Vörður


Vörður - 01.05.1926, Blaðsíða 1

Vörður - 01.05.1926, Blaðsíða 1
Rifstjóri og ábyrgd- - .aimaðuv \_ Hristián AfJ}ért$Öti TjingötuítB.. VORÐUR Utg-efancli : JMiöstjövii íhaldsflokl*sins. Afsreiðslu- og inn- ,heimtumaður ' Ásgéir Magnússon IV. ár. . Reykíavík I. maí 1 926. 19. blað. „Stómjhneykslin". Svo sem einu sinni á missiri (minst) ærir Tíminn sig upp út af imynduðum stórkostlegum hneykslismálum, sem ríða eiga virðingu íhaldsflokksins að fullu. Blaðiö flytur nokkrar feitletrað- ar og fjálgar greinar um alla »spillinguna« og »svívirðuna«, bölsótast og bannfærir og hróp- ar hástöfum á reiði þjóðarinnar yfir hina seku — uns það átt- ar sig á því, að enginn tekur mark á öllum látum þess, að loddarahátturinn kemur því i koll sjálfu og engum öðrum — þá bjaðnar alt niður og steingleymist. En illa væri ís- lenska þjóðin komin, ef alt væri heilagur sannleikur, sem Timinn segir við slík tækifæri. Mönnum mun til dæmis f fersku minni árásirnar á Morgun- blaðið. Meðal þeirra manna, sem áttu hlutabrjef í því, voru nokkr- ir kaupmenn hjer í bæ danskir að ætt — alt menn, sem ekk- ert hafa látið til sín taka í ís- lenskum stjórnmálum og engra hagsmuna hafa að gæta, ann- ara en sameiginlegra hagsmuna íslenskra kaupmanna. En þessa átyílu notaði Timinn til þess að setja saman ógurlegan reyfara um »danska valdið«, sem stæði að baki stærsta ihaldsblaðs á ís- landi, — um Bessastaðavaldið illræmda, sem nú væri risið úr gröf sinni og legði aftur hramma sína um frelsi og gæfu íslensku þjóðarinnarl Á síðastliðnu sumri gaf Tím- inn i skyn i gifurmæltri feitletr- aðri forustugrein, að mútur frá erlendum og íunlendum stór- gróðamönnum hefðu ráðið því, að lagðar voru niður einkasöl- urnar á tóbaki ' og steinolíu. Hvflikt regin — hneyksli — ef satt hefði verið! Vörður krafðist þess þá, að Tíminn tæki skýrar til orða og legöi spilin á borð- ið. Það var nóg til þess að blaðið mintist ekki framar einu orði á þúsuodirnar, sem ame- riski steinolíuhringurinn hafði átt að borga fyrir afnám einka- sölnnnar. Vörður eggjaði Timann lögeggjan — helti sjer yör hann, reyndi með góðu og illu að fá hann til að tala tvímælalaust og fletta ofan af hneykslinu. En það var ekki nærri því kom- andi. Blaðið forðaðist eins og heitan eldinn að minnast fram- á múturnar. Nú er enn eitt »stórhneyksl- ið« á ferðinni í Timannm. Bæj- arfógetinn í Reykjavík hefir dæmt Tr. I>. í allháar skaða- bætur fyrir ummæli um hesta- verslun Garðars Gídasonctr. Blað- ið hnýtir þeirri athugasemd aft- an við frásögnina um dóminn, að bæjarfógetinn sé lhaldsþing- maður og »einn harðsnúnasti pólitíski andstæðingursamvinnu- stefnunnar og ritstjóra Tímans«. Jafnframt flytur það forustu- grein um »Misbeiting dómsvalds- ins«, talar um að þessi mis- beiting sje »einhver algengasta aðferðin sem yfirstjett nútímans noti til þess að klekkja á for- ystumönnum nýrra hreyfinga«. Öll er greinin tilraun til að hnekkja virðingu þjóðarinnar fyrir dómsvaldinu í landinu al- ment, og jafnframt grímuklædd árás á bæjarfógetann í Reyk|a- vík sjerstaklega. Það virðist lítil ástæða til þess að eyða mörgum orðum að þessu síðasta »stóra hneykslk. Það er nú orðið svo margreynt hve blekkingar og óhemjulæti Timans hafa lítil áhrif. Þjóðin festi aldrei trúnað á að Morg- unblaðið væri í höndum nýs Bessastaðavalds, sem seildist lil pólitískra áhrifa á íslandi. Hún trúði því heldur ekki, að ame- rískir milljónamæringar hefðu borið fje á þingmeirihlutann 1925. Hún trúir þvi aldrei að dómsvaldið á íslandi sje notað af einhverri yfirstjett til þess að klekkja á andstæðingum hennar. Og það er með öllu vonlaust, að ætla að læða þeirri skoðun inn hjá henni, að bæjarfógetinn í Reykjavík dæmi eða sýkni eftir þvi, hvort hioir ákærðu sjeu andstæðingar hans eða samherjar í stjórnmálum. Til þess er Jóh. Jóh. altof kunnur maður, alt of vinsæll og virtur. Tíminn hefir aldrei getið sjer orð fyrir rjeltdæmi um pólitíska andstæðinga og aðra þá, sem blaðinu er I nöp við. Það er þrí lítil von til þess fyrir blaðið, að þjóðio fáist til þess að trúa þvi, að það riti af sanngirni og rjettsýni um dómara, sem er nýbúinn að dæma það í 25 þús. kr. skaðabætur. Tíminn hefir ekki reynt með einu orði að rökstgðja dylgj- ur sínar um að dómurinn væri hlutdrægur. Eða heldur blaðið að það sje frambærileg rök fyrir slíkri ásökun — að minna á að dómarinn sje í- haldsmaður? Hvað yrði þá um alla dómana sem t. d. Trgggoi Pórhallsson og Jónas frá Hrifla kveða upp yfir stjórnibni og íhaldinu? Vill Timinn viðurkenna að þeir hljóti allir að vera rang- látir — vegna þess að dómar- arnir sjeu Framsóknarmenn? Auðvitað eru dómar þeirra um stjórnina yfirleilt ranglátir. En hvort fyndist mönnum t. d. Vörður geta látið sjer nægja að sanna það raeð þvi einu, að þeir Tr. Þ. og J. J. væru stjórnar- andstæðingar? JLioítfaviÖ „TVorge". sem Amundsen ætlar að fljúga í til Norðurpólsins í þessum mánuði, er smíðað í Italíu og var áð- ur ríkiseign og notuð í þjónustu hersins. Massolini afhenti sjálfur Amundsen loftfarið hátíðlega og árnaði honum heilla á norðurförinni. Myndin er tekin í Palham, rjett hjá London, þar sem »Norge« kom við á leiðinni til Oslo. Þaðan tók það krók á leið sína til Leningrad, en flaug í gær áleiöis til Spitsbergen. Er Amund- sen þangað kominn sjóleiðis, til þess að undirbúa förina til Pólsins. Lieikhúsið »í*rettá.nd»li völd«. Um sömu mundir og nokkrir víðsýnir þingmenn eru að reyna að efla þjóðleikhússjóðinn, fækka með þvi árunum, sem isl. þjóðin verður að bíða eftir þessu vænt- anlega óskabarni sinu, þá skeð- ur sá merkilegi atburður í sögu ísl. leiklistar, að fyrsta skiptið er leikið bjer leikrit eftir heims- meistarann Shakespeare, — gleði- leikurinn »Þrettándakvöld«. Og þrátt fyrir þau húsakynni, sem leikfjel. á við að búa, og ekki eru 'ísl. leiklist samboðin, og þrátt fyrir það hve mikla fjöl- breytni og fegurð leikrit þetta útheimtir á leiksviði, verða á- horfendur þess lítt varir að nokkru sje ábótavant. Leiktjöld og búningar er hvorutveggja skrautlegt, og með- ferð leiksias öll leiðbeinandan- um, hr. Iodriða Waage til mik- ils sóma. Léikur þessi er að mörgu leyti óvenjulegur fyrir okkur Reykvíkinga, og ekki ólíklegt, að mörgnm finnist að ýmislegt í honum heíði mátt vera á ann- an veg. En sem heild, getur engum dulist, að skemtilegri og gáskafyllri leikur heíir ekki sjest hjer. »Prettándakvöld« er sjónleik- ur blekkinga. Gáfaðasta persón- an í leiknum tekur á sig fífls- gerfi, og innan friðhelgi þess sýnir það mönnunum vankant- ana á þeirra innri manni. Oiivia, greifafrú, fær ást á konu er tekið hefir á sig karl- mannsgerfi, og sú sama kona blekkir hertogann af Illyriu, Andrjes Bleiknefur, ímynd ó- menskunnar, hefir ekki snefil af sjálfsþekkingu og nýtur lífs- ins fyrir það. Og innan um alla þá, er þannig vaða í villu, reikar hinn hátiðlegi, sjálfs- elskufulli, ærukæri vesalingur, Malvolio. En inn í leikritið er svo vafið fögru ástaræfintýri þeirrar af kvenpersónum Shakes- peare's, í karlmannsgerfi, er talin hefir verið fegurst, Violu »hirðsveins« hertogans. Hún gengur þau þungu spor, að biðja þeim manni konu. er hún elskar. En hún sveipar dásam- legri gleðiblæju yfir alvöru sína og flytur erindi húsbónda sins falslaust. Meðfefð flestra leikenda á hlutverkum sfnum er piýðileg, en nokkuð skemmir það heild- arsvipinn, að valið í sum hlut- verkin er ekki sem ókjósanleg- ast; eru það hlutverk Sebast- ians, Fabians og Oliviu. Pó að ungfrú Emilía leiki hlutverksitt (Oliviu) vel, þá er það ekki við hennar hæfi. Mesta athygli vekja þeir Bryn. Jóhannesson (Andres ' Bleiknefur) og Indriði Waage (Malvolio) fyrir frumlegan og oft snjallan leik. Er sýnilegt hvert hæfileikar þeirra stefna, og að þar eru á ferðinni ungir leikendur, sem leggja mikla al- úð við starf sitt. Munu Reyk- víkingar tæplega hafa sjeð mannleysuna í átakanlegri mynd, en Brynjólfur sýnir hana. Fiflið er eitt vandasamasta hlutverkið, útheimtar fjölbreytta ieikarahæfileika. Ágúst Kvaran leikuf það, ög tekst Oftast prýðilega. Violu, meyjuna í karlmanns- gerfi, leikur frú Soffía Kvaran, og er leikur hennar mjög glæsi- legur, einkum er hún flytur mál hertogans. Þessi leiksýning er merkisvið- burður, og vonandi taka Reyk- vikingar henni ekki ver en öðr- um leiksýningum fjelagsins á þessum vetri. Til þess bendir líka aðsókniu þau kvöld, er leikið hefir verið. A. G. P. Dánarfregn. Pjetur Gunnlangsson bÓDdi í Álfatröðum f Dalasýslu ljest hjer á Landakotsspitalan- um 24. þ. m. eftir uppskurð við krabbameini. Var hann í tölu bestu bænda fyrir sakir greind- ar og mannkosta. Hann var bróðir ungfrú Katrínar Gunn- laugsdóttur. = ¦ Halldór Kiljan Laxness kom til bæjarins með »Gullfossi« siðast. Hefir hann dvalið tæpt ár ytra og lokið nýrri skáldsögu, »Vef- aranum mikla frá Kasmír«. í fyrra sumar dvaldi hann á íta- líu, í vetur i Luxemburg, en kemur nú frá London. Nýja strandvarnarskipinu var hleypt á flot í Khöfn 24. f. m. Var það skírt Óúinn. Er það væntanlegt hingað í þessum mánuði.

x

Vörður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vörður
https://timarit.is/publication/375

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.