Brautin


Brautin - 22.03.1929, Blaðsíða 1

Brautin - 22.03.1929, Blaðsíða 1
Ritstjórar: Sigurbjörg ÞorlákscTóttir. Sími 1385. Marta Einarsdóttir. Sími 571. Brautin Útgefendur: Nokkrar konur í Reykjavik. Sími: 491. Afgreiðslu annast Sigurborg Jónsdóttir. í. árgangur. Föstudaginn 22. mars 1929. 38. tölublað. Járnbrautarmálið. Ðrautin gefur 300.000 krónur yiir árið upp í vexti, þegar á 10. ári, samsvarar það 5°/o af stofnkostnaði. fiftffaCQCDfftfii>ifliCf>^^^^fr>ffifftfTlffjfiflf^ tJtJtÖ l+i Uj tJJttítay CpttJvU l&Q7tX) CÐGCfCP IVWvU <*> IX> CU w Qpuo Máttur iramtaraiina. Einn merkasti hæfileiki mann- kynsins er sá eiginleiki þess að geta tekið framförum. Geta lært af reynslunni hvað breytinga þurfi, og hafa hugvit til að prófa sig fram með hvað til bóta má verða. Þessi hæfileiki heflr á löngum tíma hafið mannkynið langt yfir allar aðrar lifandi verur jarðarinnar. Þegar dýrin nær standa i stað og litlum eða engum breytingum eða framför- um laka, berst mannkynið seigl- ingsbaráttu fyrir umbótum á öll- um sviðum. Og þessi umbóta- viðleitni nær fleiri og fleiri sigr- um, því lengra sem liður. Ekki má þó skilja það svo að þessi framfarahæfileiki sé alveg jafn og almennur hjá mannkyninu. Öðru nær. Sumar þjóðir og kyn- ílokkar standa næstum i stað, eða framfarir þeirra eru svo hægfara að litt sér á, þótt á- fram þokist. En aðrar þjóðir og kynflokkar taka risastökk og hjálpa þannig til að hefja þær þjóðir upp, sem daufari eru og sljóvari. Eiga jafnvel sumar þjóðir fult i fangi með að fylgjast með þess- um djörfu brautryðjendum. En flestar reyna það þó, því þær vita að annars dragast þær aftur úr og verða meira og meira ó- hæfar í Hfsbaráttunni. Þvf lífs- baráttan þekkir enga miskunn- semi, það sem ekki getur fylgsl með verður að lognast út af eða verða að eins viijalausl verkfæri í böndum þeirra, sem betur mega. Þetta er ástæðan til þess að framfaravinir þola enga stöðvun, enga bið, en piska i'ólkið iátlaust áfram til nýrra átaka og nýrrar baráttu, ýmist með góðu, for- tölum og bliðmælgi, rökum og leiðbeiningum, eða með illu, hörðum ádeilum, svæsnum á- rásum, lasti og níði. Fólkið sjálft horfir á þetta stundum iuiíið og fult áhuga, stundum undrandi og kviðandi, stundum reitt og vont yfir að fá ekki að vera í friði og njóta lifsins i ró og makindum. Það skilur stundum ekkert í þessum ákafa framfaramannanna, það á- lílur þá. stundum sína verstu ó- vini og snýst þá gegn þeim með ofsóknum og pyntingum. Telur þá fremur djöfla en menn. En þegar nýjir koma strax f slað þeirra sem falla eða eldasf og áldrei er hlé á sókninni, fer það smám saman að láta sig og fylgja þeim eftir, fyrst dauft og hik- andi, siðar fastar og ákafar. Framfara-andi ruðningsmann- anna gripur þá et til vili heilar þjóðir alt í einu, svo þær brjót- ast fram til nýs þroska með því heljarafli, sem alt verður að Iúta. Máttur framfaranna hefir gripið fjöldann. Hann skilur hvert stefnir og sækir nú fram með s'ama vfga- móði eins og brautryðjandinn átti í upphafi en sem fjöldinn þá skyldi ekki og gat því ekki fylgt. Á engu sviði eru framfarir mannkynsins, ef til vill þýðing- armeiri en á sviði samgöngu- málanna. Samgöngumálin hjálpa ein- staklingunum að nálgast hvern annan, kynnast sem best, njóta vinnu hvers annars og hæfiieika á öllum sviðum. Petta er undir- staðan undir mörgum aðalfram- förum mannkynsins í flestum greinum. Ekki að eins að það hjálpi þjóðunum í liisbaráttunni með því að. gera þeim fært að vinna hver fyrir aðra að nauð- synjum lifsframfærslunnar, þó langt sé á milii, heldur gerir það þá hæfari til að njóta and- legrar samvinnu og samstarfs, en það er einn sterkasti þáttur- inn í alhliðabaráttu mannkyn- sins fyrir sameiginlegum þroska þess og viðgangi. Mestum framförum á landi hafa samgöngumálin náð, með uppfundningu járnbrautanna. Meðal fróðustu manna eru þær taldar marka nýlt timabil í fram- farasögu mannkynsins. ^ Allar þjóðir, sem nokkurs eru megn- ugar hafa kepst um að færa sér þessa samgöngubót sem best í nyt. Ekkert fé hefir verið spar- að til að gera þær sem full- komnastar og öruggastar. Erfið- leikarnir hafa verið miklir. Bar^ áttan gegn þeim hörð i fyrstu. En nú er svo komið að engin menningarþjóð telur sig geta án þeirra verið. Því voldugri sem þjóðirnar eru, því voldugri járnbrautar- 1 m i m m © I © m i m I I ¦Mah» Om ctUTf >our £Ul<f«- áýíðfié Mobiloil "... A (HeavyMedlum) Allir bifreiðastjórar eru sammála um að betri olíur en »Mo- biloils« framleyddar af Vacuum oil co. New Vork eru ófáanlegar. — VARIST eftirlíking- ar.'— MUNIÐeftir orðinu ,Gargoyle, bifreið yðar. — — m þegar þér kaupið olíur á fjjD fty ctí ct\ m ct\ t t\ ct\ cr% cT\ ct\ ct\ ct\ ct\ ct\ ct\ cT\cT\cT)CT\cT\cT\cT\ct5C3& © © i © © © © © m m © m m m m m m m m kerfi eiga þær. Og því meira leggja þær að sér að bæta það og fullkomna. Jafnvel landkrili eins og Dan- mörk á járnbrautarkerfi, sem talið er að kosti 300 miljónir króna. Svona mætti lengi telja. En eitt land er það, sem ekki he.iir enn haft manndóm eða kjark til að reyna þetta fræga samgöngutæki. Það er land Björns Kristjáns- sonar og Vigfúsar í Engey. t hvert skifti, sem stórhuga framfarmenn hafa komið fram á vígvöllinn til að berjast fyrir fullkomnum samgöngubótum miili höfuðborgarinnar og góð- héraðanna austan heiði, hafa risiö upp framfaraóvinirnir eins og einn maður og reynt að spilla þessu af öllum kröftum. Þessir menn þekkja ekki og skilja ekki mátt framfaranna, en það er annar máttur, sem þeir þekkja, og skilja vel og hann er líka voldugur. Það er máttur aftur- haldsins. Hann er þeim kær- komnastur. Fyrir hans kyngi og kraft, hefir tekist að tæma frjó- sömustu sveitahéruð, sem ísland á, af ungum og hraustum bændaefnum. Fyrir hann hefir tekist að gera auðugar og kosta miklar stórjarðir að ræktar- snauðum einyrkjakotum, þar sem skuldum hiaðinn bóndi er að vinnu með konu sinni út- taugaðri af vinnuþræikun, eða þar sem örvasa gamalmenni eða börn eru að pinast við vinnu frá morgni til kvölds, i stað þess að hraðvirkar landbún- aðarvélar ættu aö vera þar stöðugt að verki allan daginn. Fyrir hans tilstilli hafa aust- ansveitirnar sokkið dýpra og dýpra i skuldafenið, jafnframt sem duglegustu bændum hefír þorrið kjarkur og þróttur f þess- ari örvæntingarfuilu baráttu, þar sem því dýpra sekkur, því meira sem þræklað er. Slikur er máttnr afturbaldsins. Svo fullkominn er sigur þess. Tri'iln á aveltirnar. Það sem er aðalafltaugin i starfi samgöngubótavina, er trúin á sveitirnar. Fjöidi manná hér hefir alis enga trú á framförum sveitanna, og vilja því ekkert fyrir þær gera. íeir telja eftir hvern þann eyri, sem fer tii sveitanna. Á- lita það hreinar ölmusugjafir og bændur vora hálfgerðan betl- aralýð, sem litinn rétt eigi á sér, séu landinu að eins þung byrði. Peir reiðast hverjum þeim manni, sem vill viðreisn þeirra og hefir trú á þvi að hún muni takast. Þeir teija slíkt fávita bjal, sem tæplega sé eyðandi orðum að. Þeir einblfna á sjávarútveginn og það gull, sem hann færir iands- mönnum. Þeir telja það best farið, að i'ólkið safnist i fisk- og sildarverin og útgerðin sé aukin sem mest. Þar með sé framtið íslands best borgið. Sveitabúskapurinn borgi sig ekki, þess vegna megi hann hverfa eða ganga sem mest saman. Gegn þessum mönnnm rfsa járnbrautarvinirnir einum hug. Þeir telja sveitabúskapinn nauðsynlegan fyrir þjóðina, bæði vegna þess, að þeir álíla að koma megi honum i það horf, að hann geti borgað sig beinlinis, og svo vegna þess að þeir álíta það nauðsyn fyrir

x

Brautin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Brautin
https://timarit.is/publication/629

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.