Ísafold - 10.10.1894, Blaðsíða 1

Ísafold - 10.10.1894, Blaðsíða 1
K.emur ilt ýmist emu sinni 'eftii tvisvar i viku. Ver?> hrg minnst SOarka)! kr.. erlendis 15 kr. e?>a 1»/« dall.J borgist fyrirmiojan.júlíman. (erlend- is fyrir fram). ÍSAFOLD. Uppsögn(skrifleg)bundin ylH áramót, ógild nema komin sj e til útgefanda fyrir 1. oktð- berm. Afgreioslastofa blaoí- ins er i Austurstræti 4 XXI. árg. Reykjavik, miðvikudaginn 10. október 1894. 68. blaÖ. skilvísir kaupendur að ) ) árgangi ísafoldar LLS (1895) fá í kaupbæti 3 Sögusöfn og ritið »Friður sje með yður«, samtals um 700 bls., minnst 4 kr. virði. Enn fremur síðasta fjórð- ung þessa árg. (1894), ef borga fyrir fram. Nýir Holdsveikisrannsóknir Dr. Ehlers. Hann heflr sent ísafold svo látandi stutt •aðalyfirlit yflr holdsveikratöluna á öllu landinu, eptir því sem hann heflr komizt næst. .---------------^------- Karlar | Konu r Sýslur i T3 * * M «1? 1* "J.3 . 3 it? 9,3 33 /i»» Reykjavík . . | € 1 « 3 « 1 5 Gullbr.-og Kjósar 2 2 3 2 1 2 12 Borgarfjarðar . ] 3 2 2 < 1 1 9 ~Mýra . . . . 1 1 1 C < « « 2 Snæfellsness 3 « 3 6 ( 1 13 Ðala .... 2 C C 1 « » 3 Barðastrandar . 3 2 « 1 1 2 9 Isatjarðar . . 2 « 2 « c 3 7 Húnavatns . . 1 « 1 1 c « 3 Skagafjarðar 1 <L 1 2 1 2 7 'Eyjafjarðar . . 5 6 4 6 2 2 25 'Þingeyjar . . 3 1 2 1 1 1 9 Norður-Múla « « « 1 C « 1 Austur-Skaptaf. 1 « « « c « 1 "Vestur- Skaptaf. 1 c < 1 1 « 3 Rangárvalla . . 4 3 4 5 3 2 21 Arness . . . 4 <í 2 3 1 1 11 Samtals . . . 1 18 24 |33_ 12 i2 141 78 karlar 63 konur Auk þess heyrði hann getið um 2 sjúkl- inga í Ólafsvík, sem ekki eru í þessari tölu. Hæst er sjúkingatalan í Eyjafjarðarsýslu, 25, og segir hann þá alla hafa átt heima þar við sjálfan fjörðinn. Af skýrslunni og rannsóknum sínum leiðir Tiann þessar vályktanir: 1. Tala holdsveikra á íslandi er sjálf- sagt miklu meiri en þetta (141), en af þeim hef jeg sjálfur rannsakað og lýst 102; jeg ræð það af því, að veikin var orðin mjög mögnuð á flestum þeim, er jeg skoðaði. 2. Veikin er meira en þrefalt magnaðri ¦en haldið heflr verið. Hún fer greinilega i vöxt í Rangðrvallasyslu og kring um Eyjafjörð; þar er hún verst, þ. e. við Eyjafjörð. 3. Það lýsir sjer greinilega, eptir því sem veikin kemur fram & íslandi, að hún er sóttnæm, en ekki hægt að aðhyllast þá skoðun, að hún gangi í erfðir. Hitt er al- gengt, að skyldmenni sýkjast hvort af öðru. 4. Fyrir vestan 32. mælistig eru 138 af hinu holdsveika fólki; en ekki nema 3 holdsveikir á Austurlandi. Þeirra á einn heima við Mývatn og hefir sýkzt við Eyja- fjörð; hinir 2 eru og aðkomnir, af Akra- nesi í Borgarfjarðarsýslu, og höfðu fengið veikina þar. 5. Stofnun spítala, þar sem sjúklingun- um (holdsveiku) er alveg stíað frá öðrum mönnum, er allsendis órnissandi«. Verzlunarfrjettir frá Khöfn. Skýrsla þaðan, dags. 22. sept., segir svo: »Fyrir beztu norðlenzka vorull hvíta hafa fengizt frð því síðast, 71 til 70 a., og lakari 67, 66V2 til 65 a., en snnnlenzka og vestflrzka 66 til 65 a., mislita 5lV2 e., svarta 55 a. og óþvegna haustull hvíta 51 e. Umbúðir með í viktinni. Hjer geymd- ir óseldir um 2000 ballar af vorull, sum- part af því, að lítið er sókzt eptir ull sem stendur, og sumpart af þvi, að seljendur halda henni í of háu verði. Á Englandi er sömuleiðis að heyra daufara með ull, og farmur af hvítri vorull með »Familiens- haab« frá Eyrarbakka seldist á 8 d. (=60 a.) pundið enskt. Saltflskur heflr selzt hjer þannig, að fyr- ir bezta vestflrzkan flsk stóran hnakka- kýldan hafa fengizt 66 til 65 kr. skpd. og 42 til 38V2 kr. fyrir almennan óhnakka kýldan. Af smáflski liggja hjer geymd 11—1200 skpd., mest nr. 2 (secunda), en þar af seldust núna um 900 skpd á 37Vt, 36 og 35 kr. fyrir hinn betri og 34; 32Vs 32 og 31V4 kr. fyrir hinn lakari; á það að fara til Genúa. Af ýsu liggja hjer 7—800 skpd, sem eru höfð á boðstólum fyrir 25— 24 kr., en ganga ekki út. Fyrir löngu liafa fengizt 42—40 kr. Til Spánar heflr flskur selzt á 46 rm., 50, 51 og 523/4 rm., — sama sem 41, 44^2, 45V2 og 47 kr. — fyrir skpd. flutt á skips- fjöl á íslandi. Þessi farmur, sem komst í 47 kr., var af »August« og átti að fara til Barcelona. Verstflrzkur farmur, hinn sið- asti þetta ár, komst i 58 rm. (518/4 kr.), en það var að eins af því, að samkeppni á Spáni keyrði verðið upp. Faxaflóaflsk má sem stendur telja í 52 til 51 rm. (46Vs til 45V2 ^r.). Fyrir smáfisk, ætlaðan til Genúa, hafa verið gefnar 44 til 42 kr. og ysu vestfirzka til uppfyllingar 32 til 30 kr., en sunnlenzkan smáfisk og ýsu 40 og 30, allt flutt a skipsfjöl við ísland. Á Englandi hafa síðast verið gefln 14 pd. sterl. fyrir smálest af stórum salt- flski, en 13V* til 13 fyrir smáfisk og lOVa pd. sterl. fyrir ýsu, allt í Liverpool, en 13Vs. 13 og 10 í Leith. Harðflskur, nýkominn, hefir selzt á 130 til 100 kr. skpd. Nú er nokkuð haft á boðstólum fyrir 140 kr., en gengur ekki út- Því miður virðist allur nýr fiskur þetta ár vera meira eða minna súr, og raun það vera að kenna óþurkunum á íslandi. Lýsi heflr selzt hjer þannig: ljóst há- karlslýsi gufubrætt 31, 30V2 til 30 kr., pottbrætt 30 til 29 ki\, dökkt 28 til 27 kr. og ljóst þorskalýsi 31V2 til 31 kr., dökkt þorskalýsi 30 til 28 kr. tn. Ekki mikil eptirsókn eptir því hjer sem stendur. Sauðakjöt gengur betur út, og er að heyra sem menn vilji panta það fyrir 43 til 42 kr. tn., en enginn vill láta fyrir það verð, með því að menn búast við að Eng- lendingar muni kaupa nokkuð fje á fæti á Islandi og því verði minna um kjöt hjer þetta ár. Það er ekki gott að vita, hvort þetta rætist, en verði það, kemst verðið líklega upp í 46 til 45 kr. Saltaðar sauðargœrur komast líklega í sama verð og í fyrra, sem sje 2x/2 kr. til 3 kr. 80 a. vöndullinn, eptir gæðum. Lambskinnum er ómögulegt að koma út, og eigi að nefna nokkurt verð, getur það ekki verið meira en 50 kr. fyrir 100 af þeim einlitum og 200 mislitum. Sundmögum hefir verið dálítið meira falazt eptir, og getur verið að fá megi fyrir þá 30 eða kannske 35 a. Tólg selzt lakara, ekki meira en í 231/* til 23 a. Dúnn hefir selzt á 9, 9V2 til 10 kr. nr. 1 norðlenzkur, en lakari ekki nema 8V2 til 83/4 kr. Rúgur 400-425 a. fyrir 100 pd. eptir gæðum; rúgmjöl 450—475; bankabygg nr. 1 700, meðal 600, lakara 550; hrísgrjón stór 7—8 aura pd., smærri 6V2—63/4; kaffi 71 til 75, lakara 67—70; kandís 16V2—18 a.; púð- ursykur 10V2—12 a.; hvítasykur 15—15V2 a. Holdsveikisfárið. Það er ákaflega alvarlegt mái orðið, eða ætti að vera svo í augum bæði alþýðu og yflrvalda, eptir rannsóknir dr. Ehiers i sumar. Það er nú allsendis óafsakanlegt, ef fár þetta er látið magnast enn sem áð- ur fyrir gersamlegt afskiptaleysi og trassa- dóm. Almenningi var meira en vorkunn, meðan svo gekk, að hann fekk eigi ein- ungis enga leiðbeiningu eða viðvörun um sðttnæmi þessarar hryllilegu veiki, heldur mun heyrt hafa þá kenningu af munni mikils háttar læknis eða lækna, að veikin væri alveg ósóttnæm; holdsveikum og ó- holdsveikum væri alveg óhætt að vera svo nánum samvistum sem vera vildi 0. s. frv. Nú er þeirri blindni af ljett, og vísindin búin að staðhæfa sóttnæmi veikinnar og styrkja þar með hinn eðlilega viðbjóð manna á samneyti við hina holdsveiku aumingja. Nú er því eigi til setu boðið. Fár þetta er nógu lengi búið að magnast hjer og færast út, þar sem um langan ald- ur hefir ekkert gert verið til að stemma stigu fyrir því. Það er sjálfsagt hlutverk næsta alþingis, að veita fje og gera aðrar ráðstafanir til þess að koma upp holdsveikraspítölum, tveimur heldur en einum, sínum fyrir hvort kyn, og sínum í hvorri átt, helzt á vel af- skekktum stöðum, t. d. eyjum. Dj-rt verð-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.