Templar - 02.08.1923, Blaðsíða 2

Templar - 02.08.1923, Blaðsíða 2
34 TEMPLAR. með nokkurri verulegri árangursvon, að áfengislöggjöf vor komist aftur í' það horf, sem þjóðin óskar, þá er mikið starf fyrir höndum. Það starf hlýtur að kosta fje. Og áreiðanlega fer best á því, að bannvinirnir sjálfir, mennirnir, sera hafa sárasta tiliinning fyrir því, hverjum kjörum vjer höfum orðið að sæta, verði fyrstir til þess að leggja eitthvað af mörkum. Fyrir því samþykti og stór- stúkuþingið eftirfarandi tillögur: »Til þess að efla máistað bannvina gengst stórstúkan fyrir því, að ríflegur sjóður sje myndaður sem allra fyrst, og mælir með þvi, að hver templar og bannvinur leggi af mörkum að minsta kosti eins dags tekjur sínar til þessa sjóðs.« Framkvæmdanefnd stórstúkunnar leyf- ir sjer að skora á alla templara og bann- vini að taka þessari málaleitan vel. Það er áreiðanlegt að á undirtektunum velt- ur afar mikið. Markmið vort er útrýming áfengis- bölsins. Vjer viljum vinna að því með því, að fá alla sem vjer getum, til þess að neyta ekki áfengis. En vjer vitum vel, af dýrkeyptri reynslu allra þjóða, að það er ekki nóg. Vjer verðum að balda áfenginu burt frálandinu. Fyrirþvf keppum vjer að því að koma málum vorum í það horf, að vjer getum feng- ið fulikomin og vel framkvæmd bannlög sem allra fyrst. Verum þá samtaka, allir, sem að þessu máli viljum vinna — allir, sem erum sam- mála þeim ummælum, sem einn af merkustu og mestu stjórnmálamönnum veraldarinnar, Loyd George, ljet sjer um munn fara i ræðu í síðastliðnum júní- mánuði: að áfengisnautnin sje að lik- indum mesta bölvun nútíðarmenning- arinnar. Einar H. Kvaran. Pétur Zóphóníásson. Reykjavík í júlímánuði 1923 í framkvæmdanefnd Stórstúku íslands Pétur Halldórsson. Flosi Sigurðsson. Guðm. Sigurjónsso'n. Jóh. Ogm. Oddsson. Borgþór Jósefsson. Þórður Bjarnason. Isleifur Jónsson. Indriði Einarsson. Stórstúkuþingið. n. Bannmálið. Eins og við var að búast var bannmálið helsta verkefnið, sem fyr- ir þinginu lá, og af því að kringumstæð- urnar hafa breyst mjög frá því sem áð- ur var, þurfti að ráða við sig hvernig við því skyldi snúist, enda spunnust hjerum langar og oft nokkuð heitar umræður. Þingheimur skiftist i tvo stóra flokka og er nánast hægt að gera þess grein, er þeim fór á rhilli, með því að birta tillögur þeirra hvers um sig og lýsa stuttiega forsendum ,framsögumanna. Nefndin — 5 mönnum skipuð — sem um málið fjallaði hafði auðvitað klofn- að. Þeir 3 sem þar höfðu meiri hluta, Helgi Sveinsson, sr. Þórður Ólafsson, Felix Guðmundsson, báru fram svo hljóðandi tillögu: »Stórstákuþingið krefst þess að und- anþágan á bannlögunam verði numin úr gildi svo fljótt, sem uppsagnar- ákvœði samningsins við Spánverja heim- ila.dí Minni hlutinn, Einar H. Kvaran og Pjetur Halldórsson báru ekki fram neina tillögu, en undir umræðunum kom fram breytingartillaga frá Pjetri Zóphoni- assyni og Flosa Sigurðssyni svohljóð- andi: ^Sfórsfuíra tslands samþgkkir að vinna af alefti að þvi að losa þjóðina undan ertendum áhrifum á innanlauds- mál vor, svo þjóðin fái aftur fullkom- in bannlög hið fgrsta.a Framsögumenn og ræðumenn af beggja hálfu lýstu yfir því að þessar tillögur, eins og þœr vœru orðaðar, ættu að merkja vilja flokkanna um stefnu þeirra í bann- málinu og vinnuaðferðir þær, sem þeir vildu hver um sig láta viðhafa á kom- andi tíð. Meiri hlutinn vildi krefjast bannlaganna aftur skilyrðislaust og án tillits til þess ástands er Spánarmálið (krafa Spánverja og sú undanþága sem á henni byggist) hefir.skapað. Minni- hlutinn vildi taka ástandið eins og það er, og það er hefjast handa á þeim grund- velli, og á þann hátt, sem kemur fram í tillögum þeim, er David Östlund bar fram og sem skírt heíir verið frá. Undir umræðunum kom það í Ijós að sumir þóttust geta aðbylst báðar tillög- urnar, ef hina fyrri væri að skoða sem stefnuskrá, en hina síðari sem starfs- skrá Reglunnar til að vinna eftir, en sumum þótti mjög varhugavert við til- lögu meiri hlutans, að hún vitnaði í væntanlegan samning við Spánverja, sem enginn vissi hvernig hljóðaði eða mundi verða úr garði gerður um þetta atriði, uppsögn og uppsagnarfrest. Var mælst til þess við meiri hlutann að hann lag- aði tillöguna í þessu tilliti, en er það fjekst ekki, var borin upp önnur breyt- ingartiliaga um það að fella tiivitnan þessa burtu. Hana flutti Guðm. Sigur- jónsson og Geir Þormar: »í stað niðurlagsorðanna: »Svo fljótt sem uppsagnarákvæði samningsins heimila« komi: »svo fljótt sem stjórn og þing frekast sjer fært, miðað við heill og sóma þjóðarinnar.««c Nú var málið rætt af kappi, töluðu sumir lengi og sagðist mörgum vel af beggja hálfu. Gáfu þær ræður lílið eftir bestu málafylgjuræðum á Alþingi og var mjög hljótt i salnum og góð athygli meðan á þeim stóð, en það var frá því kl. 9 síðdegis á sunnudagskvöldið og var til kl. 3 um nóttina1). Þá var geng- ið til atkvæða og borin fyrst upp breyt- ingartillaga P. Z. sem hjer er prentuð og var hún samþykt með nafnakalli og sögðu já: **Pjetur Zóphoníasson, *Frið- rik Björnsson, Flosi Sigurðsson, **Þórð- ur Bjarnason, Sigurður Jónsson, Hans- ína Bjarnason, Gísli Jóhannsson, Vigdís Thordersen, **Pjetur Halldórsson, Ólaf- ur Eyjólfsson, Gísli Jónasson, Soffía Jóns- Á atkvæðaskránum hjer á eftir eru peir fulltrúar merktir meö * (stjörnu) er tóku til máls. Stjörnufjöldi merkir ræðufjölda. Auk fulltrúanna töluðu Sigurbjörn Á. Gísla- son, Guðni. R. Ólafsson og Hinrik J. S. Ottós- son. dóttir, Eyólfur Kolbeins, Guðrún Jóns- dóttir, Guðm. Guðmundsson Rvik, Guð- rún Einarsdóttir, *Borgþór Jósefsson, *Einar H. Kvaran, Valdemar Snævar, Guðbjörn, Björnsson, Andrjes Þormar, Indriði Einarsson, Geir Þormar, Þorkell Teitsson, Sæm. Sæmundsson, Sigurður Kristjánsson, Kristjana Benediktsdóttir, Páll Jónsson, *Guðm. Hannesson, Hall- dór Kolbeins, *Gísli Sighvatsson. Alls 31 atkvæði. Nei sögðu: **Guðm. Sigurjónsson, **Helgi Sveinsson, **Guðm. prestur Guð- mundsson, Björn Guðmundsson, *Stein- þór Guðmundsson, Petrea Sveinsdóttir, Þorvarður Þorvarðsson, *Jón Þ. Björns- son, Sigurður Eiriksson, *Gestur Gests- son, Júl. Símonarson, *Þórður Ólafsson, *Ottó N. Þorláksson, Rebekka Jónsdótt- ir, *Guðgeir Jónsson, Guðný Guðmunds- dóttir, Magnús Guðmundsson, *Einar Einarsson, Finnur Finnsson, Sigurjón Jónsson, Guðm. Jónsson frá Mosdal. Magnús V. Jóhannesson, Jón Brynjólfs- son, Sveinn Auðunsson. Alls 26. Fjar- verandi voru: Eggert Stefánsson, Sig- ríður Bachmann, Þorst. G. Sigurðsson, Þorvarður Brynjólfsson og Eggert Bach- mann. Alls 5 atkv. Breytingartillaga P. Z. var nu lýst samþykt með 31 atkvæði gegn 26, en tillaga meiri hluta bann- laganefndar og breytingartillaga Guð- mundar Sigurjónssonar við hana þarmeð fallnar. Með þessari samþykt hefir Reglan markað afstöðu sína í málinu, hvernig sem henni tekst að framkvæma þessa sina fyrirætlun. Engin landsmálablöð hafa ennþá látið neitt í ljós um sína skoðun, nema »Tíminn« sem í 24 tbl. þ. 21. júlí þ. á. farast þannig orð: »Góðtemplarareglunni' er aftur að vaxa fiskur um hrygg. Með nýum áhuga og fjöri hefur hún baráttuna á ný gegn vínbölinu og fyrir hinu, að fá aftur öfl- uga bannlöggjöf.« P. J.

x

Templar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Templar
https://timarit.is/publication/532

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.