Skutull


Skutull - 28.01.1949, Blaðsíða 2

Skutull - 28.01.1949, Blaðsíða 2
SKUT ULL Máttlans öfnnd, Vesturland er nú skrifað af tveim ur mönnum, Sigurði frá Vigur, sem talinn er ritstjóri og ábyrgðarmað- ur blaðsins, og Ásberg Sigurðssyni, fyrv. bæjarstjóra, sem hvergi er get ið á blaðhausnum, og hefur því ver- ið settur niður skör lægra við blað- ið heldur en fyrirrennari hans í aðstoðar-ritstjóra embættinu, Sig- urður Halldórsson. Hann var talinn annar ritstjóri blaðsins meðan hans naut þar við, en eftir frammistöðu Ásbergs, sem bæjarstjóra, lítur ekki út fyrir að flokksmenn hans hafi nægilegt álit á honum til þess, að þeir vilji láta nafns hans getið í sambandi við það málgagn, sem honum er ætlað að starfa fyrir. Ef að líkum lætur, mun þó aðal vinn- an við að halda blaðinu úti lenda á honum, því að vanda mun skrá- setti ritstjórinn halda sig lengst af í höfuðstaðnum, og ekki dvelja hér mikið lengur en þarf, til þess að hann verði endurkosinn forseti bæjarstjórnar. Ekki skal hér um það dæmt hvort Sigurður frá Vigur eða Ás- - berg hefur skrifað sorpgrein, er birtist í Vesturlandi 11. þ.m.'undir fyrirsögninni: „Enn fara þeir. Hver fær bita næst?" Það skiptir heldur ekki máli, hvor þessara manna er höfundur umræddrar greinar. Hún getur verið eftir hvorn þeirra, sem er. Annar þeirra er litill karl, sem vill vera mikill. Hann hefur fá gagnleg störf unnið um dagana, og hefur litla reynslu í öðru en að skrifa skammir í blöð og blaðra í tíma og ótíma, og ef nokkur maður hefur gert sér póli- tíska refskák að atvinn. þá er það hann. Hann var kommúnisti í menntaskóla, en lét í orði kveðnu af þeim trúnaði, og lauk eftir það lögfræðiprófi. Faðir hans er mynd- arbóndi og valdamaður i einu rót- grónasta íhaldskjördæmi landsins og áhrifamikill Sjálfstæðismaður í sínu héraði. Þegar sonur hans var nýkominn frá skólaborði vildi svo til, að þingmaður Sjálfstæðismanna í sýslu þeirra feðga lét af þing- mennsku, og var drengnum þá kom ið í þetta trygga sæti, og hefur hon- um tekist að halda því síðan með blaðri sínu, blekkingum og skömm- um. Enn þá leikur samt grunur á að þessi þingmaður Sjálfstæðismanna sé „kommúnisti á nóttinni og þing- maður sjálfstæðisbænda við Isa- fjarðardjúp á daginn," eins og það hefur verið orðað, og e.t.v. er það þessi tvöfeldni mannsins, sem ger- ir það að verkum, að flokkur hans hefur ekki til þessa trúað honum fyrir neinu áríðandi starfi, og þó hann sé notaður til þess að skrifa í Morgunblaðið, auk smáferðalaga til útlanda, þá er hans þar ekki get- ið, sem ritstjóra, frekar en Ásbergs við Vesturland. Það er heldur ekki með ólíkindum, að húsbændur Sig- urðar frá Vigur í Sjálfstæðisflokkn- um sjái hið skerandi ósamræmi, sem er í því, að hann skrifar svæsn ar skammir um kommúnista í aðal- blað flokksins, en er í órjúfandi faðmlögum við þá hér á Isafirði í bæjarmálunum. Þegar á allt er litið hefur Sigurður því komist skammt, og enginn skyldi halda, að hann sé ánægður með það, sem hann hefur fengið. Maður, sem bælir niður barnatrú sína, þó ekki sé nema á daginn, fyrir völd og metorð, ger- ir sig varla ánægðan með þingfarar- kaupið eitt og smávegis ritlaun. Hann mun vilja meira, og ef nokk- ur maður situr um færi á að ná sér í bitling, þá er það Sigurður frá Vigur. Hinn maðurinn, sem verið gæti höfundur umræddrar níðgreinar í Vesturlandi, Ásberg Sigurðsson, hefur ekki lengur úr háum söðli að detta. Hann kom hingað sem ungur og óreyndur maður, hafði engan pólitískan feril að baki nema sem skólasveinn, og fylgdu honum yfirleitt góð meðmæli þeirra manna, sem hann hafði unnið fyr- ir. En það kom bratt í ljós, að í bæjarstjóraembættinu hér leit hann ekki á sig, sem æðsta starfsmann bæjarins, sem hefði reglubundnu starfi að sinna, heldur sem póli- tískan framvörð húsbænda sinna í meirihlutanum, bæjarfulltrúa í- halds og kommúnista. Á bæjar- stjórnarfundum voru ræður hans þær illyrtustu og geðvonzkufyllstu, sem þar haí'a heyrzt, og þannig að efni, að bæjarfulltrúar voru farnir að kalla lygina „bæjarstjórasann- leik". Virtist maðurinn leggja öllu meira kapp á þessa mælgi sína á fundum bæjarstjórnarinnar, heldur en starfið á skrifstofunni, enda fyr- irfannst hann þar ekki löngum og löngum. Þær embættisathafnir, sem hann á annað borð hafði sinnu á að framkvæma voru margar með sömu endemum, og úthlutun hans á ó- keypis byggingarefni eftir eigin mati, og er ekki að orðlengja það, að hann flosnaði úr bæjarstjóra- embættinu við lítinn orðstý og hefur nú í bili verið settur niður inkognito við Vesturland, og þar virðist ritmennska hans ætla að falla í sömu farvegi og mælskan á bæjarstjórnarfundum gerði áður. Þessi maður er því nú eins og hvað annað pólítískt rekald, sem enn virðist gera sér von um, að flokkur hans sjái aumur á honum og lyfti honum upp í nýtt embætti. Hvort honum verður að von sinni skal hér látið ósagt, en bæði hann og Sigurður frá Vigur eru, eins og hér hefur verið sýnt fram á, bitlinga- sjúkir menn og bitlingaþurfandi, og því ekki ólíklegt, að annar hvor þeirra fái bita næst. Efni þeirrar Vesturlandsgreinar, sem hér hefur verið rædd, er það, að Haraldur Guðmundsson, Vil- mundur Jónsson, Finnur Jónsson og Helgi Hannesson hafi notað kjós endur sína hér á Isafirði, til þess að koma sjálfum sér í feitar stöður. Þessari ásökun í garð þessara mætu Aþýðuflokksmanna er í raun og veru fullsvarað með því að segja, að þeir hafa allir verið trúir yfir litlu og hafa því verið settir yfir meira, og er ánægjulegt til þess að vita fyrir Alþýðuflokkinn á Isafirði, að hann skuli hafa lagt fil þessa og og marga fleiri, sem nú eru i fremstu röð forustumanna þjóðar- innar, og einmitt þetta framlag ís- firzkra Alþýðuflokksmanna og kjós- enda til flokksins í heild hefur orð- ið til þess að efla hann og gera hann traustari, og það þarf alþýða manna hér sizt að harma. Annars er það ekki fyrirbrigði, sem Alþýðu flokkurinn hefur neinn einkarétt á, að menn utan af landi flytji til höf- uðstaðarins, vegna þess, að þeim hlotnast þar embætti eða eru falin trúnaðarstörf. Má þar t.d. minna á að núverandi biskup landsins var áður vellátin prestur í Isafjarðar- sókn. Formaður fjárhagsráðs var hér einu sinni prestur. Núverandi tollstjóri, Torfi Hjartarson, hækk- aði úr sýslumannsembætti á Isa- firði upp í eitt hæstlaunaða em- bætti landsins. Þá eru þeir báðir fluttir héðan Sigurjón Jónsson, fyrverandi bankastjóri og Jón Auð- unn Jónsson, og munu margir Is- firðingar minnast þess, að allir þessir menn unnu hér pólitísk störf á sínum tíma fyrir Sjálfstæð- isflokkinn, þótt Vesturland hafi ekki skrifað um þá á sama hátt og hina brottfluttu forustumenn Al- þýðuflokksins. Slík skrlf dæma sig líka sjálf. Þau eru ekki sprottin af öðru en máttlausri öfund manna, sem njóta einskis trausts, en bíða þess þó milli vonar og ótta, að þeim sjálfum verði gefið bein. B.F. -O- Isfirzkt rúnakefli vekur athygli vestan hafs. 1 tímaritinu „The American-1 Schandinavian Review" birtust í haust myndir af öllum hliðum rúna keflis þess, er Guðmundur Jónsson frá Mosdal gerði og Isfirðingar gáfu prófessor Richard Beck, þegar hann heimsótti Isafjörð sumarið 1944. 1 grein, sem fylgdi myndunum undir fyrirsögninni: „A Modern Runic stave" — Þ.e. nútíma rúna- kefli — segir frá því, að af öllum þeim gjöfum og minjagripum, sem prófessor Richard Beck hafi bor- izt frá sveitarfélögum, samtökum og einstaklingum, er hann heim- sótti í Islandsförinni 1944, hafi ver- ið sérstæðast rúnakefli frá Isfirð- ingum, meistaralega skorið í ís- lenzkt birki af hinum víðkunna myndskera, Guðmundi Jónssyni frá Mosdal, enda sé það kjörgrip- ur hinn mesli og veki mikla aðdáun allra, sem séð hafi þar vestan hafs. Með myndinni af hverjum fleti keflisins birtir tímaritið einnig les- mál það sem á hann er skorið, bæði á íslenzku og einnig á enskri þýðingu. Á fyrsta flöt keflisins skar Guð- mundur þetta: „Til . forseta ÞjóSræknisfélags pro- íslendinga í Vesturheimi^ fessors Richards Bcck." Á annan flöt keflisins var þetta skrifað: „MeS viroingu, þókkum og gó'b- um óskum, fr<\ tsfiroingum. — Til gó'ös vinar liggja gdgnvegir, þótt hann sé firr farinn." (Háva- mál). Á þriðja fleti rúnakeflisins er þessi rista: „Þótt þú langförull legSir sér- hvert land undir fót, bera hugur og hjarta samt þíns heimalands mót." (Stefán G. Stefánsson). — ,,Sá einn veit, es víoa ratar ok hefr fjöld of farit." .(Hávamál). Fjórði flötur ber þessa áletran: „Hugrúnar skalt kunna, ef villt hverjum vesa geosvinnari guma. — „Fullr es IjóSa ok Uknstafa, góöra gjalda og gamanrúna." (Hvort tveggja Sigdrífumál) Þótti Skutli þess vert að skýra lesendum sínum frá, hvernig til hefur tekizt með val og gerð þeirr- ar gjafar, er Isfirðingar völdu pró- fessor Richard Beck, er hann heim- sótti landið og bæinn okkar, sem fulltrúi Islendinga í Bandaríkjun- uin og Canada í sambandi við lýð- veldisstofnunina 1944. Kaþólskakirkjan og kommúnistar. Kaþólska kirkjan er ekki nýr að- ili í heimsstjórnmálunum, en Is- lendingar þurfa að vísu að lesa all- langt aftur í sögu sína til þess að sjá afskipti hennar af veraldarleg- um efnum. Erlendis þar sem kaþólsk trú hef ur viðhaldist, hefur þessum áhrif- um aldrei linnt. Kirkjan hefur sterk áhrif á allan almenning, prestarnir eru andlegir og oft veraldlegir leiðtogar miljóna þjóða og fyrir þeim skriftar fólkið og fær fyrir- gefningu synda sinna. Afstaða kaþólsku kirkjunnar til einræðisríkjarina hefur aldrei verið mjög skýr eða ákveðin og hefur farið nokkuð eftir því, hvers eðlis einveldin voru. Fyrr á tímum kom kirkjan einvöldum til valda og felldi þá af valdastóli. En á þess- arri öld horfir nokkru öðru vísi við. Mussolini komst til valda á Italíu þrátt fyrir andslöðu kirkjunn ar, og það var ekki fyrr en hann var búinn að vera við völd um nokkurt árabil, að málamyndafrið- ur tókst á milli hans og páfans. 1 Þýzkalandi tóku nazistar þegar upp baráttuna gegn kirkjunni og unnu sér fullan fjandskap kaþólsku kirkj- unnar. Nú er hafin í Mið-Evrópu harð- vítug barátta milli kommúnista og kaþólskra. Kommúnisminn hefur eftir styrjöldina náð sterkum tök- um á kaþólskum löndum eins og Ungverjalandi, og nú síðustu vik- urnar hefur þessi barátta komið upp á yfirborðið. 1 jólaboðskap sínum tók páfinn greinilega afstöðu með lýðræðisríkjunum, gegn komm únismanum og hvatti hverja þjóð til að verja frelsi sitt. Kommúnist- ar svöruðu með handtöku Mindsz- entys kardínála í Búdapest, og þekkja menn eftirköst þeirrar handtöku. Þessi barátta kommúnista og kaþólsku kirkjunnar getur haft geysileg áhrif á hugi almennings í Mið- og Suður-Evrópu, ef ekki víð- ar. Það hefur ýmsum orðið hálft á því að berjast gegn kirkjunni og kann svo enn að fara. (Aðsend grein).

x

Skutull

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skutull
https://timarit.is/publication/626

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.