Ísafold - 13.04.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 13.04.1926, Blaðsíða 1
Ritstjórar: Jón Kjartansson. Valtýr Stefánsson. Sími 500. Auglýsingasími 700. ÍS AFO LD Árgangurinn kostar 5 krónur. Gjalddagi 1. júlí. Afgreiðsla og innheimta í Austurstræti 8. Sími 500. DAGBLAÐ:MORGUNBLAÐIÐ 51. At'tt. 19. tbl. Þriðjudaginn 13. aprtl 1926. ísafoldarprentsmiðja h.f. Þingmaðiir fær hirting Sameinað Alþing finnur ástæðu til þess að hirta Jónas Jónsson, 3. landskjörinn þm., fyrir það, að hann ekki þekkir hin óskráðu iög þjóðf jelagsins. Tillaga Jónasar um ísl. sendi- menn erlendis, var eina málið á dagskrá 8. apr. í sameinuðu þingi. og stóðu umræður um kana í tæp- lega 3 klst. í uppliafi las Jónas upp kálf tíma framsöguræðu. Yar hún ein af þessum almennu blaðursræðum, um heima og geima, með tilvitn- unum úr öllum áttum. Með köflum var ræðan persónn legur skætingur til ýmsra manna, t. d. Gunnars Bgilsonar, andstæð- inga Jónasar í Borgaimesi o. íl. o. fl. Um tíma rann hann inn á skeiðvöll Gróusagna, um ölæði og slark einhverra manna, sem hann «kki nafngreindi. Talaði hann um slúður-sögur þessar, eins og allir þingmenn kynnu deili á þeim, — vissu við hvað hann ætti. En þar skjátlast Jónasi, er hann te'kur eigi tillit til þess, að enginn nú- lifandi íslendingur lifir og kræ?- ist í allskonar söguburði um ná- Tingann eins og Jónas gerir sjálf- nr. Ef Jónasi tækist að beita á- hrifum sínum þannig, að kjaft- askar og Leitis-Gróur landsins mynduðu fjelag með sjer, þá væri hann sjálfkjörinn heiðursfjelagi, og myndi óðfús leggja þar frarn óskifta krafta sína. Er Jónas hafði lokið lestrinum, bar Jakob Móiler fram rökstudda dagskrá svohljóðandi: „Með því að Alþingi telur óþarft, að bera' fram ályktun um jafn sjálfsögð atriði og tillagan ræðir um, og það beri að skoða sem óskráð lög, að vanda sem best val á trúnaðarmönnum lands ins„ tekur þingið fyrir næsta mál á dagskrá". Því næst töluðu þeir Magnús Guðmundsson og Jón Magnússon. Svaraði Magnús m. a. hinum ó- maklegu árásum Jónasar á Gunn- ar Egilson, en Jón Magnússon gaf Jónasi stuttar, en gagnorðar leiðbeiningar í stjórnmála-afstöðu vorri við Dani. Taldi Jónas sem sje samband vort við Dani óhaf- andi eins og það væri, og var á honum að skilja, sem þessi þál. till. han,> væri einn liður í and- róðri hans gegn núy. stjórnmála- sambandi milli þjóðanna. Er hjer var komið sögu fóru umr. allmikið á víð og dreif, sem eðlilegt var, því þannig var +il þeirra stofnað af frummælanda. Þó allhvassar hnútur flygju um borð, var enginn verulegur íiiti í umræðmn — leikurirm var of ójafn til þess að svo gjæti orðið, bingmenn orðnir of vahir Jónasi til þess að hann yrði „tekinn há- tíðlega". Aðstaða hans nú í þinginu er orðin sú, að samþingismenn hans geta eigi borið fyrir honum þá virðingu, að tekið sje mark á hon um sem öðrum ful'ltrúum þjóðai- innar. Þarna, sem hann stóð út í horni í þingsalnum og rausaði upp úr sjer brigslyrðum, minti liann á gamlan nöldurssegg, sem er með því marki brendur, að hann þarf framrás fyrir nóldur sitt, og því hefði lestri hans verið best tekið með þögninni. í þetta sinn gerðu þó nokkrir þingmenn, auk þeirra, sem fyrr er gptið, Jónasi það til eftirlætis, ; að svara honum; voru það þeir |Jón Þorl., pórarinn og Jón Auð- unn. Yerður að þeim ádrepum, sem Jónas fjekk þar, ef til. vill vikið síðar. Að loknum umræðum voru at- kvæði greidd um rökstudda dag- skrá Jakobs Möller og var hún samþ. með 28 atkv. gegn 13. Auk fhaldsmanna greiddu þeir atkv. með dagskránni: sjálfstæðismenn- irnir Jak. Möller, Sig. Eggerz og Een. Sv. Ennfremur Ág. Helga- son og flokksbræður Jónasar, As- geir, Halldór Stefánsson og Kla- mens. A móti dagskránni voru II Framsóknarmenn, Magn. Torfa- son og Jón Bald. Landmandsbaniclnn danski. hefir á 5 árum afskrifað Ya miljarð króna. Á myndinni hjer er gerð grein fyrir því, hve mikið verðgildi það er, sem farið hefir forgörðum. ' er líklega einsdæmi í þing- sögunni, að Alþingi finni ástæðu til þess, að hirta þingmann fyrir það, að hann beri fram mál í þ'mginu. Vitanlega á sjerhvert þjóðfje- lag, sem reist er á grundvelli sið menhingar, sín óskráðu lög, sem allir þegnarnir telja sjer jafn- skylt, eða skyldara, að halda, sem hin skráðu lög. Þessi óskráðu lög þjóðfjelags- ins virðist Jónas frá Hriflu ekki þekkja, og þeir, sem nokkuð þckkja Jónas sjálfan og hans Lunderhi, trúa því að svo sje. — Framkoma hans, bæði fyr og síð- ar, — hin óstöðvandi löngun hans til þess að sverta mannorð sinna pólitísku andstæðinga, og hin óvöndnðu meðöl, sem hann notar til þess að koma vilja sínum fram, er besta sönnunin fyrir því, að þessi þingmaður þekkir ekki hin ! óskráðu lög þjóðf jelagsins. — ;Sa.mt á hann sæti á löggjafarþingi i þjóðarinnai'! En hann hefir ná ' fengið hirtingu, sem um munar. ca.Z&Q LiIlebæífsbroer 1. Kekstur Konunglega Leikhússins er eitt af þeim málum, sem þrefað er um í Danmörku ár eftíl* ár. Arlega er mikið tap á rekstr- inum. Margt er að houum fundið. En mest kveður að þeirri um- bótaíillögu, að gera leikhúsið tvöfalt í roðinu óg hafa annað sviðið f\'i'ir söngleiki en hitt fyrir leikrit. Fjeleysi er kent um, að eigi kemst þetta í framkvæmd. Efsta myndin er af Kgl. leikhúsinu, eins og það er nú. 2 Hallarmyndin neðan við er af Kristjánsborgarliöll, sem mi er fallgerð, og er íburðarmesta stórhýsi, sem reist hefir verið í Danmörku, enda var svo til ætlast að þar væri alt undir einu þaki, bústáður konungs, ríkisþing, hæstirjettur og fleira. Tuttugu ár eru síðan byrjað var að reisa höllina úr rústum, en hún brann 3. október 1884. Thorvald Jörgensen, heitir bygg- ingarmeistari sá, er hafði forstöðu hallargerðarinnar á hendi. Mjög eru skiftar skoðanir um það, hve vel hann hefir lejrst það verk af hendi. Þó ber öllum saman um, að byggingin sje eigi að sama skapi tignarleg í sniðum, samanborið við íburð og kostnað. — Myndin er af bakhlið hallarinnar, tekin utan við hallargarðinn. 3 myndin er af ráðhúsi Kaupmannahafnar, og er teiknuð með mynd af svíni, er á að sýna stærðarhlutfall ráðhússins og flesk magns þess, er Danir flytja út úr lahdi á ári hverju. Þeir, sem staðið hafa á Báðhústorgi í Kaupmannahöfn og muna no'kkuð um stærð ráðhússins, geta gert sjer grein fyrir hve út- flutningsflesk Dana er fyrirferðamikið. — Þeir innbyrða fyrir þa'ð 14 miljarð króna á ári. 4. Nýstárlegasta stórvirki, sem nú er á döfinni í Danmörku er brúin yfir Litla-belti, milli Fjóns og Jótlands. 1 marga txigi ára hefir verið um hana talað, og á það bent, hve mikill farar- tálmi það er öllum járnbrautarflutningum, að þurfa að flytja vöra- vagnana á ferjum. Töf er það og ferðamönnum, þó eigi finnist okkur íslendingum mikið til um slíkt. Myndin er af uppdrætti þeim, sem gera á brúna eftir. Byrjað verour á verkinu í sumar. En tjón Landmandsbankans jafngildir: 100 söngleikhúsum, eða 15 Kristjánsborgarhöllum, eða áráútflutningur Dana af fleski, eða 20 briím yfir Litla-belti. --------------0—0O0—0-------------- Allir ánægðir. „Alt er gott þegar endirinn, allra bestur verður", segir mál- tækið. Má heimfæra þetta upp á úrslit og endalok hinnar nýaf- stöðnu kaupdeilu. Útgerðarmenn eru ánægðir. — Samið var um það kaup, sem þeir höfðu áður boðið. Verkakonur eru ánægðar. Þær fá nú að vinna í friði fyrir kaup það, sem þær altaf voru ánægðar með. Og þriðji aðilimi — bolsabrodd- arnir, sem öllum ærslunum komu á stað, virðast vera harðáuægðir, eftir því sem þeir skrifa í Alþ.bl. um „sigur verkalýðsins". Orð er það að sönnu, að verka- lýðurinn sigraði — í baráttunni við bolsabroddana. Stúlkurnar á fiskstöðvunum vildu vinna. Bolsabroddar sporn- uðu við því með ofbeldi. Verkamenn vildu vinna. Hinir svo nefndu „leiðtogar" flæmdu þá einnig frá vinnunni. En úrslitin urðu þau, að samið var um sama kaup að mestu og það, sem boðið var í byrjun. Út- gerðarmenn og verkafólk sigraðist á ofbeldi bolsanna. Alþýðublaðsriturunum er illa við að viðurkenna þann sannleika. — Greinar Alþ.bl. um úrslitin eru hver annari spaugilegri. Nýlega stóðu þar m. a. þessi orð: „Þeir (þ. e. verkamenn), hafa reynst trúir eigin samþyktum sín- um. pess vegna varð verkfallið þeim bæði til sóma og samtökum þeírra til eflmgar. Þeir stóðust raunina og gengu stgri hrósandi af hólmi. Þeir höfðu fært stórút- gerðarmönnum og öðrum hehn sanninn um, að samtök vhmandi stjettarinnar hjer eru órjúfandi, því að samþyktir verkamanna eru þeim lög." (Leturbr. hjer). Heyr á endemi. Þeir „grjig« sigri hrósandi af hólmi." Svo rar að sjá, sem sigurbros væri á v5r- um „foringjanna", þegar þeir hvöttu menn til atlögu gegn Hafn- firðingum. Var ekki sigurbros á Birni Bl. Jónssyni og fjelögum hans á bryggjunni í Hafnarfirði? Þá var ekki lítið sigurbros á Jóni Baldvinssyni, Magnúsi V. og þeim sem niðurlútastir gengu af Hafn- arbakkanum, þegar „Suðurland" var afgreitt. „Samþyktir • verkamanna eru þeim lög." Svo var að sjá í .Hafnarfirði, þegar verkamenn gengu af fundi hinna reykvíska forkóifa, og niður á bryggju til vinnu sinnar. Álíka mikla virð- ingu var fundarsamþyktunum sýnd hjer í Rvík. Svo til daglega voru fundir haldnir og ákveðið að halda verkfalli áfram. Það munu vera áhöld um það, hvort seinasta fundarsamþyktin var gerð um framh. verkfalls, eftir eða áður en Jón Baldv. undirskrifaði samn- ingana. Þannig var hver höndin upp á móti annari.

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.