Tíminn - 29.11.1983, Blaðsíða 7

ÞRIÐJUDAGUR 29. NÓVEMBER 1983
7
umsjón: B.St. og K.L.
■ Þær Heather Locklear og Heather Thomas eru að taka úr ser
hrollinn eftir sundið, og hafa klætt sig í trimmjakkana.
GLÆSILEGAR
NOFNUR
■ Hér sjáum við tvær
fallegar stúikur, sem hafa
a.m.k. tvennt sameigin-
legt, þ.e. nafnið og að
báðar eru þær leikkonur í
frægum bandarískum
sjónvarpsþáttum. Til
vinstri á myndinni er Heat-
her Locklear, sem leikur í
Dynasty, en Heather
Thomas sem til hægri
situr, leikur með Lee Ma-
jors í þáttunum „The Fall
Guy“.
Báðar eru þær þarna
nýkontnar á þurrt land eft-
ir að hafa tekið þátt í
sundkeppni sjónvarps-
fólks í Bandaríkjunum.
Ekki fylgir sögunni hversu
vel þær stóðu sig, en sagt
var að karlmenn á öllum
aldri hefðu fylgt þeim með
augunum og klappað ó-
spart fyrir þeim.
„Á síðasta fundi nefndar sem
vinnur að þessum málum, þar
sem sitja fulltrúar frá öllum
stöðvum nema Steindóri, voru
allir sammála um að þetta yrði til
mikilla bóta fyrir hagsmuni stétt-
arinnar. T.d. yrði hægt að fækka
bílum og veita samt sömu þjón-
ustu. Þetta virðist vera tilfinn-
ingamál hjá mörgum, en það
stríðir að mínu mati gegn allri
skynsemi.“
- En eruð þið Hreyfilsmenn
ekki of harðir á að stöðvamar
sameinist undir ykkar merki?
„Það er ekkert heilagt hjá
okkur að hin nýja stöð héti
Hreyfill. En hitt er annað að við
erum eina stöðin sem getur tekið
þetta yfir. Við gætum t.d. annað
150 fleiri bifreiðastjórum hér án
þess að auka svo nokkru nemi
við fastan kostnað. Stöðin hjá
okkur er ekki af hagkvæmustu
stærð eins og er.“
- Eru félagsmenn Hreyfds
virkir í sínu félagi?
„Ég tel að þetta sé mjög
merkilegt félag að því leyti að
þetta er eina samvinnufélagið á
landinu þar sem allir félagsmenn
eru 100% virkir. Að því leyti til
er félagið mjög trútt sinni
hugsjón. Það er ekki hægt að
koma öllum þeim tillögum í
framkvæmd sem hér eru fluttar,
en stjórnin leggur sig fram um að
taka mið af þeim tillögum sem
fram koma frá hinum almenna
félagsmanni. Þetta er virkt sam-
vinnufélag. Það er oft talað um
það að samvinnuhreyfingin sé
komin langt frá hugsjón sinni, en
ég tel það gæfu félagsins að þetta
form var notað. Ef Hreyfill væri
hlutafélag þá væri hann kominn
í eign einstaklinga út í bæ. Það
er formið sem gerir gæfumuninn
að mínu mati.“
- Framtíðarverkefni?
„Fyrir utan sameiningarhug-
sjónina er helst að nefna að við
vinnum að því að taka upp
tölvutækni í afgreiðslu okkar.
Þetta kerfi vinnur á þann hátt að
allarsendingarsem bifreiðastjóri
er kvaddur til koma til hans á
prentara í bílnum, og sér tölvan
um það að velja næsta bíl á
sendingarstað. Með þessu ætti
bílakostur stöðvarinnar að nýt-
ast miklu betur og viðskiptavin-
urinn ætti að vera öruggur með
að fá fljóta og góða afgreiðslu."
-BK
erlent yfirlit ^
■ SÍÐUSTU daga hefur ekki
annað verið meira til umræðu á
vettvangi alþjóðlegra stjórnmála
en sú yfirlýsing, sem Juri And-
ropov, forseti Sovétríkjanna,
bjrti 24. þ.m. eða eftir að vestur-
þýzka þingið ákvað uppsetningu
bandarísku eldflauganna. ■
Yfirlýsing Andropovs hefur
verið túlkuð á þann veg, að með
henni slíti Sovétríkin viðræðum
við Bandaríkin um takmörkun
meðaldrægra eldflauga í
Evrópu. Hún hefur einnig verið
túlkuð á þann veg, að Andropov
haldi vissum dyrum opnum. Hið
rétta mun. að yfirlýsingin gerir
hvort tveggja.
í yfirlýsingunni segir, að eftir
að Bandaríkin hafi hindrað ár-
angur af viðræðunum í Genf,
■ Ein siðasta myndin, sem hefur verið birt af Andropov.
Andropov slítur viðræðum
en heldur þó dyrum opnum
í yfirlýsingunni eru bæði hótanir og sáttaboð
„líti Sovétríkin svo á, að áfram-
haldandi þátttaka þeirra í við-
ræðunum sé ómöguleg." Síðar í
yfirlýsingunni er „heitið á leið-
toga Bandaríkjanna og ríkja
Vestur-Evrópu að yfirvega enn
einu sinni allar afleiðingar, sem
uppsetning nýrra bandarískra
kjarnorkueldflauga í Vestur-
Evro'pu geti haft." Þetta virðist
vart skilið öðru vísi en að Sovét-
ríkin væru fús til að halda við-
ræðunum áfram, ef uppsetningu
eldflauganna yrði frestað, þótt
nokkrar þeirra hafi þegar verið
fluttar til Evrópu.
Þar sem mikið hefur verið um
yfirlýsinguna rætt og hana mun
vafalaust bera á góma framvegis,
þykir rétt að birta hér meginefni
hennar samkvæmt íslenskri þýð-
ingu, sem hefur borizt frá APN.
Yfirlýsingin er jafnframt glöggt
dæmi um, hvernig Rússar munu
haga áróðri sínum, ef úr upp-
setningu verður. Hefst þá út-
drátturinn:
„Leiðtogar Sovétríkjanna
hafa nú þegar kynnt álit sitt á
hernaðarstefnu bandarísku
ríkisstjórnarinnar fyrir sovézku
þjóðinni og öðrum þjóðum
heims, og varað ríkisstjórn
Bandaríkjanna og annarra vest-
rænna ríkja við hinum hættulegu
afleiðingum þessarar stefnu.
En hvorki Washington, Bonn,
London né Róm hlýddu rödd
skynseminnar - uppsetning
bandarískra, meðaldrægra eld-
flauga er að hefjast í Vestur-
Þýzkalandi, Bretlandi og á íta-
líu. Þannig er tilkoma Banda-
rískra Pershing og stýriflauga í
Evrópu orðin óafturkallanleg
staðreynd.
Evrópa hefur búið við frið í
næstum 40 ár- lengra tímabil en
nokkru sinni fyrr í sögu mann-
kynsins. Þetta hefur aðeins verið
mögulegt vegna friðarstefnu sós-
íalísku ríkjanna, viðleitni frið-
arafla álfunnar til að varðveita
friðinn og vegna raunsærrar af-
stöðu heiðarlegra stjórnmála-
manna á Vesturlöndum. Jafn-
vægi hefur skapazt milli herafla,
þar á meðal kjarnorkuvígbúnað-
ar, Norður-Atlantshafsbanda-
lagsins og Varsjárbandalagsins,
og hefur það stuðlað að öryggi
og stöðugleika í álfunni.
Á árum síðari heimsstyrjald-
arinnar brunnu eldar eyðilegg-
ingarinnar í Evrópu, en Banda-
ríkjunum var þyrmt. Einnig nú
halda þeir í Washington að með
því að setja meðaldrægar kjarn-
orkueldflaugar sínar upp í Evr-
ópu og ógna með þeim sósíalísk-
um ríkjum, takist þeim að bægja
endurgjaldsárás frá heimalandi
sfnu. Hvað við kemur öryggi
bandamanna Bandaríkjanna í
Vestur-Evrópu, þá lítur út fyrir
að eina áhugamál bandarískra
þjóðarleiðtoga sé að íbúar Vest-
ur-Evrópu geti, með því að fórna
lífi, sínu og eignum, bægt hætt-
unni frá Bandaríkjunum, ef
■ Stöðugt magnast orðrómur-
inn um veikindi Andropovs, en
hann hefur ekki komið fram
opinberlega síðan í ágúst.
Washington léti undan þeirri ár-
áttu sinni að hefja kjarnorku-
styrjöld í þeirri fánýtu von að
geta sigrað í henni.
Uppsetning bandarískra
kjarnorkueldflauga í Vestur-
Evrópu er á engan hátt viðbrögð
við neins konar meintum ugg
Vesturlandabúa vegna núver-
andi ástands valdajafnvægisins í
Evrópú. Það hefur margoft verið
sannað með tölum - tölum sem
viðurkenndar hafa verið af sér-
fræðingum og stjórnmála-
mönnum á Vesturlöndum - að
nú ríkir í grófum dráttum jafn-
vægi í vígbúnaði meðaldrægra
vopna milli NATO og Varsjár-
bandalagsins, þar sem NATO
hefur þó umtalsverða yfirburði
hvað varðar fjölda kjarnaodda.
Svo það væri þá Varsjárbanda-
lagið sem hefði ástæðu til að
telja sér ógnað, ef einhver hefði
það.
Hvorki Sovétríkin né önnur
ríki hins sósíalíska samfélags
geta lokað augunum fyrir þeirri
staðreynd heldur, að Washing-
ton hefur einnig boðað til „kross-
ferðar“ gegn sósíalismanum og
sósíalískum hagkerfum, svo þeir
sem nú setja upp ný kjarnorku-
vopn við þröskuld okkar eru að
framfylgja þessari glæfrastefnu
og leggja hana til grundvallar
aðgerðum sínum.
Geta Sovétríkin og önnur sós-
íalísk ríki horft framhjá þessari
hættu? Nei, það geta þau ekki.
Þess vegna lýstu æðstu stofnanir
flokka og ríkisstjórna sjö ríkja
því yfir á fundi sínum í Moskvu
28. júní 1983, að þeir myndu
aldrei, undir neinum kringum-
stæðum, leyfa NATO-bandalag-
inu að ná hernaðaryfirburðum
yfir Varsjárbandalaginu.
Þegar ríkisstjórnir Vestur-
Þýzkalands, Bretlands og Jtalíu
gáfu leyfi sitt til þess að settar
yrðu þar upp bandarískar eld-
flaugar, hlutu þær að vita það
sem lá í augum uppi, sem var að
Bandaríkin leituðu ekki eftir
gagnkvæmt aðgengilegum samn-
ingum um kjarnorkuvopn í
Evrópu, heldur gerðu þau allt
sem þau gátu, bæði innan Genf
og utan, til að hindra slíkt sam-
komulag. Einnig hlutu þau að
vita að Sovétríkin og bandalags-
ríki þeirra myndu grípa til nauð-
synlegra aðgerða til að gæta
öryggis síns og hindra Bandarík-
in og NATO í því að raska
núverandi valdajafnvægi í
Evrópu.
Við höfðum einnig tekið það
greinilega fram, að nýjar, banda-
rískar kjarnorkueldflaugar, sem
staðsettar yrðu í Vestur-Evrópu,
myndu gera ómögulegt að halda
áfram viðræðum í Genf um
kjarnorkuvopn í Evrópu.
Þær ákvarðanir sem Vestur-
Þjóðverjar, Bretar og Italir hafa
gert undanfarna daga, sýna svo
ekki verður um villzt, að, þvert
ofan í öryggishagsmuni sinna
eigin ríkja og þvert ofan í örygg-
ishagsmuni Evrópu í heild og í
andstöðu við hagsmuni friðarins,
hafa þessar ríkisstjórnir gefið
grænt ljós fyrir uppsetningu
bandarísku eldflauganna. Þær
bera því, ásamt ríkisstjórn
Bandaríkjanna, alla ábyrgð á
afleiðingum þessarar stefnu, sem
Sovétríkin höfðu varað við fyrir-
fram.
Eftir að hafa vegið og metið
allt ástandið sem skapazt hefur,
hafa Sovétríkin samþykkt eftir-
farandi ákvörðun:
í fyrsta lagi. Þar sem Banda-
ríkin hafa komið í veg fyrir að
mögulegt sé að komast að gagn-
kvæmt aðgengilegu samkomu-
lagi í Genf, um takmörkun
kjarnorkuvígbúnaðar í Evrópu,
svo áframhald þeirra viðræðna
yrði aðeins yfirskin, sem Banda-
ríkin og önnur NATO-ríki gætu
notað til að grafa undan öryggi í
Evrópu og heimi öllum, líta
Sovétríkin svo á að áframhald-
andi þátttaka þeirra í viðræðun-
um sé ómöguleg.
I öðru lagi. Sovétríkin aflýsa
einhliða ákvörðunum sínum,
sem þau höfðu áður samþykkt til
að skapa hagstæðara andrúms-
loft fyrir viðræðurnar. Þannig
hafa þau aflýst því að stöðvuð
yrði uppsetning meðaldrægra
Þórarinn
Þórarinsson,
ritstjóri, skrifar
kjamorkueldflauga í Evrópu-
hluta Sovétríkjanna.
í þriðja lagi. Samkomulaghef-
ur verið gert við ríkisstjórnir
Þýzka alþýðulýðveldisins og
Tékkóslóvakíu um að undirbún-
ingsstarfi því sem boðað hefur
verið og er þegar hafið, undir
uppsetningu meðaldrægra eld-
flauga í þessum löndum, verði
hraðaií.
í fjörða lagi. Þarsem uppsetn-
ing cldflauga Bandaríkjanna í
Evrópu skapar aukna hættu fyrir
Sovétrikin, munu þau haga upp-
setningu samsvarandi eldflauga-
kerfa sinna með nákvæmu tilliti
til aðstæðna á höfum og hafsvæð-
um. Að eðli til verða þessi
vopnakerfi okkar í samræmi við
þá ógnun sem bandarísku eld-
flaugarnar sem beint er að okkur
og bandamönnum okkar frá ríkj-
um Vcstur-Evrópu búa okkur.
Það þarf ekki að taka það
fram, að til annarra ráða verður
einnig gripið til að tryggja öryggi
Sovétríkjanna og annarra sós-
íalískra ríkja.
Um leið og við boðum að
staðið verður við þær svarráðstaf-
anir sem boðaðar hafa verið af
hálfu Sovétríkjanna, viljum við
taka þær fram að þeim verður
stranglega haldið innan þeirra
marka sem aðgerðir Bandaríkj-
anna og NATO setja þeim. Við
leggjum áherzlu að við sækjumst
ekki eftir hernaðaryfirburðum,
og við munum aðeins gera það
scm bráðnauðsynlegt er til að
hernaðarjafnvæginu verði ekki
raskað.
Ef Bandaríkin og önnur
NATO-ríki sýna vilja á að snúa
atburðarásinni í það horf sem
hún var fyrir uppsetningu banda-
risku eldflauganna í Evrópu, eru
Sovétríkin að sjálfsögðu einnig
reiðubúin til þess. Þá myndu
fyrri tillögur okkar um tak-
mörkun kjarnorkuvígbúnaðar í
Evrópu öðlast gildi sitt að nýju.
Myndi það einnig gilda um ein-
hliða skuldbindingar okkar um
fækkun vopnakerfa, sem einnig
myndu þá koma til framkvæmd-
ar.
Sovézkir leiðtogar heita á leið-
toga Bandaríkjanna og ríkja
Vestur-Evrópu, að yfirvega enn
einu sinni allar afleiðingar sem
uppsetningar nýrra bandarískra
kjarnorkueldflauga í Vestur-
Evrópu getur haft fyrir þessar
þjóðir og heim allan.
Sovétríkin eru þess fullviss, að
friður verður ekki varðveittur
né öryggi tryggt með því að finna
upp og framleiða sífellt nýjar
vopnategundir, heldur þvert á
móti, með því að fækka núver-
andi vopnategundum og lækka
staðal þeirra. Við mannkyninu
blasa of mörg verkefni sem ekki
verða leyst aðeins vegna þess að
geysilegum verðmætum, efnis-
legum og andlegum er sóað til
vígbúnaðar. Einnig frá þessu
sjónarmiði, cr róttækur niður-
skurður kjarnorkuvígbúnaðar
ávinningur fyrir allar þjóðir."