Víðir


Víðir - 17.09.1948, Blaðsíða 1

Víðir - 17.09.1948, Blaðsíða 1
XIX. Vestmannaeyjum, 17. sept. 1948 26. tölublað apfidrættislín ríkissjóðs 1948 Rikistjórnin hefur ákveðið að nota nn ýmsar gildandi ónotaðar lagahamildir til lántöku fyrir ríkisspð. Býður ríkissjóður í því . ¦;.' út nýtt innanríkislán, að upp hæð 15 milljónir króna. Verður larj þetta í happdrættis- Fortii. Háfa verið gefin út bráða- bir^Ö'alög urn skattfrelsi vinn- íhgi og ýrnis önnur atriði varð- and happdrættið; Nánari reglur 1111 tilhögun lánsins og happ- Örattísins hafa síðan verið sett- ar neð reglugerð. Lausaskuldir vegna margvislegra ii'arnkvæmda. A undanförnum árum hefur Alþingi samþykkt mörg lög, sem mæla fyrir um margskonar fram- kvæmdir í atvinnu og samgöngu- málum, og á fleiri sviðum, svo sem smíði síldarverksmiðja, fiski báta, strandferðaskipa, lands- haína, tunnuverksmiðja, niður- .siiðuverksmiðju, lýsisherzluverk- smiðju, embættisbústaða o. fl. Ýmsum þessum framkvæmdum er að fullu lokið, aðrar nokkuð á veg komnar, en sumar aðéins á byrjunarstigi. Ekkert fé hefir ver ið veitt úr ríkissjóði til þessara iramkvæinda, heldur gert ráð fyr ir, að allt þetta yrði unnið fyrir lánsfé. Allmikill tekjuafgangur hefur orðið hjá ríkissjóði á und- anförnum átta árum, eða frá íitríðsbyrjun, en allt það fé hefur annaðhvort farið til greiðslu á skuldum eða verið fest í ýmsum cignum, og hefir því ekki verið hægt að nota það til þess að standa undír hinum stórvöxnu framkvæmdum, sem Alþingi hef- ur fyrirhugað. Frá því í árslok 1939 þar til í árslok 1946 hefjr skuldlaus eign ríkisins' þannig hækkað úr 23,2 millj. kr. í 164,8 milj. kr., eða samtals um 141,6 milj. kr. Ríkissjóður hefur því orðið að taka bráðabirgðalán hjá Lands- bankanum, sem nemur nú um 68 rriillj. kr. Af þessari upphæð hefur rúmum 50 millj. kr. verið varið til að koma á fót ýmsum þeim fyrirtækjum, sem áður hafa verið nefnd, auk þess sem nokk- uð hefur gengið til greiðslu á á- byrgðum, sem ríkið hefur orðið að inna af hendi, aðallega fyrir síldarbræðslur ríkisins og Sigiu- fjarðarkaupstað vegna Skeiðfoss- virkjunarinnar. Um 16—17 milj. af þessum yfirdrætti í Landsbank anum stafar frá rekstrinum í ár og má vænta, að skuldin lækki um tilsvarandi fjárhæð, þegar tekjuskattur og söluskattur fer að renna í ríkissjóðinn í haust. Afleiðing þessarar skuldasöfn- unar hjá Landsbankanum er m. a. sú, að stórkostlega er dregið úr getu bankans til annarar lána- starfsemi. Þegar af þessari ástæðu er brýn nauðsyn að grynna veru- iega á skuld ríkissjóðs við bank- ann, auk þess sem skuldasöfnun þessi er mjög óhagstæ'ð fyrir ríkis sjóð. Tekjur ríkissjóðs þetta ár munu hinsvegar ekki gera betur en nægja til greiðslu hinna lög- boðnu útgjailda ársins. Er því ekki um annað að ræða en nota tántökuheimildir og þá helzt á þann hátt að leita tit aimenn- ings í landinu um lánsfé og Katrín Unadéttir 70 ára, Allir þeir, sem hafa alið aldur sinn hér síðastliðinn mannsaldur kannast við Katrínu Unadcktur. Katrín er íædd 13. september 1878 undir Eyjafjöllum, komin ai' goðum ættum. Hún gekk þar að allri algengri vinnu í sveitinni, én réri tvær vetrarvertíðir og tvær vorvertíðir úr Holtsvörum á opnu skipi og var hún þá tvítug að aldri. Bar þannig snemma á hinum síðar rómaða dugnaði Katrínar. 25 ára fluttist hún hingað til Eyja, eins og svo margur úr nær- sveitunum hér á Suðiuiandsund- hiendinu. Hún var með aibrig'ð- um dugieg kona til útiverka og stóðu fáir karhnenn henni fram- ar. Hún stundaði hér t. d. fisk- aðgerð í 40 vertíðir og gékk að annarri erfiðisvinnu annan tíma árs og féll aldrei verk úr hendi og allsstaðar var sama atorkan. Hún fór á Austurland í 8 sumur og stundaði þar fiska'ðgerð. Nú síðustu fimm árin hefur hún set- ið við prjónavélina, milfi þess er hún hef'ur verið við netahnýt- ingu. Katrín giftist á gamlársdag 1917, Páli Einarssyni frá Nýjabæ undir Eýjafjöllúm, en missti mann sinn er vélb. „Adolf" fórst 10. febrúar 1918 og var þaniiig aðeins rúman mánuð í hjóna- tbandi. Þau eignuðust dóttur, Pálínu, sem er gift Haraldi Guð- jónssyni verkstjóra. Katrín á marga gó'ða kosti, en sí/.t vildi hún að borið væri á sig lol oj>inberlega, þó hún verð- skuldi það og skal því ekki far- ið langt út í þá sálnia. Katrín er létt í lund og skap- góð og hefur alltaf og ailsstaðar verið bætandi. Trúmennsku hennar er vi'ð brugðið. Hún er vinföst og vill öllurh gott gera. Allir hinir mörgu, sem þekkja Katrínu og hafa starfað með henni, óska henni við þessi tíma- mót' bjartra lífdaga og að hún megi sem fengst halda áfram að varpa i'rá sér hlýju til samborg- ara sinna og vina. 1 Vinir. lækka þannig nokkuð lausaskuld ir ríkissjóðs vegna hinna marg- víslegu framkvæmda, sem ríkis- sjóður hefir orðið að leggja fé tit. Happdrœttislán. Rétt hefir þótt að hafa lán þetta í formi, sem áður er óþekkt hér á landi, en hefir verið notað með mjög góðum árangri erlend- is. Er það á þann veg, að í stað þess að grei'ða ákveðna vexti af hverju bréfi, er vöxtunum út- hlutað sem happdrættisvinning- um tvisvar á ári. Skuldabréfin eru öll jafn há, 100 krónur, og eru þau öll númeruð og gilda þannig sem happdrættismiðar. Þar sem lánið er til 15 ára, verð- ur 30 sinnum dregið í happdrætt inu, eða 15. apríl og i5.'okt. ár hvert. Dregið er úr öllum bréf- unum í hvert sínn, og getur því sama númer htotið vlhnitíg oftar en einu sinni. Vinningar í tiverjum drætti eru sem hér segir: 1 vinningur 75000 kr. == 75000 kr. -t- 1 vinningur 40.000 kr. — 40.000 kr. — 1 vinningur 15.000 kr. == 15.000 kr. — 3 vinningar 10000 kr. == 30000 kr. — 5 vinn- ingar 5000 kr. == 25000 kr. — 15 vinningar 2000 kr. == 30000 kr. — 25 vinningar 1000 kr. = 25000 kr. — 130 vinningar 500 kr. = 65000 kr. — 280 vinning- ar 250 kr. — 70000 kr. Samtals er í hvert sinn dregið um vinninga, sem nema 375.000 kr., -eða 750.000 kr. á ári hverju. Svarar þessi upphæð til þess, að 5% vextir séu greiddir af skulda- bréfunum.- f bráðabirgðalögum frá 17. á- gúst 1948 er svo ákveðið, að vinn ingar í liappdrætti þessu skuli undanþegnir öllum opinberum gjöldum öðrum en eignaskatti. Eru það mjög mikil hluhnindi fyrir þá, sem hljóta háu vínning- ana. Bréfin eru öll Iiandhafabréf og fást ekki skrá'ð á nafn. Þetta léttir , mjög umsetningu bréfanna, en hefir liinsvegar í för með sér er- fiðleika á ógildingu þeirra, og hefir af þeirri og fleiri ástæðum Framhald á 2. síðu.

x

Víðir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Víðir
https://timarit.is/publication/600

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.