Ísafold - 23.08.1913, Blaðsíða 1

Ísafold - 23.08.1913, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar i viku. Verð árg. 4 kr., erlendis 5 kr. eða 1-Jdollar; borg- ist fyrir miðjan júíí erleudis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. ISAFOLD Uppsögn (skrifl.) bundin við áramót, er ógiíd nema kom- In só til útgefanda fyrir 1. oktbr. og só kaupandi skuld- laus við blaðið. ísafoldarprentsmiðja. Ritstjórf: Ólafua* Bjöpnsson. Talsími 48. XXXX. árg. Reykjavík, laugardaginn 23 ágúst 1913. 67. tölublað I. O. O F. 948219. AlþýðuféLbókasafn Templaras. B kl. 7—9. Augnlækning ókeypia i L-ækjarg. 2 mvd. 2—S Borgarstjóraskrifstofan opin virka daga 10—8 Bœjarfógetaskrifstofan opin r. d. 10—2 og 4—7 Bæjargjaldkerinn Langav. 11 kl. 12—8 og 5—7 Eyrna- nef- halslækn. ók. Pðsth.str.UAfid. 2—8 íslandsbanki opinn 10—2>/« og EP/t—7. K.F.U.M. Lestrar- og skrifstofa 8 árd,—10 siðd. Alm. fnndir fid. og sd. 8>/i siod. Landakotskirkja. Gnosþj. 9 og 6 a helgum. Landakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1. Landsbankinn ll-2»/t, Bl/«—6'/«. Bankastj. 12-2 Landsbðkasafn 12—3 og 6-8. Útlán 1—8. Landsbúnaðarfilagsskrifstofan opin fra 12—2 Landsféhirðir 10—2 og B—6. Landsskialasafnio hvern virkan^dag kl. 12—2 Landssiminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—12 og 4—7. Lækning ókeypis Þingh.str. 23 þd. ogfsd. 12—1 Náttúrugripasafnio opio l>/i—2'/i a sunnud. Samabyrgð Islands 10—12 og 4—6. Stjðrnarrádsskrifstofurnar opnar 10—4 dagl. Talsimi Reykjavikur Fósth.8 opinn daglangt (8—10) virka daga helga daga 10—9. Tannlækning ókeypis Pósth.str. 14Bmd. 11—12 VifUstaoahælið. Heimsókt. artlmi 12—1 Þjóomenjaaat'niö opid a hverjum degi 12—2. Nýja Bíó sýnir í kvöld og næstu kvöld: SamanÍQiRaRvöíó. Frændi of hygginn. Dansmærin. Kry plin gurinn. Rödd úr djúpinu. Minningarsjóður Björns Jónssonar. Tekið móti gjöfum í skrifstofu og bókverzlun ísafoldar, pappirsverzlun- inni Björn Kristjánsson og verzlun lóns frá Vaðnesi á Laugavegi. Nýjar bækur: > Ljósaskifti, ljóðabálkur um kristnitökuna áíslandi, eftir Guðmund Guðmundsson skáld. Verð 0.85. Friður á jörðu, eftir Guðmund Guðmundsson skáld. 2. útgáfa. Verð 0.75. Hví slær þú mig? Erindi Haralds Níelssonar prófessors um dularfull fyrirbrigði. Verð 0.40. Fjármaðurinn, eftir Pál Stefánsson frá Þverá. Verð 1 kr. Fást í bókveizlununum. Bóka- og pappírsverzlun Isafoldar Munið áður en þér farið í ferðalög að líta á Pappadiskana, Pappafötin, Pappírsservíetturnar og Smjör- og Brauðpappírinn, sem er alveg ómissandi og altaf fæst í Bóka- og PappírsYerzlnn Isafoldar t Steingrímur Thorsteinsson 19. maí 1831 — 21. ágúst 1913. Skáld-Nestor vor íslendinga er í val hniginn. Hann lézt í fyrra- dag rétt um miðaftan af heilablóðfalli. Snögglega án nokkurrar rúmlegu. Atvik voru þessi: Hann hafði siðari hluta dags gengið sér til hressing- ar austur fyrir bæinn, inn fyrir Rauðará. Þar varð honum flökurt, svo að hann lagðist niður rétt við veginn. í því korii Chr. Zimsen konsúll akandi fram hjá í vagni og sá gamla manninn og að eitthvað var að honum. Bauð hann honum að aka með sér inn í bæinn og þá Stein- grímur boðið. Var hann þá all-hress. Þegar heim kom var þegar náð í lækni og var Steingrímur þá með fullri rænu, slagæðin regluleg og líðan allgóð. En 2—3 mínútum eftir, að læknirinn fór fekk hann heila- blóðfall, og var þegar örendur. — Svo sviplegt sem andlátið að vísu er fyrir fjölskyldu Steingrims með þessum hætti, mundi hann sjálfur þó heldur kosið hafa lát sitt þenna veg en langa og ef til vill þjáningar- mikla rúmlegu. Síðasta ganga hins aldna skálds var út í náttúruna, út fyrir bæinn — frá skarkalanum til að sjá, þegar aftansunnan „geislum slær og blikar blið bæði um land og sjóinn". Þegar hinztu stundina bar að var hann að líta það, sem hann í sama gullfagra kvæðinu yrkir um: „En ekkert fegra á fold eg leit en fagnrt kvöld á haustin". Og ósjálfrátt dettur manni enn í hug síðasta versið i Haustkvöldi, nú við lát Steingríms: Pagra haust, þá fold eg kveð, faðmi vef mig þinum- bleikra lanfa láttu beð að legstað verða mínum. Æflatriði. Steingrímur Thorsteinsson var fæddur 19. mai 1831 að Arnarstapa á Snæfellsnesi og var hann yngsti sonur Bjarna konferenzráðs Thorsteins- son, sem lézt 1876 á 96. ári. Bræður Steingríms voru: Finnur cand. juris, sem lézt í Khöfn á ungum aldri og Árni landfógeti (d. 1907). En móðir Steingr. var Þórunn dóttir Hannesnr biskups Finnssonar í Skál- holti, systir Olafs, ættföður Finsenanna. Huri lézt 1886. Steingrímur kom í Rvíkurskóla 1846 og útskrifaðist þaðan 1851. íslenzku-ást hans og smekk fyrir fögru máli munu þeir Sveinbjörn Eg- ilsson og Hallgr. Scheving mjög hafa glætt. Við háskólann stundaði Stgr. fyrst lögfræði, en síðar fornmálin og tók embættispróf 1863. Á þeim árum fekst Stgr. og mikið við ritstörf við hliðina á náminu. Steingrimur dvaldist svo enn um 10 ára skeið i Khöfn, við kenslu- störf og ritstörf og 1868 fekk hann Arna Magnússonar styrkinn og hélt honum til þess er hann fór heim 1872. Þá var Steingrímur og talsvert gefinn fyrir stjórnmál og fylgdi fast Jóni Sigurðssyni. Árið 1872 var Stgr. settur kennari við latínuskólann. 1874 fekk hann veiting embættisins, 1895 varð hann yfirkennari og 1905 rektor skólans. Við latinuskólann vann hann því rúm 40 ár, var nýbúinn að segja af sér rektorsembættinu, er hann lézt. Steingrímur var tvíkvæntur, fyrra sinni 1858, danskri konu. Hdn hét Lydia Ethelinde Wilstrup (d. 1882). Þeirra sonur var Bjarni læknir í Khöfn, dáinn fyrir 2 árum. Siðari kona hans er Guðriður Birgitta Ei- ríksdóttir, og lifir hún mann sinn. Þau eignuðust 5 börn, sem öll lifa: Þórður (í Ameríku), Haraldur, stúdent, sem sigldi til háskólans í Khöfn degi fyrir andlát föður síns, Axel, við búnaðarnám á Hvanneyri, Stein- unn ljósmyndari og Þórunn. Lífsstarfið. Frá því á skólabekkjunum, kringum 1850, og til dauðadags helg- aði Steingrímur Thorsteinsson krafta sina ritsmíði og kenslu. Það er risavaxinn skerfur, sem hann hefir lagt til auðgunar íslenzkra bókmenta, bæði frumsamin ljóð og fyrirtaks þýðingar í bundnu og óbundnu máli. I. C. Poestion segir um Stgr. Th. í minningarriti sínu, að hann hafi verið allra íslendinga víðlesnastur í erlendum skáldritum. Þegar í . skóla og jafnan síðar hafi hann lesið kynstur af ritum eftir erlend skáld, t. d. Robert Burns, Walter Scott, Shakespeare, Byron, Shelley, Goethe, Schiller, Heine, Victor Hugo, Beranger, Tegnér og Oehlenschláger. Og mörgum perlunum úr skáldritum þessum hefir Stgr. Th. gert íslenzkum bókmentavinum kleift að kynnast. Hann hefir gert þýðingar eftir fornmálaskáldin, eftir dönsk, norsk, sænsk, spánsk, nýgrísk, serbisk, ensk, ungversk og þýzk skáld, og allar eru þær einkendar sömu snildinni og málið á þeim alveg frábært. Af þýðingum Stgr. Th. má nefna Þúsund 0% eina nótt, Jlxel eftir Tegnér, Æfintýri ^Audersens, Damisögur Esóps, indversku sögurnar Sawitri, Nal og Damajanti, Sákuntölu. Ennfr. Undinu eftir Fouqué, Robinson Crusoe, Lear konung eftir Shakespeare, Kvceðasaýn eftir Byron. Auk þess fjölda af kvæðum hingað og þangað — og sög- ur t. d. í Iðunni. Ásamt þeim Gísla Brynjúlfssyni og Benedikt Gröndal gaf hann út árið 1860 ljóðasafnið Svöýu, hann átti og mikinn þátt i Nýrri Sumargjðý meðan hún kom út, hann var og mörg ár í ritnefnd Nýrra Félagsrita. Ásamt Matthíasi gaf Stgr. lit Svanhvít 1877. Fimm árin 1884—1889 gaf hann ásamt Birni heitnum Tónssyni og Jóni Ólafssyni út skemti- og fræðiritið Iðunn. Loks hafa komið út 3 litgáfur af Ljóðmalum, 1881, 1895 og siðasl vorið 1911. Er það auðvitað merkasta bókin. Af kenslubókum samdi Stgr. Th. tvær, þýzka og danska lesbók og þýddi Goðafræði Stolls. En auk þess munu til vera mesti fjöldi af ágætis þýðingum óprentuðum á skáldritum grísku og latnesku fornskáld- anna, sem hann gerði til notkunar í latínuskólanum. Á þessu yfirliti, sem þó vantar vafalaust mikið inn í, má marka, hvílíkur menningar-frömuður og bókmenta- Stgr. Thorsteinsson hefir verið. Og þó varð hann alt sitt líf að hafa þessi störf i hjáverkum með mjög timafreku kenslustarfi, sem hann jafnan rækti alla æfi af mestu elju og samvizkusemi. Það er mikill jötunn í heimi bókmenta og andans menningar íslands, sem að velli er lagður við andlát Stgr. Th. í stuttri blaðagrein verður að sjálfsögðu eígi lýst æfistarfi þessa göfga, prúða og spaka fulltrúa islenzkrar ljóðlistar og menningar svo vel sem skyldi. Sii skylda hvílir á tímaritum vorum og þá fyrst og fremst mál- gagni Bókmentafélagsins að reisa honum sæmilegan minningar-bautastein í ítarlegri grein, sem verið geti framtíðarinnar fólki þessa lands veglegur vottur um mikilvægi hans, jafnhliða ljóðum hans, sem lifa meðan íslenzk tunga er töluð. Því síður gerist þess þörf hér, að rita ítarlega um hinn framliðna andans skörung, sem eigi eru liðin nema 2 ár síðan hann á áttræðis- afmæli sínu var krýndur í ræðu og riti sem skálda-óskmögur þessa lands og af því sagt ítarlega hér í bl. >Vérlútumþér i lotning«, kvað við þá landshornanna milli. Þá orti eitt skáldið þetta sammæli allra, sem íslenzkri ljóðlist unna til hans, sem verið hefir alt sitt líf: >frömuður fegurðar, lista, í fræðum og ylríkum ljóðum«: Með vinabrosi gyðjan góð gyllir hærur þínar, og óll þér flytnr íslands þjóð ástarþakkir sínar. Þetta var vel mælt fyrir tveim árum í fögnuði yfir þvi, að eiga þá enn áttræða skáldið að árum, en síunga æskunnar fulltrúann í reyndinni. En miklu fremur mun hin íslenzka þjóð nii taka sér í munn þakklætis^

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.