Morgunblaðið - 24.07.2008, Síða 4

4 FIMMTUDAGUR 24. JÚLÍ 2008 MORGUNBLAÐIÐ
viðskipti/athafnalíf

*
+! 
 !  ,* + ,
-.*
/*
0 *

12
2
,*' 

2,.
*' 
3+ 2 
4. 5
6.7

8&&9
: 4.
 &

!$
$
!)))
) $#
!
$)$
!)
!!!
;$"
; "
;!"
"
; !"
< !"
; )"
"
;"

!

!!
!
$!
$
!
-  
 .!
/ 01 2!
/ 01 
+! * + , =>?

=
 &
@

*'  &
AB

 




 
"
   3>A5 &
>C
1?

  &
%
&6 D
+
 
E


 


 
"

  
"

 
"
-FG0
-
5 H@ 2
I,5
J



  "

  
 0EK !
L M
4I-A
0EK)$
 



 


 "
"
"

"
  ))N 
M
6 2.

5
 ./ ./
& 
30+  
+!45 6  7  6!/ 8
 
9
. 

   




!"#

$  %
&'(
)
&**+
30+  
+ =>?
>
=
 &>
@

*'  &>
AB
>
 +
 >
3>A5 &
>C
(

1?

  &>
%
&6@
 >
D
+
 (
>
E
>
-FG0
-
5 H@ 2
4. >+>
I,5>
J >
; ! / 01<9 

!>
=
?= 
,
=
?F 5FO4
A @
 
4P ,
@
9 .>
I ,
52'2>
Q'2>
3 
)
.< 
R ,=55R 
3@
>
3
5&2.
>
*6"
:
 







 





 



 





 

  






  

 


 
 
  



 




 
 






Q2 &

 I+ 2 
S
%
&-


#$#
!$))
!)#
#  $
! ###$
$#
! !
$)$  !#
)!! 
!#!!
H
))!$$
#)
)#$#)
H

#)
$ $!
)#!#
H
H
H
 !!
##$
H
)
!!$
! !

$)#
$ !
)!


#$)
 
)
!)
#!!
H
)
!!
#
$
H
H
H
$ !

H
)$
!
!!

$))
$

!
 
#!
!
)

#
$)
)!
! 
 
$$!

H
#!
$!
!
!!
4.'
*2 &

$

!
$
)

$
!

$
H



H
H

$
#
H
H
H
#

H

*2 * 2
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#
#
)#
#
#
#
#
#
 
#
#
#
#
=I
=I
=I
Eftir Grétar Júníus Guðmundsson
gretar@mbl.is
TALIÐ er að bresk skattayfirvöld
muni ákæra um 300 breska auðkýf-
inga, sem eiga bankareikninga í
Liechtenstein, fyrir skattsvik. Gera
þau ráð fyrir að endurheimta um 300
milljónir sterlingspunda, þ.e. um 48
milljarða íslenskra króna, í van-
greidda skatta, frá þessum einstak-
lingum.
Eru auðkýfingarnir grunaðir um
að hafa skotið undan samtals rúmum
einum milljarði punda, sem þeir hafi
lagt inn á bankareikinga í Liechten-
stein og ekki greint breskum skatta-
yfirvöldum frá, að því er segir í frétt
á fréttavef BBC-fréttastofunnar.
Þar segir jafnframt að ekki sé úti-
lokað að einhverjir hinna grunuðu
muni semja um greiðslu skattskuld-
ar sinnar áður en til dómsmáls kem-
ur.
Haft er eftir Paul Franklin, tals-
manni breskra skattyfirvalda, í frétt
BBC, að einstaklingarnir sem um
ræðir séu mjög efnaðir. Þeir hafi
notað þá leynd sem hvíli yfir reikn-
ingum í bönkum í Liechtenstein til
að sleppa undan því að standa skil á
lögbundnum skattgreiðslum í Bret-
landi. Þá kemur fram í fréttinni að
skattayfirvöld í Þýskalandi, Banda-
ríkjunum og í fleiri löndum séu einn-
ig að skoða sambærileg mál.
Og Ísland líka
Mál þetta hófst í febrúarmánuði síð-
astliðnum. Þá var frá því greint að
þýska leyniþjónustan hefði keypt
gögn af fyrrum starfsmanni LGT-
bankans í Liechtenstein sem sýndu
fram á að tæplega þúsund Þjóðverj-
ar hefðu nýtt sér bankakerfið í
Liechtenstein til skattsvika. Skatta-
yfirvöld í fleiri löndum fóru þá á stúf-
ana og föluðust eftir sambærilegum
upplýsingum, einnig skattayfirvöld
hér á landi.
Guðrún Jenný Jónsdóttir, for-
stöðumaður stjórnsýslusviðs Ríkis-
skattstjóra, segir það ekki launung-
armál að embættið hafi sent fyrir-
spurn til þýskra yfirvalda vegna
þessa máls. Hún segist hins vegar
ekkert geta tjáð sig um hvað muni
koma út úr því á þessu stigi.
Um 300 breskir auð-
kýfingar ákærðir
Rannsókn byggð á gögnum frá Liechtenstein skilar árangri
Morgunblaðið/Golli
Fyrstir Bresk skattayfirvöld verða hugsanlega fyrst til að senda út ákærur
um skattsvik á vegna upplýsinga um bankainnistæður í Lichtenstein.
Í HNOTSKURN
» Upplýsingar um skattund-anskot, sem komu frá
Liechtenstein í febrúarmánuði
síðastliðnum, ollu miklu upp-
námi í viðskiptaheiminum víða
í Evrópu og einnig í Banda-
ríkjunum.
» Ekkert er athugavert viðþað að íslenskir skatt-
greiðendur eigi bankainni-
stæður erlendis svo fremi sem
þeirra er getið á skatt-
framtali.
HINN 18. ágúst nk. munu í
Bandaríkjunum taka gildi nýjar
reglur um innlánatryggingar, sem
ná munu yfir 160 stærstu þar-
lendra banka. Federal Deposit
Insurance Corporation (FDIC),
tryggingasjóður innstæðueigenda
og fjárfesta, á að veita þeim trygg-
ingavernd, sé banki eða sparisjóð-
ur ekki fær um að greiða út inn-
stæður til viðskiptavina sinna.
Í Wall Street Journal kemur
fram að FDIC hafi séð ástæðu til
að breyta reglunum í ljósi hins erf-
iða ástands á fjármálamarkaði og
innan við viku eftir að hafa þurft
að taka yfir hinn gjaldþrota banka
Indy Mac í mánuðinum, sem mun
koma til með kosta bandaríska
skattgreiðendur um 4-8 milljarða
dala, jafngildi um 32-64 milljarða
íslenskra króna.
Reglurnar m.a. þýða að bank-
arnir munu þurfa að staðla þær
upplýsingar um innlánsreikninga,
sem þeir skila til FDIC, auk þess
sem þeir þurfa að koma upp kerfi
sem frystir sjálfkrafa mjög háar
innstæður stefni í óefni. sigrunro-
sa@mbl.is
Reuters
Regluverk Enn að vinna úr vanda
hinna alræmdu húsnæðislána.
Strangari
innláns-
reglur
ÞRÁTT fyrir að olíuframleiðsluríki eins og Sádi-
Arabía hafi hagnast mjög vel á hækkandi olíuverði
undanfarið ár hafa yfirvöld þar áhyggjur af afleið-
ingum hás olíuverðs til lengri tíma. Nú þegar er
áhugi fyrir raf- og tvinnbifreiðum orðinn töluverð-
ur og margir sem ekki vildu heyra á kjarnorku
minnst íhuga það alvarlega að reisa fleiri kjarn-
orkuver til að viðkomandi ríki verði síður háð olíu
til orkuframleiðslu.
Sádi-Arabía þarf því að íhuga framtíð sína í ver-
öld þar sem eftirspurn eftir helstu auðlind landsins
verður hugsanlega mun minni en nú. Sádí-arabískt
hagkerfi þyrfti við slíkar aðstæður að vera
breiðara og byggja á fleiri stoðum en það gerir nú
og vilja stjórnvöld reisa tækni- og þróunarborg
skammt frá Medína, sem ætlað er að vera ein slík
stoð.
Bæta ímynd fjölskyldunnar
Í Þekkingarborginni, eins og svæðið hefur verið
nefnt, verða háskólar, tæknivædd sjúkrahús og
íbúðir fyrir 130.000 manns. Áætlað er að fimm
svipuð svæði verið byggð í landinu á næstu 15 ár-
um og verður kostnaðurinn samtals um 8.000 millj-
arðar íslenskra króna.
Er hugsunin sú að í borgunum geti stór hluti
þjóðarinnar fundið sér verðmætaskapandi vinnu,
en helmingur landsmanna er yngri en 21 árs. Virð-
ast stjórnvöld í Sádi-Arabíu hafa lært sína lexíu af
fyrri olíuhækkunartímabilum, þar sem auðnum
var sóað í lúxusneyslu prinsa og í uppbyggingu á
vegakerfi landsins, en minni áhersla var lögð á
uppbyggingu í menntun og atvinnuuppbyggingu.
Ríkisstjórninni er því mikið í mun að sýna lands-
mönnum að olíuauðnum sé í þetta sinn varið í fjár-
festingu og uppbyggingu sem komi öllum íbúum
landsins til góða og til að bæta ímynd konungsfjöl-
skyldunnar, sem eins og áður segir, hefur orð á sér
fyrir eyðslusemi. bjarni@mbl.is
Þekkingarborg í Sádi-Arabíu
HEIMSMARKAÐSVERÐ á olíu
hélt enn áfram að lækka í gær, en
búist er við því að nýjar tölur um
eldsneytisbirgðir í Bandaríkjunum
sýni fram á að eldsneytisneysla þar í
landi sé að dragast saman. Um miðj-
an dag í gær hafði verð á Brent-
norðursjávarolíu lækkað um 1,5%
og stóð í rúmum 127 bandaríkjadöl-
um á fatið. Í gær voru tillögur rædd-
ar í bandarísku öldungadeildinni
um að draga mjög úr fjölda afleiðu-
samninga með olíu sem hver spá-
kaupmaður getur átt hverju sinni
og auka upplýsingagjöf þeirra til
eftirlitsaðila. bjarni@mbl.is
Heimsmark-
aðsverð á olíu
enn á niðurleið
S-AFRÍSKI demantaframleið-
andinn De Beers, sem framleiðir
um 40% af öllum demöntum heims,
jók tekjur sínar um 10% á fyrri
helmingi ársins vegna hækkandi
demantaverðs í heiminum.
Í frétt Bloomberg segir að eft-
irspurn eftir gæðademöntum sé
„mjög, mjög mikil“ um þessar
mundir. Ástæða þess er meðal ann-
ars sú sama og ástæða þess að eft-
irspurn eftir gulli er mikil, þ.e. þeg-
ar að kreppir á fjármálamörkuðum
og verðbólguskýin hrannast upp
leita fjárfestar í vörur sem halda
verðgildi sínu. Í kjölfar aukinnar
eftirspurnar hækkar verð.
sverrirth@mbl.is
Eftirspurn
þrýstir dem-
antaverði upp
BRESKA
símafyrirtækið
Vodafone hefur
lýst því yfir að
það muni kaupa
eigin bréf að
andvirði eins
milljarðs punda,
um 160 milljarða
króna, eftir að
gengi bréfa félagsins féll um 14% á
þriðjudag, en er það mesta lækkun
gengis bréfa félagsins á einum
degi. Gengisfallið kom í kjölfar af-
komuviðvörunar Vodafone, sem
gerir ráð fyrir minni tekjum en áð-
ur hafði verið spáð, en viðvörunin
var gefin út aðeins tveimur mán-
uðum eftir að upphafleg spá var
gerð opinber. Hlutabréfakaup
Vodafone koma svo til vegna þessa
mikla falls. Fleiri fyrirtæki í far-
símageiranum hafa gefið út viðvar-
anir og féll gengi Ericsson um 11%
eftir slíka viðvörun. bjarni@mbl.is
Kaupir
eigin bréf
FJÁRFESTINGARSJÓÐIR í eigu
stjórnvalda í olíuríkjunum í Mið-
Austurlöndum hafa í auknum mæli
fjárfest í stórfyrirtækjum á Vestur-
löndum á umliðnum árum. Hefur
mikið borið á stjórnvöldum í Abu
Dhabi í Sameinuðu arabísku fursta-
dæmunum. Nýjasta dæmið um slíka
fjárfestingu eru einmitt kaup þessa
sjóðs á hlutum í bandaríska stórfyr-
irtækinu General Electric (GE) fyr-
ir 8 milljarða dollara, um 634 millj-
arða íslenskra króna. Furstarnir
eru eftir kaupin meðal stærstu
hlutahafa í GE. gretar@mbl.is
Abu Dhabi kaupir
í General ElectricÁ KREPPUTÍMUM leitar fólk
eðlilega leiða til að spara og er
matarreikningurinn þar ekki und-
anskilinn. Fyrir dýrari matsölu-
staði eru þetta því erfiðir tímar, en
hagur skyndibitastaða, sem selja
mun ódýrari matvöru, vænkast
hins vegar. Talið er að McDonalds
hamborgarakeðjan, sem er stærsta
skyndibitakeðja heims, muni hagn-
ast töluvert á þessari breytingu á
neysluvenjum almennings og hefur
því jafnvel verið spáð að hagnaður
á hlut á öðrum ársfjórðungi í ár
verði 21% meiri en á sama tíma í
fyrra. Þá hagnast McDonalds
meira en aðrar bandarískar
skyndibitakeðjur
á veikingu doll-
arans, en 40% af
tekjum fyrirtæk-
isins koma frá
Evrópu, svo
dæmi sé tekið.
Fleiri aðilar
geta gert ráð
fyrir auknum
tekjum í hallærinu, en fólk dregur
gjarnan úr viðskiptum við dýrari
verslanir eins og Whole Foods og
kaupir frekar inn í Wall-Mart, sem
gera má ráð fyrir að muni skila
ágætum arði í ár, að öllu öðru
óbreyttu. bjarni@mbl.is
Fólk flykkist til McDon-
alds á krepputímum