Morgunblaðið - 24.07.2008, Page 7
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. JÚLÍ 2008 7
lögum eru Bakkavör með 786 millj-
ónir punda í viðskiptavild eða 122
milljarða króna, Eimskip með 367
milljónir evra eða 45,6 milljarða og
Össur með 347 milljónir dollara eða
27,2 milljarða.
Fyrirtæki á hlutabréfamarkaði
fara eftir alþjóðlegum stöðlum um
meðferð viðskiptavildar, en þar er
gert ráð fyrir að viðskiptavild sæti
svokölluðu virðisrýrnunarprófi.
Virðisrýrnunarpróf er verðmat á
viðskiptavild félaga. Prófið byggist
á væntu framtíðarsjóðstreymi fé-
lags, ef verðmatið á félaginu er
lægra en viðskiptavildin skal færa
niður bókfært virði viðskiptavild-
arinnar. Ef verðmatið á félaginu er
hærra er viðskiptavildin óbreytt.
Þetta felur í sér að meiri líkur
eru á að viðskiptavild sé færð niður
þegar rekstrarumhverfi félaga er
erfitt. Frá því að svokallað virð-
isrýrnunarpróf var tekið upp fyrir
3 árum hefur afskrift viðskiptavild-
ar verið nær engin hjá fyrirtækjum
í Icex-15 vísitölunni. „Stóra málið í
viðskiptavild er að stjórnendur
hafa hætt að afskrifa viðskiptavild
eftir að alþjóðastaðlar um við-
skiptavild gáfu heimild til þess að
byggja á virðisrýrnunarprófi,“ seg-
ir Ágúst.
Stóðust væntingar?
Fyrir þremur árum breyttust
reglur um afskriftir viðskiptavildar
en fyrir þann tíma var viðskiptavild
afskrifuð á hverju ári. „Það er
slæmt að menn séu ekki að fullu
búnir að ná tökum á breytingum á
reglum á viðskiptavild á þessum
róstusömu tímum en áður þurfti að
afskrifa hana að lágmarki á 20 ár-
um. Nú vilja menn helst ekki sjá
neina afskrift á viðskiptavildinni,“
segir Ágúst. Ljóst er að þótt engar
afskriftir hafi verið á viðskiptavild
er það engin sönnun þess að kaup
innlendra fyrirtækja á öðrum fyr-
irtækjum hafi alltaf staðið undir
væntingum og viðskiptavildinni.
Ástæða þess er tvíþætt, engar upp-
lýsingar eru veittar um árangur
keyptra fyrirtækja, auk þess sem
virðisrýrnunarprófið byggist á hug-
lægu mati stjórnenda.
Ekki feluleikur
Það er umhugsunarefni hvort
ekki borgar sig að afskrifa við-
skiptavild strax í fjárfestingum
sem virðast ekki standa undir
væntingum fremur en bíða þar til
allt er komið í óefni. Endurskoðun
er nefnilega upplýsingaleikur en
ekki feluleikur. Það kemur sér illa
að færa viðskiptavildina niður í nið-
ursveiflu og sýna fram á enn dapr-
ari afkomu en ella en það gæti haft
mikil áhrif á verð á hlutabréfa-
markaði og komið víðar fram. Sag-
an af nýju fötunum keisarans eftir
H.C. Andersen á vel við í þessu
samhengi, blekkingaleikur eða
feluleikur í reikningsskilum kemur
oftast í bakið á mönnum líkt og
mörg dæmi eru um en enginn vill
standa í sporum keisarans nakinn í
eigin sjálfsblekkingu.
ið enn verri
Morgunblaðið/RAX
Skýið „Ég er ei efnismikið ...,“ orti
Vilhjálmur Vilhjálmsson um skýið
og í mörgum tilvikum gæti svo verið
að hið sama eigi við um við-
skiptavild íslenskra fyrirtækja.
&**,&**
&**- &**. &**+
/ 0
1
2 3
" = ? @ A
B 66 +
C
;!
$D6"
9
6
4
5 6
7
&**+
5 6 8
CE "!
CE
CE
CE
C 6 E
9&*%&
:';%*
:&-%&
9;.'%,
&
7
9&;%
:;.%-
:&*%&
9;.'%'
9-%
5 6 3 8
&
7
&
4<=8
Víglundur Þorsteinsson er
stjórnarformaður BM Vallár og
hefur áralanga og umfangsmikla
reynslu af stjórnun fyrirtækja.
Hann hóf störf hjá fyrirtækinu í
sumarvinnu með námi í Verzl-
unarskólanum árið 1961 og starf-
aði þar öll sumur meðan hann var í
námi þar og í Háskóla Íslands.
„Að lokinni útskrift úr lagadeild
HÍ árið 1970 starfaði ég um stuttan
tíma sem framkvæmdastjóri full-
trúaráðs Sjálfstæðisfélaganna í
Reykjavík, en svo gerðist það að
stofnandi BM Vallár, Benedikt
Magnússon, féll frá og var ég beð-
inn að taka við stjórn fyrirtækisins
og hér hef ég verið síðan.“
Árið 2003 tók sonur Víglundar,
Þorsteinn Víglundsson, við sem
forstjóri BM Vallár, en Víglundur
varð stjórnarformaður fyrirtækisins. „Hið daglega álag hvílir meira á
honum núna og ég er meira að sinna hugleiðingum um framtíðina.“
Árangur háður framtaki
Víglundur leggur mikið upp úr mikilvægi vinnusemi og keppnisskaps
þegar kemur að velgengni í viðskiptum. „Ég held að viðskipti séu ekki
grundvölluð á neinni ofursnilld eða yfirburðagreind. Árangur í við-
skiptum er miklu fremur háður framtaki og því að fá fólk til að starfa
með sér og sjá til þess á hverjum degi að allir séu að róa í sömu áttina,
sem er ekki endilega gefið í fyrirtækjum, einkum þegar þau stækka.
Vinnusemi var ræktuð af foreldrum mínum, sem lögðu áherslu á að
geyma það ekki til morguns sem hægt er að gera núna. Þá var ég mikið
í íþróttum og þar er sama kappið barið í mann. Maður vill ekki tapa.“
Þá sé gott fyrir stjórnendur að mæta fyrstir á morgnana og fara síð-
astir heim á kvöldin og vinna svo svolítið um helgar líka.
Starfsferill | Víglundur Þorsteinsson
Fyrstur í vinnuna
og síðastur heim
Morgunblaðið/Sverrir
Vinna Víglundur leggur áherslu
á mikilvægi vinnusemi.
Námsferill:
1964 Stúdentspróf frá Verzlunarskóla Íslands.
1970 Lögfræðipróf frá Háskóla Íslands.
Starfsferill:
Sumarið 1970 Fulltrúi hjá ríkissaksóknara.
1970 - 1971 Framkvæmdastjóri fulltrúaráðs sjálfstæðisfélaganna í
Reykjavík.
1971 - 2003 Framkvæmdastjóri BM Vallár ehf.
2003 - Stjórnarformaður BM Vallár.
Önnur störf:
1978 - 1982 Í stjórn Félags íslenskra iðnrekenda.
1982 - 1991 Formaður Félags íslenskra iðnrekenda.
1984 - 1998 Í framkvæmdastjórn Vinnuveitendasambands Ís-
lands.
1979 - 1982 Formaður stjórnar útflutningsmiðstöðvar iðnaðarins.
1986 - Í stjórn Lífeyrissjóðs verslunarmanna.
1992 - 1995 og 1998 - 2001 Formaður stjórnar Lífeyrissjóðs versl-
unarmanna.
2001 - 2005 Í bankaráði Íslandsbanka.
Eftir Sigrúnu Rósu Björnsdóttur
sigrunrosa@mbl.is
Í
slenska kiljan er komin til
að vera á Íslandi og við
getum nú keypt kiljur með
mjólkinni úti í búð eða um
leið og við borgum fyrir
bensínið. Kiljuútgáfan stendur
enda í blóma yfir sumartímann
þegar margir Íslendingar nýta
sumarfríið til að bæta sér upp
þann lestur sem hefur fallið niður
vegna anna hversdagsins. Bara á
þessari öld hefur kiljuútgáfan auk-
ist um 166%, sé tekið mið af kilju-
útgáfu þriggja stærstu kiljuútgef-
endanna frá árinu 2001-2006 en
útgáfutölur fyrir síðasta ár hafa
ekki verið teknar saman. Inni í
þessum tölum er hvorki fjölda-
framleitt lesefni á við rauðu ást-
arsögurnar né svokallaðar sjoppu-
bókmenntir á við meistara Morgan
Kane og hinar vinsælu Ísfólks-
sögur.
„Þetta er í raun menningarleg
bylting“, segir Kristján B. Jón-
asson, formaður Félags íslenskra
bókaútgefanda. „Fólk kaupir kilj-
urnar til að lesa þær sjálft en um
jólin eru bækurnar að mestu leyti
til gjafa.
Markaður upp á 300 milljónir
Sé gert ráð fyrir að ekki hafi orðið
fækkun á fjölda útgefinna titla í
fyrra, má áætla að kiljumarkaður-
inn á Íslandi hafi velt nálægt 300
milljónum króna á síðasta ári.
Kristján segir að með kiljum sé
átt við bæði endurútgáfur á bókum
sem gengu vel í jólabókaflóðinu og
síðan þýddar bækur. Hér eru það
sem fyrr krimmarnir sem hafa
vinninginn þegar kemur að frum-
útgáfu og nefnir hann höfundana
Dean Koonz, Lizu Marklund og
James Patterson sem dæmi.
Kiljan hlýtur að vera mjög hag-
stætt útgáfuform fyrir útgefand-
ann, þar sem þegar er búið að
leggja í alls kyns kostnað sé um
endurútgáfu að ræða. Kristján tek-
ur undir það og segir jafnframt að
það sé mjög misjafnt hvernig fram-
leiðendur reikni kostnaðinn.
„Til að kiljan standi undir sér
þarf að selja að lágmarki 1.500-
2.000 eintök og hafi bókin komið út
áður og gengið sæmilega er það
ekki mjög áhættusamt að gefa
hana út í kilju,“ segir Kristján. Lít-
ið sé að marka öfgasölutölur á við
Mýri Arnalds Indriðasonar, sem
hefur nú þegar selst í 40-50 þús.
eintökum. Þar inni sé líka skólasala
en framhaldsskólanemendur hafa
lesið bókina í íslenskuáföngum.
Hvað telst góð kiljusala?
„Ef vel gengur geta kiljur selst í
gríðarstórum upplögum. Sé um
frumútgáfu að ræða þarf að selja
um 2.000 eintök til að útgáfan
standi undir sér en minna við end-
urútgáfu. Útsöluverð er um 1.800-
2.000 krónur og þá er eftir að
draga frá álagningu, dreifingu og
þýðingu eða höfundarlaun, þannig
að oft stendur ekki mikið eftir,“
segir Kristján. „Það spilar líka inn
í að hillutími kiljunnar er að stytt-
ast. Því sem meira er gefið út, því
styttri tíma fær hver kilja í hillu,
það þarf auðvitað að rýma fyrir
nýjum bókum. Það kaupir enginn
Da Vinci lykil Dans Browns núna,
sem var það vinsælasta sumarið
2004.
Breytt útgáfumynstur
Bjartur, Edda og JPV eru stærstu
kiljuútgefendurnir og deila með sér
um 80% kökunnar en nokkuð hefur
verið um nýja útgefendur og Krist-
ján segir útgáfumynstrið líka hafa
breyst mikið. Nú sé markaðs-
setning virkari og bækur komi fyrr
út í kiljum, í stað þess að bíða út-
gáfu í tvö ár. Dreifing er líka orðin
flóknari, því þó að auðvelt sé að
koma fyrstu sendingu inn kostar
það peninga að fylgja henni eftir.
„Róðurinn hefur líka þyngst,
held ég, þar sem það eru orðnir
svo margir titlar og mikil sam-
keppni, en íslenska kiljan er í sam-
keppni innbyrðis og virðist nær
óháð erlendri kiljusölu,“ segir
Kristján. „Og þegar það eru farnir
að koma út jafn margir titlar á ári
og núna hlýtur eitthvað að gefa
eftir. Það góða við kiljuvæðinguna
er samt að það varð til annar
markaður, sem hefur farið vaxandi
og dreift bóksölunni jafnar yfir ár-
ið og vonandi eru Íslendingar líka
farnir að lesa meira í kjölfarið.“
A
@
A@
?
?@ ?=
=
5
)
/ %
1
><?
&**;
&**,
Menning | Kiljuútgáfa
Morgunblaðið/Kristinn Ingvarsson
Handhæg Margir nýta sumarleyfið til lesturs og er kiljan meðfærileg.
Bylting fylgdi
komu kiljunnar