Ísafold - 12.06.1912, Blaðsíða 1

Ísafold - 12.06.1912, Blaðsíða 1
 Kemm út fcvisvar l viku. Verti arg. (BO arkir minst.) 1 kr. erlendls E ki, eía 1'/'« doliar; borgist fyrir miöjan júli (erlendis fvrir t'ram). ISAFOLD Uppsðgn (skrifleg) bnndin viD áramðt, ai ÓEÍld nema koraln sé til útgefanda fyrii 1. okt. eg aaapandi ¦kuldlani vío blaMo Afgreiosla: Aastaistiati 8, XXXIX. árg. Reykjavík 12. júni 1912. 40. tölublað I. O. O. F. 93569 Alþýoufél.bókasafn Pósthússtr. 11 kl. 5—8. Augclœkning ókeypis l Ijsokjarg. íá mvd. 2—S Borgarstjóraskrifstofari opin virka daga 10—3. Brojarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og 4—7 Bæjargjaldkerinn Laugav. 11 kl. 12—8 og 6—7 Eyrna-,nef-og hálslœkn. ók. Pósth.str.UA fid.2—3 íalan'isbanki opinn 10—'i '/• °B 5'/«—7. K..P.U.M. Lestrar- og skrifstofa 8 érd.—10 söd. Alra. fundir fid. og sd. 8 >/s siodegis. Landakotskirkja. Guosíij. 9 og 6 A helgum Landakotsspltali f. sjdkravitj. 10'(s—12 og 4—5 Liandsbankinn ll-2'/s, 6'/s-«»/s. Bankastj. vio 12-2 Landsbökasafn 12—B og B— 8. Útlán 1—8 Landsbúnaoarfélagsskrifstofan opin tra 12—2 Landsféhiroir 10—2 og B—R. Landsskjalasafnio hvern virkan dag 12-2 Landsiminn opinn daglangt [8—9] virka daga. hel^a daga 10—12 og 4—7. Lœkning ókeypis Þingh.str. 23 þd. og fsd. 12—1 Nattiirugripasafn opifi l»/«—t'k a snnnudögum 8tjórnarráÖ9skrifstofurnar opnar 10-4 dagleg Talslmi Heykjavíkur (Pósth. 3| opinn daglangt (8—10) virka daga; helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Posth.stf. 14B md. 11—12 Vifilsstaöahælio. Heimsóknartimi 12—1. Þjöomenjasafnio opið a sd., þrd. og fmd. 18—8 Uppreistin í Marokkó. ------ Kh. «/« '12 Marokkóbiiar hafa af nýju sezt um borgina Fez og gert á hana hverja atlöguna annari harðari. Það er ekki minni het en 20,000 manns, er árás- ina gerðu, en Liautey yfirherforingi Frakka situr þar fyrir með einar sex þúsundir. Atlögurnar hafa orðið fleiri og ákaf- ari með hverjum degi og nú má kalla, að þar standi látlaus hríð. Uppreistar- menn hefta alla aðflutninga til borg- arinnar, banna alla vegi. Þrjár kaup- mannalestir hafa verið rændar og mörg afskekt héruð verið brend. En verst af öllu þykir þó Frökk- um, að þeir geta ekki lengur treyst sjálfum íbúum borgarinnar. Þeir draga fullkominn taum uppreistarmanna, landa sinna. Margir kynflokkar þar í kring hafa enn fremur sent Liautey yfirherforinga þau boð, að þeir sæi sig knúða til að ganga í lið með óvin- um Frakka, ef þeir treystust ekki til að vernda þá fyrir heitingum upp- reistar-flokkanna. Ráðuneytisforseti Frakka, Poincaré, hefir lýst yfir því í neðri deild, að hann veitti Liautey fulla heimild til að gera alt, sem unt væri til að bæta úr ýmsutn stjórnarfarslegum missmíð- um af Frakka hendi. Símskeyti frá Tanger skýrir frá, að nýr soldán sé útnefndur í Suður- Marokkó. Úlfúðin til Frakka vex dag frá degi. Hrakfarir Marokkobúa. Síðustu fregnir. Franski yfirhershöfðinginn í Mar- okkó, Liautey, hefir sent frá Fez 1. júní kl. 9 um kvöldið svofelda skýrslu: Herfylking Gouraud's ofursta, sem i eru 5 sveitir fótgönguliðs, 6 deildir stórskotaliðs og 2 riddarasveitir, rudd- ist kl. 5 í morgun fram í móti óvin- unum, sem höfðu safnast saman á bökkum Seba-árinnar 10 km. í norð- vestur frá Fez. Fylkingin gjörði grimmilega atlögu á herdeildir óvinanna, og kl. 10 var gjörð stórskotahríð á stóreflis herbúð, svo að óvinirnir hrukku undan og flýðu hópum saman upp í fjöllin. Eleissami, foringi þess hers náðist. Margir úr óvinahernum féllu. Vér létum 9 manns, en 28 sárir. Stór deild af skotliðinu hefir rekið flóttann. Ovinunum virðist fullkomlega sundrað. Heimspekisprófi viB Kh.háskóla hafa þessir stúdentar lokið: Héðinn Valdimarsson með I. einkunn, Hjört- ur Þorsteinsson með III. eink., Magn- ús Jochumsson með ágætiseinkunn, Steinþór Guðmundsson með I. eink. og Þorlákur Bjönsson með ágætiseink- i 1 11 1......... í r' 111:11 i Konungslíkfylgdin. Viö járnbrautarstöðina í Hróarskeldu. Greftrun Friðriks konungs VIII. Khöfn 5. júní 1912. Greftrun konungs fór fram föstudaginn 24. maí. Sorgarhátíðin hófst í hallarkirkjunni í Khöfn hálfri stundu fyrir hádegi rrieð örstuttri guðsþjónustugerð, að viðstöddum eingöngu vandamönnum konungs, íitlendum þjóðhöfðingjum eða fulltrúum þeirra, sendiherrunum og tignasta hirðfólki. — A hvítum silkihjúpuðum líkpalli stendur kista konungs, skrýdd þúsundum ilmandi blóma og litskrúðugra borða, frá öllum konungshirðum Norðurálfu. Að lokinni guðsþjónustu er kistan borin út úr kirkjunni og samstundis kveður við hringing frá öllum kirkjuklukkum borgarinnar. Gegnum óslitna hermannaröð á hvora hönd gengur hin skrautlega sorgarfylking eftir kistunni til járnbrautar-líkvagnsins. Foringjar úr herráðinu bera kistuna upp í vagninn, líkfylgdin sundrast inn í klefana og lestin heldur af stað til Hróarskeldu. Allur bærinn er skrýddur sorgarfánum, og grenikvistum er stráð á göturnar. Skrúðgangan hefst frá brautar- stöðinni. Fremstir ganga konungarnir fjórir: Kristján Danakonungur, Gústaý Svíakonungur, Hákon Noregskonungur og Georq Grikkjakonungur.1) En þar næst fulltrúar stórveldanna og þá hver eftir tign. Viðhafnarmikil skrúðganga, þar sem alls konar gull- og silfurdregnir einkennisbúningar ljóma í sólskininu og hljóðar hermannafylkingar líða fram hjá með föstum reglubundnum skrefum. Líkvagninn staðnæmist fyrir framan dómkirkjuna og 12 herforingjar bera kistuna inn um fordyrnar. Uppi yfir innganginum er gullin kóróna í sorgarslæðum og kirkjugólfið er al-lagt svörtu klæði. Sálmurinn Ó, bkssuð stund er sunginn af fjölmennri söngsveit og Paulli skriftafaðir konungs heldur líkræðuua. Eftir það er kista konungs loks borin inn í kapellu Friðriks V. og meðan sungið Sjá pann hinn mikla flokk. í kapellunni bað skriftafaðirinn bæn og og kastaði rekunum. Eftir síðasta sálminn kváðu við fallbyssuskot hermannasveitarinnar utan frá — og líkfylgdin gengur út úr kirkjunni. ') Á myndinni sést Kristján X. með sonum sínum sítt til hvorrar handar lengst til vinstri, þá Gústaf Sviakonungur, þá Georg Grikkjakonungur og loks Hakun Norðmannakonungur. í baksýn til hægri á tröppunum sést Gústaf prins og vinstra megin við hann Carl Svíaprins, sem á Ingihjörgu Friðriksdóttur hins 8. Ýms erlend tíðindi. unn. Óiriðurinn. Þessa dagana eru ítalir að kveðja saman herdeild 28,000 manna, sem tekur setu í Chios og Mytilene. AU- ar þær eyjar, sem ítalir hafast við í, hafa verið hersettar síðustu viku með ítölsku setuliði, og nú er í láði að skipa opinberar stöður ítölskum embættismönnum. Ef Tyrkir vilja nú ekki semja frið, eftir að sett er niður herdeild í Chios og Mytilene, ætla ítalir sér að gjöra stórskotahríð á Smyrna og gjöra at- lögu á borgina af sjó og landi í senn. Nú geta menn til að stórveldin sitji ekki lengur auðum höndum, held- ur láti til skarar skríða um ófriðinn. í þessum mánuði mun verða kvatt til alþjóða fundar og friðarkostir settir. Uppgötvari flugvélarinnar látinn. Kh. 6/612. Wilbur Wright, uppgötvari flugvél- arinnar, andaðist 30. maí í Dayton í Ohio í N.-Ameríku. Hann lézt úr taugaveiki eftir viku legu. Þeir voru tveir bræður, hann og Orville Wright, er tóku að iðka loft- renning árið 1900 við Kitty Hawk í Nord Carolina. Þeir höfðu renni- tæki og mótor í, og 17. desember hepnaðist þeim fyrsta flugið. Með sífeldum framförum og umbótum á tr ~ x / Wilbur Wriqht, flugtækjunum tókst þeim loks árið 1905 að fljúga 40 km. á 40 mín. og á gamlársdag 1908 flaug Wilbur Wright látlaust 2 klst. og 21 mín. Það var frammistaða, sem allur heimurinn dáð- ist að. Wilbur Wright var fæddur i Henry County í fylkinu Ohio 16. apríl 1867. Föðurafi hans var landstjóri í fylkinu New York, en í móðurætt var hann af þýzkum furstaættum. Prófessor Julius Petersen látinn. Læknissögufræðingurinn Julius Pet- ersen, prófessor við Kaupmannahafnar háskóla, lézt 28. maí. Hannvarmjög merkur vísindamaður í sinni grein og hefir ritað margar bækur. íslenzkum stúdentum í Khöfn er hann sérstak- lega að góðu kunnur sem Garðlæknir, og munu þeir fáir stúdentar frá síð- ari árum, er ekki hafi reynt á hjálp. semi hans. Lík hans var brent í gær. í líkbrensluhúsinu flutti prófessor Höffding stutta ræðu. Meðal ógrynni blómsveiga var einn frá íslenzknm stúdentum i Kaupmannahöfn, með bláum og hvitum borðum. Næsta blað á laugardag. Margar greinar og fréttir innlendar bíða þess. Frá þingmálafundum. I Hafnarfirði var þingmála- fundur haldinn síðastliðinn laugardag, af þingmönnum Gullbringu- og Kjós- arsýslu, þeim Birni Kristjánssyni bankastjóra og síia Jens Pálssyni prófasti. Á fund þenna höfðu samkomulags- fjendur í Rvik sent alt stórskotalið sitt: Bjarna frá Vogi, Gísla Sveinsson og doktor skjalavörð — til þess að reyna að spilla fyrir því, að þingmálafundur þessi samþykti tillögur, er færu í samkomulagsáttina í sambandsmálinu. En svo hrapallega mistókst sii til- raun, að þeir eigi höfðu sínum máls- stað til stuðnings, nema 2—4 atkvæði. Eitt málgagn þeirra lætur það vera 3, annað 4, en hið rétta mun vera 2 atkv. Aftur fekk samkomulagstillaga frá sira Jens með sér 14 atkv. — fund- urinn orðinn svo fámennur, er til at- kvæða var gengið. A fundinum var og staddur Sveinn Björnsson og héldu þeir síra Jens uppisókn af samkomulagsmanna hálfu, en í móti mælti stórskotaliðið alt, sem að ofan getur. Kolaeinkasalan eða einokunin var feld með öllum atkvæðum gegn einu. Björn Kristjánsson reifaði það mál og lagði eindregið móti því. Eru nú auðséð forlög Kartagóborgar. — Það virðist eins einróma mótspyrna gegn kolaeinkasölunni á þingmálafundum, eins og fylgið við samkomulagstil- raunirnar í sambandsmálinu. Stjórnarskráin. Samþykt var á Hafn- arfjarðarfundinum tillaga um, að sam- þykkja stjórnarskrána frá síðasta þingi óbreytta. Á Lágafelli átti að halda þingmála- fund á mánudag, en fórst fyrir vegna fámennis. Yerkfallið í Lundúnum. ------ Kh. «/e '12. Verkfallið sem verkamenn í Lund- únum, þeir er eiga í hafnarvinnu og flutningum, hófu í fyrra mánuði, stendur enn yfir. En þó betri horf- ur til samkomulags þessa dagana. Harry Gosling, sem hér er mynd af, er foringi verkmanna. Hann hefir undirbúið verkfallið í hljóði, svo heita mátti að það kæmi óvörum yfir land- Harry Gosling. ið — öðruvísi en kolaverkfallið í vetur, sem fyrst reis upp eftir langar og miklar deilur. Ein aðalkrafan sem verkmenn fara fram á er vitanlega launahækkun. En Gosling kveður þó annað ekki síður hafa hrundið því af stað. Það er iðn- aðarsamband verkmanna. Þeir geti hvorki né vilji vinna með fólki, sem standi utan iðnaðarfélaganna. Af þess- um rótum er verkfallið aðallega runn- ið, segir hann; af þessum ástæðum hafa ná meira en 100,000 manns tekið þátt í því. Verðhækkun hefir lagst á nýjan og nýjan varning og enska stjórnin hefir orðið að taka í taumana. Hún hefir boðað til fundar fulltrúa-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.