjórnarinnar hálfu, víg- girðing Kaupmannahafnar m. m. Það er í sáttinni, að hún skal standa óhögguð, og ílest annað gott og gilt, er stjórnin hefir gert með bráðabirgðalögum, nema lög- regluliðið nýja (gendarmer); það skal leggjast niður. Kostnað þann til land- mers, flotaliðs og sjóvarna, er stjórnin hafði farið fram á nú i fjárlagafrumvarpi sínu, hefir og meiri hluti þingsins veitt hjer um bil óskorað. Af sáttaskilmálum er eigi annara getið verulegra, svo hátt sje með farið, en að bráðabirgðalög skuli eptirleiðis lögð fyrir báðar þingdeildir. Hitt á hljótt að fara, að Estrup hafi heitið að segja af sjer völd- um fyrir haustið. En vita þykjast menn, að það sje engum fastmælum bundið. Hann vjek þó orðum í þá átt i landsþing- inu: kvaðst vona, að sætt þessi leiddi til i góðrar samvinnu meðal þingdeildanna ept- irleiðis, og að þá yrði útlit fyrir, að hann .gæti losazt víð sína erfiðu stööu. Síðasta umræðan í fólksþinginu um fjár- • lögin stóð meiri hluta dags 1. þ. m., eða frá hádegi til miðaptans, þótt sunnudagur væri; fjárhagsár Dana endar 31. marz og þurftu hin nyju fjárlög að vera tilbúin fyr- iir kvöld 1. þ. mán. Urðu umræður snarp- ar mjög, sem að líkindum lætur, og ó- mjúkum kveðjum senzt á meðal miðlunar- manna og frekjuflokksins. Kvað einn þeirra garpa svo að orði, að sátt þessivið stjórnina væri hin mesta niðuiiæging, er dönsku þjóðinni hefði nokkurn tíma verið ..gerð. Var þeim fjelögum öllum mjög .gramt í geði. En stjórnin og hægrimenn „glottu og krósuðu sigri með sjálfum sjer. Voru og raðgjafarnir engu bljúgari að heyra við hina, vinstrimenn, en þeir áttu að sjer. Estrup kvaðst að si;'ilfsögðu meðal annars áskil.ja nauðsynlega f járveitirigu handa lög- regluliðinu nýja, þessu sem leggja á nið- ur, þangað til hægt væri að veita lögreglu- þjónunum lausn, og Bahnson hermálaráð- herra kvaðst líta svo á ýmsar virkjagerða- fjárveitingar, sem þær væru að eins lauslega aætlaðar og áskildi sjer að fara fram úr þeim »á sína ábyrgð«. Bojsen hafði vikið á það i umræðunum, að þingið gæti geymt sjer rjett til, þratt fyrir sáttina, að ákæra ráðherrana fyrir athæfi þeirra að undanförnu fyrir rikisrjetti, til hegningar og skaðabóta. En því svarði einn þingmaður svo, J. K. Lauridsen, að enginn maður mundi vita dæmi þess, að tveir menn sættust heilum sattum með þeim fyrirvara, að fara í vonzku-mál þeg- ar á eptir. Slíkt væri til eintóms at- hlægis. (Frjettir þessar eru teknar eptir Khafn arblöðunum frá 31. f. mán. og 1. og 2. þ. mán., er komu í gær með herskipinu Diana). Alþingiskosningarnar í vor. iii. Borgflrðingar kusu síðast hinn lang-sízta af 4, er í boðí voru, Björn búfr. Bjarnar- son. Framkoma hans á þingi hratt eígi þeim dómi; síður en svo. Hann rauk tii og íitjaði upp á 3—4 nýmælum eða svo, en allt fór það neyðarlega i mola fyrir honum. í eina meiri háitar nefnd var honum dembt, kirkjumáls-nefndina — það voru fleiri kosnir í hana éins og í spaugi—, og rann hann þar sviplega undan merkj- um, er á herti. Hann mun hafa önglað sjer atkvæði til þings mest með sínu mikla sparnaðar-sfcra^, og á þingi beitti hann óspart brigzlum og ónotum til annara þing- manna fyrir bruðlunarsemi þeirra á lands- fje, eða rjettara sagt í hinum prentuðu þingræðum, sömdum að meira eða minna leyti eptir á, enda mun á fárra vitorði, hvað hann hefir talað á þingi; hann gerði það optast í hálfum hljóðum og nauða-óá- heyrilega; en sjálfur vildi hann færa bún- aðarskólastyrkinn upp um 4—5 þús. kr. og búnaðarfjelagastyrk upp um 3000 — því rífari sem sá styrkur er sem sje. því betra hafa búfræðingarnir upp úr því —. Það er vonandi, að Borgfirðingar hafl nú einhvertök á að velja betur næst. Hall- dör hreppstjóri Danielsson í Langholti yrði eflaust margfalt nytsamari maður á þingi. Mýramenn kusu síðast einn af þingsins gömlu, þjóðkunnu sæmdarmönnum, Beni- dikt próf. Kristjánsson. Hann er hniginn mikið að aldri og andlegum þrótt fremur en þó líkamlegum, og því tvísýnt, hvort hann treystir sjer framar & þing eða kjósendur honum. Bóndi sá, er þar bauð sig siðast, Ásgeir í Knararuesi Bjarnason, vel metinn maður mjög og ástsæll, gefur núeigi kost á sjer. Vera má, að þeirhafi einhvern annan líklegan mann í bænda- stjett, er fyrir kosningu gæti orðið. Öðrum innanhjeraðsmönnum mun þar varla tilað dreifa, með því að Magnús próf. Andrjes- son er ófáanlegur. Sýnist þeim að leita utanhjeraðs, sem hyggnir kjósendur gera og eiga að gera hiklaust, hve nær sem þess er þörf, mætti benda þeim á Indriða Ein- arsson revisor, er enginn mun geta annað um sagt en að hann kæmi mikið vel fram á því eina þingi, er hefir setið — bægt frá end- ur-kosningu til hagsbóta fyrir frændmarg- an innanhjeraðsmann (í Vestmannaeyjum). Hann var til skamms tíma hinn eini mað- ur á landinu, er tekið hafði embættispróf, og það mikiðgott, í þeim fræðigreinum, er þing- menn þurfa framar flestum öðrum að vera vel að sjer í, hagfræði og stjórnfræði, er vegna stöðu sinnar manna kunnugastur öllum skatta- og fjárhagsmálum landsins, og auk þess vel máli farinn, samvinnu- lipur mjög og vel verki farinn, einlægur framfaramaður. Hann flutti á þingi 1891 meðal annars eitt harla-mikilsvert nymæli: um stofnun innlendsbrunabótafjelags, er ekki vantaði nema herzlumuninn að ganga fram í fyrra, og gerir það líklega í sum- ar, ekki sízt ef hann verður á þingi. Snœfellingar seildust síðast út fyrir poll- inn eptir þingmanni, gáfumanni og vel að sjer, en þar fyrir engum afburðamanni á þingi, auk þess sem hann þótti hugsa þar helzt til mikið um sjálfan sig. Mælt er, að þar muni menn nú honum almennt afhuga, nema frændlið hans auðvitað, og lítist þeim mætavel á Eirík prest Gislason á Staðarstað. Hann er maður vel metinn og ágætlega þokkaður, grandvar og gætinn, eflaust vilj- aður mjög vel að láta gott eitt af sjer leiða á þingi sem utan þings, og er vel lík- legt, að hann reynist þar mikið nýtur maður, þótt ekki hafl honum dreift verið neitt við landstjórnarmál hingað til. Dalamenn ættu eigi að láta sjer til hug- ar koma að hafna síra Jens Pálssyni, að minnsta kosti meðan þeir eiga ekki kost á sínum langsnjallasta innanhjeraðsmanni, Torfa skólastjóra í Ólaísdal. Jens prestur Pálsson hefir komið svo vel fram á þingi, að það er hvert kjördæmi vel af honum sæmt. Hann heflr reynzt eindreginn og einlægur framfaramaður, mikið vel að sjer, áhugamikill, iðjusamur og samvinnuþýður, »ráðvandur og fölskvalaus«, staðfastur og einarður án frekju, viljaður hverj- um manni betur til að verða þjóð sinni til nytsemdar og mörgum mikið góðum kostum búinn til þess. Það kom óánægju- uppþot í kjósendur hans í haust út af því, að hann hefði sleppt höfninni þeirra úr Randulffs strandferðaáætluninni. En hann var þar hafður fyrir alveg rangri sök; Randulff afsagði fyrir fram að hafa Stöð- ina i áætluninni. Það er siður en svo,

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.