Boðberi - 01.01.1921, Blaðsíða 2

Boðberi - 01.01.1921, Blaðsíða 2
BODB E R I Fpamkvazmdip fjelags vops. Þessi 5 ár, sera liðin era síðan fjélag vort var stofn- að, hafa verið rík ár að framkvæmdum af ýmsu tagi, eins og hjer mun nú sýnt verða. Og allar fram- kvæmdir fjelagsins hafa staðið í nánasta sambandi við þann megintilgang fjelagsins að vinna að nánari kynn- um með Dónum og íslendingum. Það er ekki ofmælt að á þessum 5 árum haíi verið meira aðhafst í því tilliti en nokkuru sinni áður, enda er enginn efi á því, að þekkingin á íslandi og íslendingum hefir aldrei meiri verið með Dönum en einmitt á þessum síðari árum, og tel jeg það hiklaust starfsemi Dansk-islenska fjelagsins að þakka. Dansk-íslenska fjelagið hefir gengist fyrir því, að vald- ir menn hafa farið um á hverju ári og fiutt fyrirlestra víðsvegar í Danmörku um Island og íslendinga og ein- att jafnframt verið sýndar skuggamyndir frá íslandi. Þessir fyrirlestrar hafa verið mæta vel sóttir hvervetna og mesta lofsorði verið lokið á þá í blöðum og tímai'it- um. Við þá hafa augu f'jölda manna opnast fyrir því hve ófullkomin þekking manna hafi verið á öllum hag lands vors og þjóðar og með því aukist skilningur manna, í Danmörku á allri aðstöðu vorri og sjereinkennum lands °g þjóðar, og þá vafalaust einnig að sama skapi vaxiö samúð með oss og vinarþel til vor hjá fjölda manna. Sjerstaklega haf'a ársfundir fjelagsins, sem haldnir hafa verið til skiftis í ýmsum helstu bæjum Danmerkur (t. d. í Arósum, Oðinsvjeum, utan Kaupmannahaínar), f'eng- ið á sig hátíðasnið og mikið þótt til þeirra koma; því að auk fyrirlestra um ísland, sem fluttir hafa verið, og mynda frá ísiandi,' sem sýndar hafa verið, hafa menn þar átt knet !Í f>* 1,,-.,,,.,, .-,.1------i_- ,-- -ii- a- -,-, i-.,.----------.. --- lenskri tónlist. Fjelagið heflr einnig gengist f'yrir því að haldin heiir verið sýning íslenskra pentlistaverka í Kaupmannahöfn, til þess með því að vekja athygli á landinu og syna hve iangt vjer værum komnir í þeirri grein. Þá heflr fjelagið í sama skyui árlega veitt ferðastyrk dönskum skólamönnum, sem höfðu hug á að kynnast ís- Iandi, og íslendingum, sem æsktu að kynnast Danmörku. Hverja þýðmgu slíkt nefir, ræður að líkindum. Ennfremur hefir verið stofnað til íslenskunámskeiðs á á fleiri stöðum í Danmörku. í Kaupmannahöfn haf'a þeir prófessorarnir dr. Finnur Jónsson, dr. Valtýr Guömunds- son og skólakennari Holger Wiehe haldið slíkt námskeið; ennfremur hefir landi vor lector Sveinbjöfn Sveinbjönis- son, yfirkennari í Arósum, komið á samskonar náms- skeiði í þeim bæ. Hafa þau verið mjög vel sótt og mun verða haldið áfram. Eitt af því sem sjerstaklega hefir valdið erfiðleíkum við íslenskunám meðal Dana er tilfinn- anleg vöntun handhægra hjálparmeðala við slíkt nám, lesbókar og orðabökar. Úr þessu heflr íjelagið a'sett sjer að bæta. Lesbók (í tveim hef'tum) hefir þegar verið prent- uð, og vel hæfur maður- (Holger Wiehe) vinnur nú af kappi að því að semja handhæga orðabók yfir íslenska ~ tungu. Loks hefir það áunnist fyrir áhrif frá fjelagi voru, að kenslumálaráðuneytið danska hefir mælt með því, að hið ágæta ytíiiit yfir sögu íslands eftir rithöfund Aage Meyer Beneiiictsen yrði notað við sögukenslu í skólum, til þess að auka þekkingu ú. sögu vorri meðal Dana. Synir alt þetta, að fjelag vort hefir síst legið á liði sínu þessi 5 ár, sem það hefir starf'að, heldur unnið kapp- eamlega að því markmiði, sem það í öndverðu hefir sett sjer, að útbreiða i Danmörku þekkingu á íslandi og ís- lendingum. Hingað til hefir minna verið að því gert að efla þekk- ingu á Danmörku meðal íslendinga. En nú hefir verið byrjað á ritverkinu „Danmörk ef'tir 1864", og er fyrsta heftið þegar út komið, en hin koma sumpart í haust, en sumpart á næsta ári. Ennfremur heflr verið boðið hingað einum ágætasta fagurfra'ðing Dana á ná- lægum tíma, prófessor við Kaupmannahafnarháskóla, dr. Vilhelm Andersen, sem hjer ætlar að flytja 4—5 erindi um bókmentir Dana á næstliðinni öld. Er það því meira tilhlökkunarefni sem próf. Andersen er tvímælalaust einn af' mestu snillingum Norðurlanda mí til fyriiiestraflutn- ings og upplesturs skáldrita. Dr. J. H. Bókaúfgáfa. Einn þáttuiinn í starfsemi Dansk-íslenska fjelagsins, og ekki hinn ómerkilegasti eða veigaminsti, ei* bókaútgáfa. Þessi fáu ár, sem fjelagið hefur starfaö, hefur það getíð út nokkur stór rit og f'jölda smærri bæklinga, ymist á dönsku eða íslensku. Markmiðið er ekki útgáf'a vísinda- legra rita, lieldur er tilgangurinn sá eÍTin, að fræða um það í högum og háttum, sögu, atvinnuvegum og bók- mentum þessara tveggja sambandsþjóða, sem orðið gæti til þess að g-læða áhuga og auka saniúð. Og hygg jeg, að vel megi við una, hvernig- af' stað er farið, Eins og sjálfsagt er, beinist starfsemi fjelagsins í bóka- útgáfunni eins og öðru annarsvegar að • því að fræða Dani um hagi okkar, «'ii liins vegar að því að skýra fyrir okkur hagi þelrra og áhugamál. í fiokki þéirra bóka, sem aðallega eru' ætlaðar Dönum, 1-^4.4..,.;» tf,^a.-m oinm^—im+t bæði gagn nK ffam.in id' þ*rrm-, ber f'yrst að telja ritíð: 1 s I a n d. S t r e j f ] y s o v e r Land og Folk. Bók ]>essi er hið besta rit, bæði veg-na efnis og- meðferðar, og sýnir ljóst vinarþel og samúð forgangsmanna þessa fjelagsskapar í okkar garð. Olaf Hansen, ITdvai^te islandske Digte er þýðingar á ymsum helstu kvæðum góðskálda okkar á 19. öld, yfirleitt prýðilega gerðar og höfundi og fje- laginu til sóma. Arne Möller, Islands Digtning i n y e s t e T i d o g D a n m a r k fjallar aðallega um þau hin yngri skáld okkar, sem alið haf'a aldur sinn í Dan- mörku, en minnist einnig með samúð og skilningi á þá rithöfunda, okkar, sem Di'mum era kunnir af þýðingum. Rit þetta er sjerprentun úr stóru riti um norrænan nú- tíðarskáldskap. — Þá eru smærri ritin: Fra Islands' Dæmringstid eftir Jón biskup Helgason lysir'velog greinilega ýmsum forgangsmönnum hinnar andlegu og verklegu viðreisnar þessa lands. Aage Meyer-Benediktsen hefur ritað stutt yflriit yfir sögu hinnar íslensku þjóðar, próf. Finnur Jónsson yfiiiit yfir íslenska málssögu og tvö kver sem kenslubækur í íslensku handa byrjendum, Thor Tulinius ritaði um framfarir landsins og Valtýr Stefáns- son um landbúnaðinn. Loks má telja ritgerð Raavads verkfræðings um gamlan íslenskan byggingarstil, ágæt hugvekja til íslendinga, þótt um íslenskt ef'ni sje. I hinum rtokknum eru aðallega tvö rit og annað þó eigi fullpjentað. Hið f'yrra er Sönderjylland ef'tir sr. Arne Möller, rit sem lýsir þjóðernisbaráttu Suðurjöta og sigri að lokum, hin laglegasta bók og okkur sjerstak- lega hugþekk vegna efnisins. Hitt ritið fjallar um hagi Danmerkur eftir 1864 á ymsum sviðuin andiegra og verklegra framfara og verður allstórt rit og nierkilegt. Fyrsti kaflinn, sem kominn er út, heitir: Viðgangur

x

Boðberi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Boðberi
https://timarit.is/publication/689

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.