Templar - 04.02.1908, Side 1

UPPLAG 4000 EINTÖK
21 árg.
Kemur út hvern þriðjudag.
Kostar 2 kr. d ári.
Auglýsingaverð : I kr. þml.
Afgr. Þingholtsstr. 23. Rvik.
5. b/að
Uvaö kostar
áfengiö ?
Cr reiknlnírum Maasachusetts-fylkisins.
Fylkið Massachusett setti nefnd valinna manna
til að íhuga bindindismálið, og í tilefni af
því rannsakaði »Massacliusett’s State Bureau of
Labor« alt það, er fjárhag snertir, mjög ná-
kvæmlega. Rannsóknirnar stóðu yfir meir
en ár, og var komist að þessari niðurstöðu:
75 af hverjnm 100, er fá fátækrastyrk í
fylkinu, eru mjög hneigðir fyrir áfenga drykki,
og af þeim töldu 40 °/0 áfengið hiklaust
vera orsök til þess að þeir þurftu fátækra-
styrkinn.
96.44 °/0 af öllum glæpum eru drýgðir af
drykkjumönnum.
í 81,41 af 100 tilfellum var það vín-
nautnin, er liafði leitt beinlínis til þess að
glæpurinn var framinn.
51.44 °/0 af öllum geðveikum mönnum
voru drykkjumenn.
í þriðja hvoru tilfelli var það beinlínis
sannað, að áfengið eingöngu var orsök til
geðveikinnar.
Bygt á þessum grundvelli má sjá það, livað
vínnautnin kostaði fylkið á einu ári, og þess-
ar skýrslur er ekki unt fyrir neinn að vé-
fengja.
Útgjöld til fátækra drykkjumanna, 40 °/o
af aðalupphæðinni, verður 359,707 dollarar.
Útgjöld vegna glæpamanna, 84°/0 af aðal-
uppbæðinni, verður 749,278 dollarar.
Útgjöld til geðveikra 30 °/,0 af aðalupp-
hæðinni verður 481,862 doll.
Útgjöld vegna löggæslu, dóma o. fI., 51 °/0
af aðalupphæðinni, verður 144,256 doll.
Verðmæti bygginga handa fátæklingum,
glæpamönnum og geðveikum netnur alls
15,535,926 doll. Séu vextir reiknaðir af
því 31/* %, sem eigi er of hátt, verða þeir
543,757 doll., og af þeim á að færa 51 °/0
á reikning vínnautninarinnar, eða alls 279,316
doll.
Útgjöld fylkisins verða |oví alls 2,012,419
doll., og eru þó hér aðeins talin þrenns-
konar áhrif áfengisnautnarinnar.
Tekjur fylkisins af veitingagjöldum o. s.
frv. nemur aftur á móti 838,474 doll.
Beint tap fylkisins verður þá 1,173,945
doll.*, sem bæði vínneytendur og áðrir urðu
að greiða til fylkissjóðs, svo hann bæri sig.
En þó er tapið enn meira, því hér er
ótalið: gjöld til vanhirta barna á uppeldis-
stofnunum hverju nafni sem þær nefnast,
en þær eru þar margar, svo fátækragjaldlið-
urinn ætti að vera mikið hærri, auk fjölda
margs annars, er hver atlmgull lesari sér f
hendi sinni.
Eti hvað skyldi vínnautnin kosta Island ?
Rað er ekki svo lítið, ef vel er að gáð, og
gagnlegt og fróðlegt væri, ef einhver vildi
gera upp þá reikninga.
Sigur á sígur ofan,
l3að hefir verið ritað um biudindisfræðsl-
una í Bandaríkjunum hér í blaðinu, og
raddir hafa heyrst um það, að best sé að
viðhafa bindindisfræðslu, sem mest, eða nær
eingöngu, til að útrýma áfenginu. En sú
skoðun er eigi rétt, og hún fer þveröfugt
við stefnu Bandaríkjamanna. Par er bind-
indisfræðslan aðeins meðal til að ná til-
ganginum, algerðum bannlögum.
I haust samþykti fylkið Oklohama alger
bannlög. Par var núkið starfað fyrir fram-
gangi þeirra. Meðal annars var býtt út
mörg þúsund flugritum o. fl., og nú uý-
verið hefir eitt af elstu fylkjunum, Ala-
b a m a, sarnþykt alger bannlög. Lögin
höfðu mjög mikið fylgi á báðum stöðun-
um og mjög mikið atkvæðamagn með sér
í löggjafarþingunum.
Strax eftir að lögin voru samþykt í Ala-
bama, voru þau lögð fyrir senatið. Margir
voru hræddir um, að þau mundu eigi ná
þar samþykki -- það þarf 2/3 atkvæða —
vegna þess, að þau voru eigi á stefnuskrá
stjórnarinnar, en það kom í ljós, að sú
hræðsla var ástæðulaus. Konurnar í »Hvíta-
bandinu« höfðu tekið sér sæti á áhorfenda-
pöllunum, og voru mættar þar í hundraða-
tali, áður en menn vínsalanna kotnu. Regar
umræðurnar, byrjuðu las form., Hamburger,
upp þetta símskeyti frá ölgerðarmönnum og
vínsölutn í Mobile (stór bær): »Ef mótstöðu-
! menn bannlaganna ekki sigra í dag, tilkynn-
um við, að Mobile segir skilið við Alabama-
fylkið, og mun koma á fót hjá sér sjálfstæðri
stjórn, en eigi hlýta þeitn lögum, er frændur
vorir á sveitinni setja oss. Það er tilraun
til að brjóta oss á bak aftur, og við þolum
það ekki.«
Að því er blöðin skýra frá, þá veittu menn
umræðunum í senatinu mikla athygli og
hlustuðu þegjandi á þær.
Eftir stuttar umræður voru lögin samþykt
með 33 atkv. gegu 2. Strax og úrslitin
urðu kunn, laust upp fagnaðarópum, og
fögnuðurinn var svo mikiil, að eigi er unt
að lýsa honutn. Kvennfólkið beygði sig
fram af áhorfendapöllunutn og stráða blómum
yfir þingmenn, og meðlimir »Hvíta bands-
ins« hófu þakkarsöng og þingmenn tóku
undir tneð söngmönnum.
Nú eru lögin búin að ganga gegn um
alla hreinsunarelda, og eru búin að ná sam-
þykki.
Eitt er eftirtektavert við lögin, og það er,
að það á að setja á fót nýtt embætti, með
5000 dollara árslaunum (um 19,000 kr.), og
á sá embættismaður eingöngu að starfa að
því, að sjá um, að lögunum sé lilýtt.
Bað er auðséð, hver stefnan er utn heim
allan í bindindistnálinu. Hún er alstaðar
sú, að gera áfengið með öllu landrækt,
banna það tneð lögum, og samkvæmt þeirri
þekkingu, er vér höfum á áfenginu, er það
líka hið eina rétta.
Afengið er eitur, og því á fara með það
J^að sem eitur.
Bessi dæmi frá Bandaríkjunum eiga að
vera til þess að örva oss enn meir, svo að
vér störfum með ráðutn og dáð ; þá munum
vér bera sigurkransinn úr býtum og fá
áfengið gert landrækt frá íslandi.
Bindindispólitík.
Eg vil dálítið athuga skyldur vor bind-
indistnanna, gagnvart kossningu opinberra
starfsmanna.
Bað er hneyksli og mikill skaði fyrir þjóð-
félgið að líða þá tnenn í embættum eða
tneðal öpinberra starfsmanna, sem eru drykk-
feldir, og sem slíkir vanrækja skyldur sínar
svo margvíslega. Vér skttlum þá fyrst at-
huga prestana. Vér getutn ekki notað prest,
setn nokkttrn tíma drekkur sig ölvaðan og
í siðferðislegri breytni, hefir negativ áhrif á
söfnuð sinn við það sem á að vera, sem í
fylliríi talar með léttúð og lítilsvirðing um
helgustu hluti. Vcr getum ekki eftir sið-
menningar kröfum hins nýa tíma gjört oss
ánægða með aðra presta en þá, sem eru al-
gjörðir bindindismenn, vegna þess, að vér
getum alls ekki átt á hættu hófdrykkju
þeirra svo kallaða, því hún er þeim skaðleg
og getur, fyr en minst varir, leitt þá til of-
drykkju, og hún er móðir allra lasta, og
* 1 dollar um 3 kr. 80 au.