Ísafold - 12.10.1926, Blaðsíða 1

Ísafold - 12.10.1926, Blaðsíða 1
KitBtjóra*. Jéu KjartansKnn Valtýr SW'áusson. Simi 500 ISAFOLD Árgangmrinn kostar 5 kronur. Gjalddagi 1. júlí. Afgreiðsla og innheimta í Austursmi-'.i Á. Simi 500 DAGBLAÐ:MORGUNBLAÐIÐ 5'. árg. 54. tbl. Þridj. dagmn «2. okt. »921. Isafoldarprentsmiðja h.f HORFT UM ÖXL. Tvö afreksverk samherja Tímamanna, sem bændur þurfa að muna. Menn þeir, sem haía það verk~ dfni með höndum, að boða bylt- ingastefnuna hjer á landi, hafa unnið ýms afrek, sem vert er að haldið sje á. loft. Nu er bændum setlað að vinna með þessum mönn" xun, og er því nauðsynlegt að þeir kynnist afrekunum vel. Hjer er hvorki rííni nje tími til þess að skýra frá öllum afrek- unum, enda óþarft, því mörg af peim eru þjóðkunn orðin. Hvert mannsbarn á landinu hef" ir heyrt um þau tíðu ofbeldisverk, sem unnin hafa verið að fyrirlagi áróamannanna, þegar kaupdeilur hafa staðið yfir. Það er því óþarft að lýsa þeim hjer. Ofbeldisverkin em þó smáræði hjá ýmsu öðru, sem þessir menn hafa reynt að framkvæma. Hjer skulu aðeíns nefnd tvö afireksverk óróamannanna, sem eru þannig liiguð, að það er beinlínis skylda sjerhvers góðs íslendings að muna. ÁriS 1923 var kreppuár lí'kt og nú, vegna verðfalls afurðanna. — Togaraflotinn lá bundinn í höfn yfir sumarið. Utgerðarmenn vildu láta skipin sigla, ef nokkur til- slökun. fengist á kaupi sjðmann" anna. Æsingaróður forsprakkanna. fjekk því ráðiS, að tiLslökunin t'jekst ekkí. Þegar kom fram í september mánuð, hugðu útgerðarmcnn að láta togarana ganga á ísfisksveið" ar og sigía með aflann til Eng- lands. Sjómennimir vildu sigla, en þá ætluðu æsingamenninrnir ger" -samlega að sleppa sjer. Þá var það, að æsingamenniru- ir gripu til þess óheillaráðs, sem aldrei mun gleymast Æsingamennirnir sendu mann til Engiands, til þess að reyna að fá breskA verkamenn til þess að afgreiða ©Jdri íslenska togara, ar þangað kæniu. Sendiförina frægu fór Jón Bach. Perðin mishepnað- ist. Englendmgar fengu grun um, að -lón hefði ekki hreint mjöl í pokanum og tóku hann fastan. Þetta fciltæki æsingamannanna, sendiförin tii Englands, er Ljótasíi og illgjarnasti verknaðurinal, sem framinn. hefir verið möti atvinntt" ínálum og sjálfstæði þjóSarinnar. Ef tiltff-ki æsmgamanttanria liefði heppnast, er afleiðingin auSsæ. Þeg^ir hceska marka'ðinum var lokað. var togarnflotinn úr sög- unni. — Amiíftr aSalatvinnuvegur þjóðarinnar gersamlega oySilagð- UI'. verkun, og útgerSarmanna. Þeg- a.r æsingamennirnir sáu fram á. að þeir urSu ofurliði bornir og stúlkurnar vildu engin mök við þá eiga, þá skipa þeir, að hafn- arverkamenn skuli gera svokallað samúðarverkfall. Eimskipafjelag fslands átti ekki í neinni kaupdeilu þá, en engu að síður fara jesingamennirnir til stjórnar fjelagsins og tilkynna henni, að skip fjelagsins verði EKKÍ afgreidd. Og þeir BANNA verkamönnum að vinna við skip- in. Sjálfir stóðu æsingamennirnir niðri á hafnarbakka reiðubúnir til þess að „nota handaflið", ef nokkur verkamaður sýndi minstu tilraun til þess að vinna við af' greiðslu skipanna. , Svona mikill var kærleikuir þessara nianna til óskabarns íslensku þjóðarinnar! Þessir verknaðir, sem nefndir voru, sýna glögt, að það er skylda sjerhvörs góðs Islendings, að vera vel vakandi og hafa nákvæma gát á öllu framferði æsingamannanna.; Þeir svífast einskis. Allan togarM- flotann, Eimskipafjelagið, sjálf- stæði þjóðarinnar, eru þeir reiðu' búnir að leggja í sölurnaí-, þegar svo ber undir- I Verkamennirnir sjálfir eru farnir að sjá hvern óhag þei.r hafa af því, að æsingamennirnir ráði málefnum þeirra. Þessvegna er það, að verkamenn stofna nú með sjer fjelagsskap, sem er al" gwlega óháður æsingamönnunum. Eitt slíkt fjelag er uýstofnað í Vestmannaey.ium. I Hjer hafa nú verið nefnd heLstu aí'rekin, er liggja eftir á menn, sem Tímamenn hafa vi gt'rt bandalag við. Bændur verða nú að gera það upp með s.jáMum sjer, hvort þeim finnist gknilegt að vinna MEt) þosstini raönnum. Fintíist. bændum ekki girnilegt að vinna með æsingamönnunum ])á setja þeir X fyrir framan bók- stafinn B við landskjörið fýssta vetrardag. Fellibvlur á Fioriöaskaga. Vvú Miami-borg og umhverfi hennar á Ploridaskaga. Pyrir nokkru var frá |n i sagi í erlendúm skeytum, að ægilegur f'ellibylur hefði geysað á Plor- idaskaganum og valdið gífurlega miklu tjóni, auk þess sem fjöldi nianna týndi lífinu. Er svo sagt, að þetta munj vera langægileg" ustu náttúruumbrotin, sem komiS háfa síðan jarðsjálí'tarnir miklu gengu í Japan. Eftir bylinn lá^u hnndruð líka víðsvegac', þúsundir manna vorn húsnæðislausir, mílnalöng svæði af akurlendi voru eyðilögð, og mörg hundruð húsa fokin ni'ður að grunni. I Ftíllibylurinn skall k að nóttu | til, og raeð honnm íylgdi flóð- byhjrja svo mikil, að ríeabylgjur æddn upp á land, skidlu á hús- unum og druknnðu margir í rumum sínum, oða mistu lífið á þann hátt, að húsm hrnudu yfir fólkið. Alt símasamband vav úr gög" unni um leið, og liðu -því marg ar klukkustnudir áður eu uut var aS látíi vita. hvernig ástatt væri. Sjónarvottur einn hefir lýsi með mikinn forða aí' „serumi" tii fellibylnuml Segir hann að gildar varna, ef pest kæmi upp. trjágreinar, trjástofnar og húsa- Stærsta borgin á fellibylssvæð- )>ök hafi flogið um í loftinu ei.ns inu var Miami. Óx borg sú upp og .skæðadi-ífa. Símastaurar þvei'-já nokkiuui árum og varð stór- kurluðust, bifreiðar sendust lang-'fenglegasti og mesti skemtistað- ar leiðir. Pellibylnnm fylgdi og gífurlegtj ur Bandaríkjamanna. Loftslag þar er tVamúrskarandi þægilegt, Er Eitt þorp/alI,stórt,'sa-r< »o þar sje sífeld vorveðr Ifór i kaf, svo að aðeins hæstu hús áttíK Auðmenn Bandaríkjanna stóðu npp úr. Einstaka menn hafa {1-vk^ þangað. Þar hafa ver- björguðu lífiim með þvi, að flýja i5 b^'Sð á undanförnum áxum upp á ha-ðiv og hóla. En þcss-íhWri' ^ihusið 5ðra sknratlegra, konar griðastaðir eru mjpg fáir í Plorída, því landið er afarflatt. -A eftir þessum miklu plágum i'ylgdu aðrar.En það voru ræningj- skemtistaðir, hressingariiírii o. s. Crv. Borgin Miami var reist á flatri sjávarströnd, þar sem áður vorn flóar og sjávarflæði. — Mikil ar otr allskonar þorparalvðnr, c:,;i, , «• b r v j i Dorgarhverfi voru bygð h ,,upp safnaðist á vettvang og rændu' hæði lík og hrunin hús, þar sem oitthvað var fjemntt að finna. Mjög voru menn hræddir um, fyllingum" út í liafið. Stórfeldir fellibyljir og sjávarflóð haía oft skollið yfii' Floridaskaga.En þetta er í fyrsta sinn að slikt stórviðri að allskonar sjúkdómar mundu hefir kumið fyrir síðau borgiu brjótíist út raeðal hinna eftirlif" Miami var bygð. andi, því drykkjarvatn varS al- Stofnað var til samskota í staðar úhreint og skolað, og neðair Bandaríkjunum strax eftir óveðr" jarðar leiðslur allar sprungu og ið. Söfnuðttst á fáum dögum 300 ónýttu«t. Voru flugv.ielar sendar milj/mir dollara. Arinað afrek æsingamann;i. nýVra. vprðnr eiunig að muiin. Það gerPist síðastliSinn vétur og var beint móti Eímskipafjelagi tslands, óskabarni þjóSarinnar. Kaupdeila var .#ier í bænum milli stúlkna, er .u við fisk" AðTörnnarmerbi. (Stormmerkil. Oömlu fólki hfettw við að hrósa öllu, sem við bar í ungdæmi þess, og lasta þær breytingár, sém verSai i á ýmsu, er árin líSa. Etdri menn! fullyrða nú. aS fiskimenn sjeuj ekki eins veðurglöggir og þeir voru fyr<' á tímuin og þessi eigin" leiki Jmannii Iiaí'i smám saman minkað, 6g eftir því (Bttu ineTin fyrr á öldum aS hafa verið mjög veðurglöggir, þegar hver kynslóS af annari teggur þann dóm á for- fe'ðurna, að þei,r hafi verið miklu meiri menn en þeir, sem appi eru ]>á og |>á. Hafi þetta veriS og sje þetta svo, þá eru hinar miklu dr'ukknauir i'yrr á tímum lítt skiij- anlegar, en eflir árbókum að (hi'ini og því, seni þa? er skráS, ér ekki að sjá, að fiskimenn hafi verið veðurgloggari, en þeir, sem uppi eru nú, Þegar mikli mannskaöin:i varð hinn 7. janúar 1884 í hiou svonefnda. Hoí'fmannsvcðri, rervi ;i hákárlaveiðar 1 skip ai' ÁJftanesi, 2 aí' Akranesi og 1, \%v Hvalfirði og l'órust; drukknuðu þar 31 mað" nr. A Álftanesskipinu var úrval raanna og meðaJ þeirra tveir bræð- u^. Ein kona var þar þó, sem leist ekki á i'itlitið, þótt hinum reyudu formönnuyn, sem meS skipinu í'óru í þetta sinni, þœtti ekkert athuga- vert við það. Var |>að Elín gamla á IViruhangseyri, nióðir brajSi' anua. Þriðji bróðiii'inn, pá ang- lingur, astlaði einnig meS skipinu og var kominn í sjófötin, on þá irekk gamla konan niSur í fjör- una og sagði honuni að koma heim, þaS vsvri nóg fyrir sig að missa tvo syni sina í sjiSinn, þóíi hann færi ekki einnig. Pilturinn hlýddi móSur sinni og lifði fjölda mö>g ár eftir þaS. Samikvæmt lög* máli náttúrunnar taka hinir yng'i monn við, þegar hinir gömlu geta oigi að staSið og vill ))á fara eins og náttúrlegt er, aS þéir sjou á- ræSnari <'u þek- gömln og rói hvernig sem útlit er. Vjelar eru koiniiar í háta í stað ára og segla, á ]>H'r oi' troyst og þaS helst til of inikið. Rói eimi í shoniu útli'i, fylgja aðri,!- á eftir, enginn vijl láta segja um sig, að hann ]jori ekki á sjó, gætnir og reyndir £or- tnonn, sem ef til vill hofðu setið í landi vegna útlits, feta þar í sajma sporiS, oft asuðugir. Þetta kapp veldur stórtjónimum, sem })ví miðnr V«r8a oft á sjó. Drukknanir hjer við land eru miklu fleiri en í öðrum löndum. borið saman við mannfjölda, og mest oru þaS menn á besta aldri, hraustir og djarfir menn, sem mn kalla kjarnn þeirra, sem í'iskivcifi- ar stunda, sem farast. Við verðum ávalt að muna það, hvo manní'á þjóð okkar er. Allir þekkja höf- uðstað B*anmerkur, Kaupmanna höfn. Eitt úthvoifi Kaupm.hafna«- or nefnl Frodoriksberg. í því er. jafnmargt fólk og er á öllu Is" landi. Ættu íbúar í þessu úthverfi von á ])ví á hvorju ári, að 50—55- hr.msti,;- inonii á besta aidri Ljetu lífið af slysum op, framundau va ri eigi annað að sjá, en að þaí> mannfall hjeldi áfram, þá mundi mönnum ofb.jóða, en h,iei- er líti^ hugsað um slíkt. Ar frá ári er þess getið í blöðum, að' drukknan- ir hafi orðið svo og svo mjwgar og það nefnt nrikil blóðtftka. Al- menniugirr les þessar skýrs>lur. sera aðeins sýaa töhi þeirra, sem fariít hafa, eu benda ekki á

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.