Ísafold - 19.09.1894, Blaðsíða 2

Ísafold - 19.09.1894, Blaðsíða 2
246 blessast, vanrækja störf sin og verða að litlum eða engum notum; margfaldur skaði og skapraun fylgjast að; allt kafnar í þessari einu hugsun: að komast í kaup- stað. Þegar því kaupstaðakonurnar á- varpa vinkonur sínar í sveitinni og segja: »Æ! Blessuð góðasta! láttu manninn þinn fá embætti í kaupstað«, eða: «Láttu nú manninn þeiun fiytja sig í kaupstað«, þá á tiðast bezt við, að svara þeim með orð- unum hans Jobs, er honum leiddist ein- feldnin og mælgin úr konunni: »Þú talar sem fávísar konur tala«. Aki. Elínar-argið. í »Þjóðólfi« 18. janúar 1889 er þess get- ið, að Þorlákur kaupmaður Jóhnson bauð 400 fátækum börnum til kvöldskemmtunar (þann 14. janúar) og svo er þessu bætt við: »Svona er að hafa innlenda kaupmenn«. Waldemar Fischer gaf landsmönnum 5 eða 6000 krónur. H. Th. A. Thomsen gaf Reykjavíkurbæ 2500 krónur. »Svona er að hafa útlenda kaupmenn«. »Þá munaði ekki um það; þeir bafa grætt hjer svo mikið«. Svar: »Þeir voru ekki skyldugir til að gefa neitt, og enginn gat bannað þeim að græða hjer«. Spurning: »Vilja hinir innlendu kaup- menn ekki einnig græða? Hvað mikið hafa þeir gefið landinu?« Ungi Fischer er nú einnig útlendur kaup- maður, ekki búsettur hjer, og þó hefir hann fyrstur komið hjer á gufubátsferðum um Faxaflóa. En ungi Fischer græðir of mik- ið á »Elinu, og þess vegna má hann ekki hafa hana! Því hafa hinir innlendu kaupmenn ekki stofnað gufubátsferðir ? Eða því hefir ekki verið fenginn gufubátur, sem sjálft landið ætti? Og helzt þannig, að enginn• ábati yrði af honum. Því þetta er meiningin málsins. Þetta eru »framfarirnar«. Þegar það er loksins fengið, sem allir þráðu, þá er það lýst ónýtt; þá á strax að eyðileggja það, af <5tte fyrir að maðurinn muni græða of mikíð. Svo vaknar »föðurlandsástin« í hjarta eins »föðurlandsvinar«. Björn Breiðvíkinga- kappi verður að Birni Hítdælakappa, og Björn Hítdælakappi verður að Birni bú- fræðingakappa og Birni Borgfirðingakappa (raunar hefðu þeir allt eins getað sent »Hvitárvallaskottu«) — og nú kemur kapp- inn albrynjaður fram á vígvöllinn með nýtt áhlaup, eptir að hann hefir æft sig í blöðunum um ymisleg búfræði3leg efni, þjóðráð um hlandforarburð, húsabygging- ar, hvernig eigi að gera húsaþök svo, að þau leki sem mest, um jarðabætur, um af'nam allra skatta-—svo allt í einu um prjedik'unaraðferð, gott efekki stöku sálm- vers hrýtur með — og nú loksins verður hann »kapteinn«/ög spjallar um sjóferðir, sjálfsagt i óðfluga æskufjörífj því þegar hann sat á alþihgi, sællar'minningar, þá kunngjörði hann að hann væri ungur, og mun þetta finnast í þingtíðindunum innan um hinar löngu fjallræður, sem ritaðar voru allt öðruvisi en þær runnu fram úr mælskumunni Borgfirðingakappáns. Jeg skal nú nákvæmar svara kappa- greininni i »Þjóðólfi« 7. sept. Kappinn segir, að »hvergi í hinum menntaða heimi muni mönnum boðinn slíkur farkostur sem Elín«. Kappinn þekkir ekki hinn menntaða heim; hann veit ekki, að í hinum mennt- aða heimi er mönnum boðinn helmingi verri farkostur en Elín. Kappinn segir, að ekki sjeu til nóg sæti á Elínu. Kappinn veit ekki, að i »hinum mennt- aða heimú verða menn opt að standa, og það á fullt eins langri leið og Elín fer. Ef kappinn þreytist, þá getur hann sezt fiötum beinum á þilfarið. Kappinn segir, að, ekki sje legurúm fyrir veika menn. Elín er enginn spítali, og ekki ætluð til að flytja veika menn. Samt hefir það komið fyrir, og farið vel. Menn verða og sjóveikir á fleiri skipum en Elínu, jafnvel á íslenzkum skipum, og kvartar enginn um legurúmsleysi þar. Kappinn kvartar um saíernisleysi. Svo lítur út, sem kappinn þurfi opt að nota það; en það er spursmál, hvort nokkur »útgerðannaður« muni takast á hendur að byggja salerni handa kappanum, sem liklega ekki mætti vera neitt smáræði. Annars eru tvö salerni á Elínu, en kapp- inn þarf sjálfsagt tíu eða tólf. Að farþegar sjeu »látnir« vinda upp akk- eri, er ósatt; þeir hafa gert það ótilkvaddir. Vel má vera, að óhreinn bátur hafi kom- út og einhver farið í hann; það er tóm til- viljan og alls ekki »útgerðarmanninum« að kenna. Hann veit ekki af því sem gerist þar, sem hann ekki er sjálfur. Það er því ó- satt, sem kappinn gefur í skyn, að þetta vilji opt til, eða jafhvel sje stöðug regla. Þá fær kappinn tækifæri til að færast í aukana, þar sem hann gerir sig digran yfir því að Danir sýni íslendingum ókurt- eisi og »lítilsvirðingu«; þetta getur vel verið; en engu ókurteisari munu ymsir vorir landar vera við Dani, og það er al- gengt á gufuskipum hjer, að íslenzkt fólk er svo uppivöðslumikið, að slíkt mundi hvergi annarsstaðar þolast. Reikningar kappans um flutningsgjald eru alveg samhljóða þeim, sem hann hefir gutlað upp í alþingistiðindunum. Þá geipar kappinn um »almannafje« sem föðurlandsvicur og sparnaðarpostuli; um að þar standi »Elin — Kjöbenhavn« — þetta sje ófært! En því hefir hann ekki komið með annað skip, sem standi á »Björn— Reykjakot« ? ííin »smjúgandi fjegirni útgerðarmanns- ins« er ekki meiri og enda ekkert á við tilraunir kappans að auðgast á Rauðará og Reykjakoti, sem hvorugt hefir tekizt, svo von er þó honum sárni. Svo segist hann hafa komið út á Elínu »á eigin báti«. Björn búfræðingakappi á engan bát. Og svo hrósar hann sjer af stórmennsk- unni og fer að rita á dönsku. »Hvaða bátur sem notaður verður til Faxaflóaferða hjer eptir, »ætti« ekki »að taka tittit til þeirra atriða, sem« kappinn hefir »hjer fundið að um EIínu«. Enda þarf ekki að gera ráð fyrir því; því tak- ist kappanum að láta Fischer hætta við' Elínu, þá mun enginn gufubátur koma í bráð —eða, komi hann,þá mun þess ekki langt að bíða áður hann verður rifinn niður. Það væri gaman að sjá, hver mundi verða til að stofna gufubátsferðir, án þess- að hafa nokkurn hag af' þeim sjálfur. Gagn það, eða sá hagur, sem Fischer hefir haft af Elínu, er varla annar en s4> að hann hefir stöku sinnum notað hana til að sækja fisk, og það mjög lítið í sumar, þar sem svo lítið hefir verið um fisk. Elin mun kannske hafa borið sig, og varla meir;: hún hefir stundum legið hjer á höfninni heila viku aðgerðalaus, af' því ekkert hefir verið til að flytja, hvorki fólk nje vörur;: það er einungis tvisvar á ári, vor og haust, nokkra daga, að hún hefir flutt fólk að- mun, kaupafólk, sem heflr farið og komið. I fyrra, meðan nýja brumið var á og gott í ári, var miklu meira urn ferðir og flutn- inga en nú í sumar. Það væri sannarlegt gleðiefni fyrir- kappann, ef' það skyldi takast að ónýta þetta fyrirtæki. Það gæti einnig hugs- azt, að Fischer hættí við þutta sjálf- krafa, þegar hann sjer, hvernig tekið er í það, og hvert þakklæti hann fær fyrir þá fyrstu og hingað til einustu til- raun í þessa átt, sem hefir nokkurn veg- inn tekizt. Er það að minnsta kosti óvíst,. að Reykvíkingar verði fúsir á að leggja fje fram eptir ósk búfræðingakappans. Öll hin langa og bókstafaríka grein kappans ber það með sjer, að hann hefir ekkert vit á því, sem hann ritar um, en, mokar upp nógu af' markleysuim Hann hefir enga hugmynd um hvað þetta fyrir- tæki kostar, ekki um laun mannanna, sem. skipinu þjóna, og um ekkert. BBBBB (bústólpi). Klakageymsluhúsi stingur bankast.j. Tr. Gunnarsson upp á að upp sje komifr hjer í bænum, svo stóru og fuIlkomnu,(að' birgt geti upp gufuskip milli landa, er flytja vilja þar til lagaðan tísk ísvarjnn"^— flata flska og lax—, og ekki síður til þess að geta geymt þar sild til beitu. Hann flutti fyrirlestur um það o. íi. í verzlunar- mannafjelaginu 15. þ. m., er gerður var að mjög góður rómur, og nefnd kosin (5- manna) til að íhuga það mál frekar og undirbúa stofnun hlutafjelags í því skyni. •Lieppurinu fylgir goðinu«. Sjö uiðu dóraarnir alls í sumar gegn ábyrgðarmannii »Þjóðv. unga«, íslirzku þjóðhetjunni(!), út af meiðyrðum um ritstjóra ísafoldar—fjórir fyr- ir meiðyrðin siálí', og heíir þeirra verið áður getið,—en þrír í'yrir að þrjózkast við að aug- lýsa lögsókn f'yrir þau. Beiddist garpurinn loks sætta í þeim eða uppgjafar saka, eptir að hann hafði þrjózkast við að hlýðnast ský- lausum lagafyrirmælum í því efni 8—9 mán- uði, auðvitað til þess að halda ísfirðingnum sem. lengst við trúna á, að enginn »þyrði til við sig«, heljarmennið(!)— og bauðst til að birta þá þegar auglýsingarnar, sem hann og gerði, áður dóinar í'jellu eða um það leyti, til þess að komast hjá þvingunarsektum. En 20 kr. sekt fyrir dráttinn og óhlýðnina og 10 kr. málskostnað var hann dæmdur í í bjeraði í. sumar (lö. júfí) í hverju málinu um sig. Til hefnda fyrir þessa útreið heflr nú »hetj-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.