Framtíðin - 22.09.1923, Blaðsíða 1

Framtíðin - 22.09.1923, Blaðsíða 1
FRAMTIÐIN Ritstjóri: Hinrik Thorarensen. I. ár. Siglufirði 22. sept. 1923 24. biað Ný rafmagnsstöð. Mjer liefur borist til eyrna að komið hafi til orða að reist yrði mótorstöð á Siglufirði til fram- leiðslu raforku í viðbót við Hvann- eyrarárstöðina, og vildi jeg af því mjer er þetta mál vel kunnugt, fara nokkrum orðum um þetta í sam- bandi við fyrirhugaða útbyggingu nýrrar vatnsaflsstöðvar viö Selá. Þegar um slíkt mál er að ræða sem framleiðslu raforku til bæja, þar sem búið er í haginn fyrir bæjarfjelagið fyrir marga tugi ára fram í tímann, ber skyldu til þess að athuga vandlega alla málavexti áður en til íramkvæmda kemur. Hver sá maður er ákvarðanir á að taka um slík mál, verður þegar í stað að leggja fyrir sig tvær mjög einfaldar en engu að síður algjör- lega ákvarðandi spurningar, nefnil. 1. Hver er sú virkjun sem fjár- hagslega gefur bæjarfjelaginu þann varanlega besta árangur? 2. Er sú virkjun framkvæmanleg þannig að bæjarfjelagið geti risið undir, þeim kostnaði sem óhjákvæmilegur er fyrstu árin? Hin fyrri þessara spurninga felur auðvitað einnig í sjer þá hlið málsins, hver virkjun sje sú, sem með nútímans verklegri þekkingu tryggi hagkvæmasta rekstur og sem minsta fyrning á vjelum. Þegar litið er á hver sje sú virkj- un sem gefi bes.tar vonir um var- anlegan hagnað fyrir bæjaifjelag Siglufjarðar, þá virðist mjer, með þeim kunnugleik sem jeg hefi til málanna, að ekki geti leikið neinn vafi á því að vatnsaflsstöð við Selá sje s j á 1 f s a g ð a lausnin a því rnáli. Það er því miður ekki tæki- færi hjer til að fara svo nákvæm- 'ega út í það mál sem þörf og nauðsyn ber til, og verð jeg því að láta mjer nægja að setja hjer fram nokkrar af þeim þýðingar- mestu ástæðum sem styðja þá skoðun mína. Við vatnsaflsstöð á Siglufirði er sjerstaklega að athuga: 1. Aflgjafinn (vatnsaflið) kostar ekkert, 2. Fyming á vjelum er hverf- andi ef pössunin er góð. 3. Eftir þeim mælingum sem hingaö til hafa verið gerðar, má fyllilega gera ráð fyrir að úr Selá megi fá 100 hesta oiku þegar hún er með minsta móti á vetrum, en á sumrum og haustum tvisvar sinnum meira. 4. Á Siglufirði hagar alveg sjer- staklega til hvað snertir afnot aflsins. í öðrum kaupstöðum landsins verður að ganga út frá minni afnotum orkunnar á sumrum en á vetrum. Hjá Siglfirðingum hagar svo til að framtíð bæjarfjelagsins er að mjög verulegu leyti undir því komin að n æ g o g ódýr orka sje á þoð- stól u m á su mrin, og það er einmitt sá tími sem nægilegt vatnsmagn er í Selá. Við mótorstöð á Siglufirði kem- ur sjerstaklega til athugunar: 1. Aflvakann (olíuna) verður að kaupa árlega dýru verði frá útlöndum. Þar af leiðir að rafstraumurinn yrði að vera svo dýr, að aðeins gæti kom- ið til greina að nota hann til Ijósa, — sem þó yrðu dýr, — og alls ekki til neins ann- ars. Selárstöðin mundi aftur á-móti geta framleitt talsvert afl til suðu íyrir utan nægi- legt afl til Ijósa. 2. Eftir fenginni reynslu verður að gera ráð fyrir að olíumót- or með svo mikilli notkun sem hjer er um að ræða, sje að mestu leyti ónýtur eftir 7—8 ára brúícun. 3. Vegna slráumverðsins og tak- mörkun aflsins gæti ekki komið til mála að nota afl frá mótorstöðihni til iðju nema í mjög smáum stíl. Jeg vil hjer nota tækníærið til að benda á enn einn kostnaðarlið sem mótorstöð hefur í för með sjer, og það er rafgeymir. Rafgeymir er naðsynlegur í sambandi vió mótor- stöð, til þess að mótorinn ekki þurfi að vera i gangi þegar notk- unin er lítil, og við það sparast talsvert af olíu. En hann er dýr og fyrnist tiltölulega fljótt. í ieksturs- kosnaði er venjulega geit ráð fyr- ir að áiieg fyrning rafgeymara sje 10-15%. Hvað nú snertir þá spurning hvor af þessum báðum virkjunurn sje framkvæmanlegri fyrir bæjarfje- lagið þegar litið er á þann kostnað sem er óhjákvæmilegur fyrstu árin, þá vil jeg láta þess getið að jeg hefi athugað þetta rriál nokkuð ná- kvæmar, og er það álit mitt, að ár- legur reksturskosnaður* við 100 hestafla stöð við Selá mundi ekki fara fram úr árlegum reksturkosn- aði við mótorstöð sem aðeins nægði tii ijósa. Vegna erfiðleika við að fá pen- ingalán er viðbúið að ekki yrði hægt t. d. á komandi vori að byggja stærri stöð við Selá en 100 hestöfl, samsvarandi minsta venju- legu vatnsrensli á vetrum; en hæg- lega mætti þegar í fyfstu gera ráð fyrir annari vjelasamstæðu jafnstórri bæði hvað snertir stærð vjelahúss- ins, gildleika vatnspíputinar í fjalls- hlíðinni og gildleika koparþráðanna niður í kaupstaðinn. Þegar svo væri búið um í fyrstu, mætti með tiltölulega mjög litlum kostnaði stækka stöðina upp í 200 hestöfl, og selja straum til iðnaðar á sumrin. Af ofangreindum ástæðum finst mjer alls ekki rjett að ráðast út í byggingu mótorstöðvar með frekar vaxandi en minkandi árlegum reksturskostnaði, áður en ransakað er til hlýtar hvor1» Selárstöðin ekki fullnægi betur þeim skilyrðum bæði fjárhagslegum og öðrum sem Halló! — Á mánudaginn sel jeg Haframjöl 32 kr. pokann gegn borgun um leið. Aðeins þennan eina dag! Notið tækifærið! Fríðb. Níelsson. Siglfirðingum eru haganlegust. Bæjarstjóin Siglufjarðar hefur dkveð- ið og gert ráðstafanir til að mæla vatnsmagn Selár á komandi vetri nákvæmar en áður hefur verið gert, og virðist einnig þess vegna rjett- ara að bíða með byggingu mótor- stöðvarinnar þangað til útkoma þeirra mælinga liggur fyrir. Að lokum vil jeg hvetja Sigl- fiiðinga til að leggjast á eitt og reyna að koma sjer upp hæfilegri vatnsaflsstöð, því með öðru móti- fá þeir aldrei n'ó g o g ó d ý r t r a f m a g n Akureyri 2. Sept. 1923 Ásgeir Bjarnason. Erl. símfrjettir. *) í árlegum reksturskostnaði felst:rent- ur og afborgun, laun stöðvarstjóra, olíu- eiðsli,, fyining o. s. frv. Stór bruni. Stór bruni í borginnj Berkley í Kaliforniu, 600 hús brunnu, tjónið metið 9 miljón dollara, Óeirðir á Þýskalandi. Kommunistaóeirðir miklar í Bad- en á Þýskalandi, hefur lögreglan víða farið halloka og orðið að kalla sjer herlið til hjálpar. Grikkir og ítalir. Líklegt er að , sættir komist á milli Grikkja og ítala. Uppreisn á Spáni. Uppreisn á Spáni, hjeraðið Catalonía er á valdi uppieisnar- manna, og hafa þeir myndað bráða- - birgðastjórn í Barcelona, hefur hún tilkynt að konunginum og stjórninni ; Madrid sje vikið fra 'völdum. Óánægjan með stjórnina í Madrid fer stöðugt vaxandi vegna ófara Spánverja í Marokko, og er uppreisnin bein afleiðing af því. Alt landió er í hernaðarastandi. — Frá London er símað, að bylt- ingarmenn hafi sigraó á Spani, stjórn Ahlucena gieifa hefur beðist lausnar. Primo de Reviera yfiikap- teinn hefur myndað einræðisstjórn fyrir hernaðarsinna, og verður ekk- ert þingræði fyrst um sinn. Kon- ungur heldur völdum. Kommunistar í Búígaríu. Nýja stjórnin í Búlgaiíu er að uppræta koiumtinista hreyfinguna þar í landi, hefur hún látið hand- sama 400 foringja hennar og eru þeir sakaðir fyrir landráð, íyrirætl- uu þeirra var að gera byltingu með hjálp Rússa. Hjermeð tilkynnist þeim, sem ennþá skulda frá uppboði „Verslunin Hamborg" að verði skuldirnar ekki greidd- ar innan viku, verða þær af- hentar til lögtaks. Siglufirði 22. sept. 1923 Sig. Kristjánsson. Kartöflur eru ódýrastar í „Hamborg." Karlm.fatnaður á 35 kr. settið, selur Ásgeir Pjetursson. Vetrarfrakkar kosta aðeins kr. 30.00 hjá Ásgeir Pjeturssyni. Þýska markiö. Þýska markið hefur aldrei staðið eins lágt og nú, fyrir eitt sterlings- pund fæst einn miljarð marka. — Ríkisbankinn þýski hefur hækkað forvexti upp í 30%. Þýska stjðrnin hefur ákveoið að koma á fót banka sem gefi út gulltrygða seðla, og hygst með því að hefja gengiö. Alþjóðabandalagið. írland hefur fengið inngöngu í Alþjóðabandalagið. Bandaríkin hafa endurtekið neitun sína um inn- göngu í það, og bera nú fyrir sig framkomu Mussolini gegn Orikkj- um. Innl. símfrjettir: Tveir listar eru komnir fram í Reykjavík. Morgunblaðslisti með þá Jón Þorláksson, Jakab Möller, Magnús Jónsson, Olaf Thors og Jafnaðarmannalisti með þá Jón Bald- vinsson, Hjeðinn Valdimarsson, Hallbjörn Halldórsson og Magnús V. Jóhannesson. Eins og sjá niá af auglýsingu í blaðinu í dag, hafa nokkrir alþingiskjósendur hjer í b'ænum boðað til almenns landsrriála- iundar, næsta mánudag kl. sjö og hálf síðdegis. Einn af alþingisframbjóðendum sýslunnar.StefánJóh. Stefánsson cand. jur- is sem staddur er nú hjer í bænum, verð- ur frummælandí, en allir eru velkomnir á fundinn, og má því búast við fiölmenni.

x

Framtíðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Framtíðin
https://timarit.is/publication/372

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.