Fjarðbúgvin - 08.11.1973, Blaðsíða 3

FJARÐBÚGVIN
SfÐA 3
MIRAGE TIL
LIBYA
Mirage-5 flogfarið, ið her er á flogi við 14 bumbum.
f Frankaríki hevur verið po-
litiskt stríð um søluna avMi-
rage flogførunum til Libya,
eftir at Israol sigur tey hava
Marcel Dassauit
verið brúkt av Egyptalandi.
Franska stjórnin hevur lov-
að at steðga søluni, um Libya
brúkar tey móti fsrael.
Stríðið um libysku Mirage-
flogførini hevurgjørt, atmað-
urin, ið hevur^gjørt hesiflog-
før, hin seri ríkmaðurin Mar-
cel Dessault, verður nógv um-
talaður. Hann hevur noktað at
lurta eftir fleiri kendum jød-
um, ið hava biðið hann gera
sitt til at steðga hesari sølu,
hóast hann er jødi sjálvur.
Dessault er ein pionerur
innan flogferðslu og ein flog-,
tekniskur úrmælingur. f sín-
um 55-ára virki innan flog-
smíð hevur hann teknað eitt
ferðamanna- og stríðsflogfar
fyri og annað eftir. Tað er
honum fyri at takka, at Fran-
karíki er við at vinna á hin-
um vestureuropeisku londun-
um innan flogidnaðin.
Hann er sonur ein jødisk-
an lækna f Paris. Upprunaliga
æt hann Marcel Bloch. 21-
ára gamal tók hann sera gott
prógv sum flogfars-arkitekt-
ur. Hann hevur gjørt flogfør
til militera nýtslu, líka sfðan
hann undir fyrra heimsbar-
daga gjørdi "Spod", besta
flogfar, Frankariki átti und-
ir fyrra heimsbardaga.
Tá týsku nazistarnir á sum-
ri 1940 hersettu Frankaríki,
vildu teir lata jødan Dessault
hava frið, umgiann vildijjera
flogfør til týska flogvapnið
Luftwaffe. Svarið var nei, og
hann var júst f ferð við at fa-
ra f fronsku mótstøðurørsl-
una, tá Gestapo tók hann og
sendi hann^ til Buchenwald-
konsentratiónsleguna.
Tey fimm árini, hann var
fangi f hesari útruddilsisleg-
uni, fóru illa við heilsu hans-
ara.
Eftir kríggið gjørdist hann
katolikkur og skifti navn Des-
sault. Flogfdnaður hansara
var oyðilagdur undir krfgnum,
men eftir stuttari tfð skapti
hann ein nýggjan blómandi
flogfdnað.
Bíligt flogfar.
Hann fór undir Mirage-pro-
jektið í 1952, tl londini f
vesturheiminum kappaðust
um at gera kpfgsflogfør, ið
kundu klára teir russiskuMIG
15-jagararnar. Taðfyrsta
Mirage-flogfarið var sterkt
og gott at manøvrera. Seinni
er flogfarið gjørt betri og
betri. Tað nýggja Mirage-3
kann eftir trimum minuttum
koma upp^á 11.000 metra
hædd og fáa tvær ferðir so
nógva ferð sum ljóðið. So eru
eftirlit og røkt avflogfarinum
eisini so einfald, at tað kann
gerast strfðsklárt trfggjar
ferðir so skjótt sum onnur
m iliterflogfør. Aftrat hesum
kemur, at tað kostar bert 10
milliónir, meðan militerflog-
før úr øðrum londum kosta tað
dupulta.
Av teimum 1200Mirage-jag-
arum, ið eru gjørdir til nu,
hevur franska flogvápniðfing-
ið ein triðing, meðan restin
er seld til 17 lond.
Gaulistur
Flogførini fingu góða rekla-
mu f 1967, f 6-daga krfgnum,
tá tey ísraelsku Mirage-flog-
førini stóðu seg betur enn
MIG-jagararnir hjá arabar-
unum. Orsakað av fronskum
oljuáhugamálum í arabisku
londunum hevur franska
stjórnin sett forboð fyri út-
flutningi av allari krfgsút-
ger til fsrael síðan 6-daga \
krfggið. Men hon hevur selt
flogfør til trý arabisk lond:
Libya (110 flogfør), Libanon
(11) og sheikadømið Abu Dha-
bi (14).
Dessault verður hildin at
vera millum rikastu menn f
Frankaríki. Hansara flog-
verksmiðjur hava 2,5 mia. kr.
"um árið f umsetningi. Eisini
eigur hanneina stóra elektron-
iska verksmiðju, __ tríggjar
bankar og eitt blaðhús.
Hann hevur tey sfðstu tjúgu
árini verið tingmaður fyri
gaullistaflokkin og er við til
at ffggja gaullistaflokkinUDR.
BERIPOSI AV
PAPPÍRI
f Danmark hevur ein verk-
smiðja gjørt ein beripQsa av
pappiri, ið tolir vatn. Hesin
posi er úrslitið avgransking-
arsamarbeiði millum Schades
Rapir r Skive og svensku
papófrsfabrikkina Korsna -
Mármá AB fGávle.
f hesum tfðum, tá so nógv
verður talað um dálking av
náttúruni, eru hetta góð tfð-
indi. Posin er eins sterkur
og plastikposin uttan at hava
hansara ringu eginleikar.
Hann kann verða brotin nið-
ur av náttúruni eins lætt og
hvørt pappfrspetti; hann er
rúmligur ( størsta støddin
tekur 40 kilo ), hannergjørd-
ur av reinum pappfri, har
eingi skaðilig evni eru til-
sett, og so tolir hann vatn
sum eingin annar posi.
TveiL tfmar f einari spann
av vatni - og hann er líka
sterkur óg nýtiligur. Royndir
á fabrikkini hava vfst, at ein
vanligur beriposi av papofri
dettur sundur, so skjótt hann
hevur staðið fimm minuttir
undir ; vatni. Schade-posin
varð lyftur 250 ferðir upn úr
einum vatnílati fullur av vøru
oj* tolir tað væl.
^ □
FJARÐBtJGVIN
KEMUR UT ANNAN
HVØNN HOSDAG
KÓPUR í
SALTNESI
Frfggjadagin 19; oktober, tá
ið menn vóru f holt við^ at
rudda fjøruna í Saltnesi, vóru
teir varir við ein kóp, sum
var komin upp á land oghevði
I
Olja í Kasakhstan
Sovjettrejíublikkin Kasakh-
stan er nú við at gerast stór-
framleiðari av olju. Fyribils
verður rokanð við, at
framleiðslan f ár fer at koma
uppá 25 milliónir tons, og
kanningar f Kaspiska dalinum
benda á, at har eru stórar
nøgdir. i Jarðfrøðingarnir
halda, at talan er um olju-
lø£j, ið hoyra til eitt risa-
stort belti av oljuførandi løg-
um, ið ganga heilt suður undir
Arabisku hálvoynna. Roynd-
arboringarnar eru komnar
niður a næstan 6000 metra
dýpi, har serfrøðingarnir
halda, at tær størstu nøgdir-
nar eru.
"spákað" sær niðan undir
gamla neystið á Gráasteini.
Hetta var ikki fullvaksin kóp-
ur - næstan svidningur - tf
hann hevði heldur sfða ull
og var vakurt bleikgulur á
liti.
Kópurin var sera spakur,
og ta ið hann hevði verið á
landi eina tíð, tóku teir og
sleptu honum aftur á sjógv-
in; men hann kom upp aftur
á land beinan vegin. Eisini
royndu teir at geva honum
fisk; men ikki eydnaðist at
fáa hann at eta. Fleiri fólk
komu og tóku myndir av hon-
um; men hann lætst ikki um
vón. M orgunin eftir var hann
aftur horvin.
□