Verklýðsblaðið

Tölublað

Verklýðsblaðið - 07.03.1931, Blaðsíða 1

Verklýðsblaðið - 07.03.1931, Blaðsíða 1
VfcKKJJi t)3Dl£iilI II ÚTGEFANDIí KOMMÚNISTAFLOKKUR ISLANDS (DEILD ÚR A.K.) II. árg. Reykjavíik 7. marz 1931 ÍO. tbl. Hvernig H. f. Kveidúifur ræður frem úr kreppunni Meðan verkamenn svelta eyðileggur Kveldúldur 500 tonn af hðfðingiamat. Sænska fiystihúsið getur ekki tekið fisk til frystingar. Er það vegna þess að það er fullt af skemmdum fiski, sem Kveldúlfur lætur Mggja þar, vegna braskráðstafana sinna? ! Þegar sænsk-íslenzka hlutafélagið fékk leyfi stjórnarinnar til að reisa frystihús hér í Reykjavík var mikið um það rætt, að.stofnun þessi myndi verða mikill hjargvættur fyrir trillubátana og línubátana. Stjórn hlutafélagsins hafði reiknað með því að frystihúsið gæti'tekið við 60—70 tonnum af fiski á dag í 5—6 mánuði ársins. Með öðrum orðum, minnsta kosti Q?50 tonnum á ári. — Þó maður reikni innkaupsverðið aðeins 10 aura fyrir hvert kíló, þá hefði hér verið um að ræða miljón króna bruttótekjur fyrir íslenzka fiski- menn. Við þetta bætist sala á dýrum fiskteg- undum, svo sem heilagfiski og kola, svo hefðu allir reikningar staðist, myndi hafa verið um mikinn tekjuauka að ræða fyrir íslenzkan sjávarútveg. En á þessu ári, sem frystihúisið hefir starf- að, hefir það ekki fryst meira en 15—1600 tonn alls og þegar bezt lætur, er ekki fryst meira en 50 tonn á viku eða minna en til var ætlast að tekið yrði við á dag! Um það bil helminginn af öllum þeim fiski, sem frystur hefir verið, á Kveldúlfur. Fyrir að frysta fisk þenna, hefir frystihúsið tekið 10 aura per kílógram. Hefðu nú þeir reikning- ar frystihússins staðist, að það gæti tekið á móti 60—70 tonnum á dag, þá hefðu dags- tekjur þess orðið 6—7000 krónur brúttó. Sann- leikurinn mun nú vera sá, að frystihúsið getur ekki fryst meira en 50 tonn á dag, en þrátt fyrir það hefðu dagstekjur frystihússins orðið a'.lríflegar mieð þeim reikningi. (Ekki minna en 3000 kr. nettó). Frystihúsið fullt af fiski, sem Kveldúlfur hefir látið skemmast. I frystihúsinu liggja ca. 500 tonn af fiski, sem Kveldúlfur á. Fiskbirgðir þessar hafa leg- ið þarna upp undir heilt ár. Fiskur, sem er flystur með aðferð þeirri, sem frystihúsið notar (Ottesens aðferð), er ekki markaðshæf vara, ef hann er geymdur lengur en 5—6 mánuði. Annars er fiskur þessi eins og kunnugt er, höfðingjaréttur, og tekur fram nýjum fiski. Allar þessar birgðir verða að öllum líkindum notaðar í fiskimjöl. Hvernig stendur á þessari vitfirringu? Framleiðslukostnaður á frosnum fiski er í hæsta lagi 20—25 aurar á kg. Reikni maður að þar við bætist 10 aura flutningskostnaður á kíló, er hægt að selja fiskinn á erlenduní mark- aði fyrir 35 aura pr. kíló. Sé hægt að selja fisk- inn fyrir 50 aura kg., verður ágóðinn 10—15 aurar af hjerju kílógrammi. Fyrir þetta verð (50 aura pr. kg.), er vafa- laust hægt að selja ótakmarkað af fiski. Þá er spurningin: Fyrir hvaða verð vilja eigendurnir selja fiskinn á erlendum markaði? Það vill nú svo vel til, að um það höfum vér allgóðar heimildir. Ef trúa má jafn áreiðan- legu vei-zlunar- og viðskiftablaði eins og „Göte- borgs-Handels ock Sjöfartstidning", þá hefir Kveldúlfur komizt að samkomulagi um lág- marksverð á frystum fiski, á ítölskum mark- aði. Þetta íágmark er kr. 1.08 í sænskri mynt eða ca. kr. 1.30 í íslenzkri mynt. Fyrir -minna verð en þetta, selja þeir ekki fiskinn. Heldur láta þeir hann liggja og skemmast hé r í Keykjavík. Þannig er hringaauðvaldið! Þetta er ágæt spegilmynd af hinu „skipulagða" auðvaldi, sem sósíaldemókratar eru sem hrifnastir af. Svo er annað. Milli Kveldúlfs og sænsk-ís- lenzka frystifélagsins hefir verið allnáið sam- band. En það er úti vinskapurinn þegar ölið er af könnunni. Kveldúlfsfiskurinn gerir eig- endum frystihússins heldur þröngt fyrir dyr- um. Frystihúsið kostaði hátt á aðra miljón. En nú hefir heyrst, að Kveldúlfur hafi von um að fá það fýrir nokkur hundruð þúsund! Vitfirring auðvaldsskipulagsins. Mörgum þykir það firn mikil, þegar kaffinu er hent í sjóinn í Brazilíu og hveitinu brennt í stað kola í Bandaríkjunum. Maður líttu þjer nær! Þetta brjálæði er ekkert sjerstakt fyrir ^.meríku, þannig er það allsstaðar, þannig er auðvaldsskipulagið. Svona er það líka í okkar blessaða föðurlandi. Á meðan verkalýðurinn í Reykjavík á við hina sárustu neyð að búa, á meðan hundruð verkamannafjölskyldna hafa ekki smakkað nýjan fisk í margai' vikur, eyði- leggur Kveldúlfur 500 tonn af hinum ágæt- asta höfðingjamat í gróðaskyni. Verðmæti hins skemmda fisks, er \/% miljón, ef reiknað er með krónu verði fyrir kílóið. Þannig er auðvaldsskipulagið. Þannig er skipulagið, sem allir borgaralegir flokkar, í- haldsmenn, Framsóknannenn og sósíaldemó- kratai' vilja fyrir hvern mun viðhalda. Landsfundur Ihaldsins Nýlega hefir íhaldsflokkurinn haldið hér í Eeykjavík svokallaðan „landsfund". Á þessum fundi hafa setið broddarnir hér í Reykjavík, og svo stórbændur, prestar og allskonar brask- aralýður utan af landi, sem broddarnir hafa útnefnt. Samþykktirnar eru gerðar með iilliti til þess, að kosningar standa fyrir dyrum. Núi er íhalds- flokkurinn úti „með öngul, net og vað". Sam- þykktirnar eru veiðítæki, en ekki stefnuyfir- lýsingar.- Tvímælalaust er Ihaldsflokkurinn forustu- flokkur auðvaldsins hér á landi. Hann hefir mest atkvæðamagn og „máttarstoðir" hans eru stærstu auðkýfingiar og atvinnurekendur lands- ins, aðalmenn hringanna og stórkapitalismans. Það virðist því í meira lagi undarlegt, að þessi flokkur skuli fjandskapast svo mjög við Fram- sókn og sósíaldemókrata, þá flokka, aem bezt hafa gengið fram í því að ryðja fjármála- og hringaauðvaldinu braut. Þegar nánar -er að gáð, er íhaldsflokkurinn alveg sammála Framsókn í öllum meginmálum. Hann er mjög fylgjandi samvinnu, sem rekin er á auðvaldsvísu. Hann er harðánægður með sj'ldareinkasöluna, svo að jafnvel „landsfundur- inn" treystir sér ekki til að taka afstöðu gegn henni. Bankapólitík ríkisauðvaldsins, „þjóð- nýting skuldanna" og öflun reksturfjár fyrir atvinnurekendur með tollum, sem hvíla á al- þýðu manna, fellur auðvitað ágætlega í smekk íhaldsins, Hin kænlega lausn Framsóknar á Is- landsbankamálinu í fyrra, þótti íhaldinu svo góð, að það vildi fyrir "hvern mun eigna sér heiðurinn. Nöldur „landsfundarins" um ríkis- rekstur bankanna, breytir alls ekki þeirri stað- reynd. Allir borgaraflokkarnir, Ihaldsmenn, sósíal- demókratar og Framsóknarmenn, gæta hags- muna auðvaldsskipulagsins. Það er því ekkert undarlegt, að þegar nánar er aðgætt, er skoð- anamunurinn hreint ekki eins mikill og virðist í fljótu bragði. Hvemig stendur þá á þessum mikla yfir- borðsfjandskap milli flokkanna? Hann byggist á allt öðru en raunverulegum skoðanamun. Hann byggist á því, að þessir flokkar styðjast við fjandsamlegar stéttir. Það hefir fallið í hiut sósíaldemókrata, að slá ryki í augu verka- lýðsins, það hefir fallið í hlut Framsóknar, að slá ryki í augu bænda og það hefir fallið í hlut íhaldsmanna, að slá ryki í augu smáatvinnu- rekenda, Þessvegna flagga sósíaldemókratar með jafnaðarstefnu, Fi'amsóknarmenn með samvinnu, og íhaldsmenn með „sjálfstæði" og frjálsri samkeppni. Hringamyndunin, sem er til stórkostlegra hagsbóta fyrir auðvaldið í heild simú, ltemur oft ærið hart niður á einstökum atvinnurek- endum. T. d. hefir síldareinkasalan gert sum- um bröskurum þröngt fyrir dyrum. Sama er að segja um samdrátt bankanna undir alger yfir- ráð fjármála og ríkisauðvaldsins. Nú hefir I- haldsflokkurinn tvö hjörtu. Annað er hjarta

x

Verklýðsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verklýðsblaðið
https://timarit.is/publication/345

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.