Templar - 01.11.1925, Blaðsíða 2

TEMPLAR
r 2
kalla lög góð eða ill eftir fjölda þeirra
manna, sem bryti þau. í ríkinu New-York
hefðu 140 þúsundir manna verið teknar
höndum í fyrra fyrir brot á reglugerð, er
fjallar um götuumíerð, en engum dytti þó
í hug fyrir þessu að hætta að setja reglur
um umferð í bæjum. Þvert á móti: það sje
hert á kröfunum. Bandaríkjamenn muni aldrei
Iögheimila áfengisverzlun framar. Eina ráðið
til þess að koma í veg fyrir hinar hættulegu
afleiðingar áfengisverzlunarinnar sje að taka
fyrir rætur bölsins, banna áfengisverzlun og
alla nautn áfengra drykkja. — Biskupinn
kvað kristilegt frelsi mikla hnoss. En ef þetta
frelsi væri eigi í þjónustu kærleikans og
fórnaði fúslega því, sem kærleikurinn heimt-
aði, kæmi það fram í eigingirni, erylli sálutjóni.
— Hann ljet vel af banninu vestra.
Næstur tók til máls T. Bohlin prófessor frá
Uppsölum. Hann var andstæður áfengissölufyr-
irkomulagi Svía, en eigi taldi hann tímann enn
fullnaðantil þess að koma á aðflutningsbanni á
áfengi í Svíþjóð. — Þá talaði Salveson lávarður
frá Edinburg. Var hann því fylgjandi að
stefna að fullkomnu afnámi áfengisdrykkja,
en annars var þessi hinn eini ræðumanna,
er dálítið sló út í fyrir.
Henry Carter frá Englandi talaði um
áfengismálið á Englandi. »Áfengið er þjóð-
fjandi,« sagði hann. »Kirkjunni ber þess
vegna að taka þátt í uppeldis- og löggjafar-
starfinu í baráttunni gegn áfenginu.«
Næstir töluðu Gonser prófessor frá Berlín
og Daulte prestur frá Sviss. — Þeir töldu
áfengisbölið í heiminum eiga meiri þátt en
nokkuð annað í vanhelgun Guðs nafns og
í því að spyrna móti komu Guðsríkis.
Allar kirkjudeildir ættu að vera samtaka.
Schumacher prófessor frá Júgóslavíu kvað
áfengisbölinu aldrei verða útrýmt, nema með
því að rykkja því upp með rótum, taka
fyrir nautn á'engis algerlega. — Allir þessir
ræðumenn: Gonser, Daulte og Schumacher,
töldu, að Ameríka hefði ratað rjetta leið í
þessu vandamáli, og Evrópa ætti að koma
á eftir sömu leiðina.
Mansie prestur frá Skotlandi talaði því
næst nqkkur orð.
Monod prestur frá París skoraði í miklum
eldmóði á kirkjuna að hefja harða sókn á
hendur áfenginu. Aðalatriðið væri, að kirkjan
starfaði meðal mannanna.
Sirenius prestur frá Finnlandi kvaðst ekki
þekkja betra ráð í þessu vandamáli en full-
komið bann. Beztu menn allra stjetta á
Finnlandi hefðu barist hlið við hlið fyrir
banninu, og yfirleitt hefði það reynst vel.
Hallen sænskur prestur talaði nokkur orð.
Loks flutti Söderblom erkibiskup Svfa
merkilega ræðu, þar sem hann lagði ríka
áherzlu á skyldu kirkjunnar að berjast gegn
áfengisnautn. Bindindisslarfsemi væri mest
af öllu um vert að efla. — Brattkerfið
sænska felur í sjer nokkurskonar viðurkenn-
ingu á áfengisþörf manna, og það er
agnúinn á því. Bannið er tilraun hins sterka
vilja, til þess að útrýma áfenginu. Brot á
bannlögum hafa verið töiuverð, en lög þessi
eru Ifka ung, og brátt mun yíirtroðslunum
fækka.
Yfirleitt greip kirkjuþingið eindregið í
strenginn með bindindismönnum, og allflestir
fulltrúar voru bannsinnaðir. En þetta kirkju-
þing er eitt hið merkasta, er hald ð hefir
verið nokkru sinni, þó að eigi tæki róm-
verska páfakirkjan þátt í því. Hafa margir
borið það saman við kirkju þingið í Nicæa
325 e. Kr.
Sitt af hverju.
Br. Björn Porláksson prestur á Dverga-
steini hefir fengið lausn frá prestsskap frá
næstu fardögúm.
Br. Halldör Kolbeins prestur í Flatey
hefir sótt um Stað í Súgandafirði, og fjekk
133 atkv. við kosningu safnaðar, en hinn
umsækjandinn, sr. Helgi ^rnason past. emerit.,
33 atkv.
Br. Porvarður Pormar prestur í Hofteigi
sækir um Vallaness-preslakall,
Stórtemplar hefir, samkvæmt umboði
framkvæmdarnefndar Stórstúkunnar, stefnt
ritstj. Islendings fyrir hönd Stórstúkupnar
útaf ummælum í blaðinu, er Stórstúkan
telur freklega meiðandi fyrir sig. Sáttafundur
var haldinn 16. þ. m., sáltatilraun árangurs-
laus og málinu því vísað til dómstólanna,
samkvæmt kröfu stefnanda. — Nokkurra um-
mæla blaðsins, þeirra er stehit er fyrir, er
getið í síðasta blaði. —
Haustþing Umdæmisst. nr. 5 var haldið
hjer í bænum 5. þ. m. 28 fulltrúar voru
mættir og 7 tóku stigið. — Rætt var um
útbreiðslu í umdæminu og ályktanir sam-
þyktar í þeim málum. U.æ.t., br. Steinþór
Guðmundsson skólastjóri, flutti erindi um
umdæmisstúkustigið.
Að kunna að drekka og Áfengismálið og
lœknisfrœðin, fyrirlestrar eftir Vilmund Jóns-
son hjeraðslækni á ísafirði, eru nýlega
komnir á bókamarkaðinn. Umdæmisstúkan
nr. 6 á ísafirði hefir gefið þá út, og kosta
þeir báðir (í einu hefti) 1 kr. —
»Templar« mælir hið bezta með þessum
ágætu fyrirlestrum. Læknirinn skýrir frá til-
raunum vísindamanna og niðurstöðum þeirra
um áhrif áfengis á mannlegan líkama (sbr.
einnig fyrirlestur br. Jónasar Kristjánssonar
læknis, þann er Stórstúkan gaf út í fyrra,
— og enginn læknir landsins hefir íundið
athugavert við). Vilmundur læknir segir
rjettilega, að þessar samhljóða niðurstöður
vísindamanna um skaðsemi allrar áfengis-
nautnar hafi lengi verið þyrnir í augum
andbanninga og annara bindindisfjenda, enda
sjeu þær bitrasta vopn ð í höndum vor
bannmanna.
Hann skýrir í stuttri neðaumálsgrein
frá alþjóðafjelagsskap áfengisframleiðenda.
Þessir herrar höfðu þing með sjer nú á
þessu ári í París, en læknirinn segir frá
þingi því, er þeir hjeldu í Múnchen í Oktbr.
1921. Ráðguðust þeir þar um, hvernig þeir
gætu bezt verndað hagsmuni sína gegn
bind ndishreyfingunni, er þeim þótti orðin
ærið ískyggileg, eftir að Bandaríkjamenn
höfðu komið á hjá sjer algerðu á'engis-
banni. Og helzta ráðið var að reyna ,að
hafa áhrif á skýrslur visindanna
um skaðsemi áfengis." — Læknirinn
skýrir frá árangrinum á þessa leið:

A
V
♦
♦
i
♦
TEMPLAR.
Útgefandi: Stórstúka íslands af
I O Q T.
Ritstjóri:
Brynleifur Tobiasson.
Sími 168. Pósthólf 131.
Afgreiðslu og innheimíu annast:
Elin Einarsdúttir
Strandgötu 1. Sími 94.
*
♦
i
i
♦
i
••♦•♦•^►•^•♦•♦•^•^•«M
»Bretar hafa lengi átt ágætt rit um lífeðlis-
fræði eftir Starling. í þeirri bók hefir ætíð
verið kafli um áhrif áfengis á mannslíkam-
ann, og þarf ekki að taka það fram, að þar
hafa verið fluttar sömu kenningarnar um
skaðsemiþesssemíöllum öðrum slíkum bók-
um. Og svo skilmerkilegar hafa þær verið,
að bindindismenn hafa ekki kært sig um að
vitna í annað fremur máli sínu til stuðnings,
en orð Starlings. Síðasta útgáfa þessarar
bókar fyrir þingið í Múnclien kom út árið
1920. Var þá kaflinn um áfengið nákvæm-
lega eins og hann hafði áður verið. Næsta
útgáfa kemur svo út árið 1923, rúmu ári
eftir þingið. Par er kaflinn um áfengið um-
skrifaður og snúið upp í svo klúrt og fjar-
stætt lof um ágæti á'engisnautnar fyrir líf
manna og heilsu, að jafnvel hver leikmaður
ætti að geta sjeð, að hjer er ekki alt með
feldu. Enda varð það uppvíst, að áfengis-
fjármagnið. breska stóð á bak við þessa út-
gáfu bókarinnar. Síðan hefir einhver há-
skólakennari í Bandaríkjunum gefið út
skýrslur um áhrif áfengisnautnar á heilsu
manna. Og þar er alt í einu gersnúið við
öllum niðurstöðum, sem hundruð ágætra
vísindamanna hafa komist að ágreiningslaust
í tugi ára. Er það meira en tortryggilegt,
einkum í augum þeirra, sem þekkja ráða-
brugg áfengissalanna í Miinchen og söguna
af bók Starlings.
Útdrátturúrþessari bók Bandaríkjamannsins
voru ein heilbrigðistíðindiní Morgunblaðinu.*
Manni fer að detta margt í hug í þessu
sambandi um skýrsluna makalausu um bann-
ið á Finnlandi, er Steingrímur læknir Matt-
híasson fann köllun hjá sjer til að þýða í
andbanningablaðið »íslending« snemma í
þ. m. (48. tbl.). Pessi læknir telur líklega
nefnda grein bezta »innleggið«, sem hann
hafi á boðstólum í bannmálinu. En hvern-
ig er það um hann sjálfan? — Var það
ekki sami herra Steingrímur Matthíasson
hjeraðslæknir, sem hjer um árið lýsti yfir
því í »Lögrjettu«, að hann hefði aflað sjer
fjár til utanfarar með áfengisreceptasölu ?
Ef embættisbræður hans í Vasa-ljeni á Finn-
landi eru jafn duglegir sem hann segist
sjálfur vera að selja áfengi eftir lyfseðlum,
þá er ekki að undra, þó að þeir sjái ekki
grænt haglendi alt í kringum sig. —
Jónas Kristjánsson og Vilmundur Jónsson
eru báðir viðurkendir framúrskarandi dug-
legir og samvizkusamir læknar og ágætlega
að sjer. Læknastjettin íslenzka má vera
»stolt« af þeim. — Peir hafa báðir talað
um áhrif áfengis,— og þeim ber saman. —
Hver verður nœstur?