Borgarinn - 01.02.1921, Blaðsíða 1

Borgarinn - 01.02.1921, Blaðsíða 1
Kemur út á mánaðar .•. fresti .•. BORGARINN Fjögrasíðu blað koðtar .'.25aura.*. ÚTGEFANDI, ÁBYRGÐARMAÐUR OG RITSTJORI: HALLGRÍMUR BENEDIKTSSON. BERGSTAÐASTRÆTI'19. Rvík. 1. BLAÐ REYKJAVÍK - FEBRÚAR 1921. 1. BLAD Um leið og þetta fyrsta tölu- blað Borgarans fer úr hlaði, er rjettast að getaþess,íeittskifti fyrir öll, að jeg stend einn að stofnun hans og utgáfu. — Menn þurfa því ekki að fara í graf- götur um það, hvert beina ber erindum og skeytum, er blaðið varðar. — Pá vil jeg og greina frá því, að jeg tek með pökkum að- stoð og fyrirgreiðslu frá vœntan- legum velunnurum blaðsins, er jeg óska að verði sem flestir. Borga r i n n mun leggja nolck- uð greinilega áherzlu á það, að bannfarg'anið, í spillingu sinni, eignist sem minnst fylgi úr þessu. — Beynslan hefur sýnt það, að orðfolsku-vaðáll ýmsra bann-skdma er oft þess eðlis, að ekki er með öllu ástœðulaust að hafa sjálfstœti gagnverkunartœki til taks. — En hbfuðástœðan að tilveru blaðsins er sú, að þeir hafa stöku sinnum, síðustu tvb' árin, verið að senda mjer tóninn í blöðum, og á ann- an hátt, en jeg ekki átt greitt að- göngu með atliugasemdir, vegna ófrjálslyndi8 blaðstjóranna. — — Ættu nú þeir, sem hugsunar- djarfastir eru og hreinakilnastir um bannvillufálmið í heild sinni, og gVóggskyggnastir á sívxandi siðspill- ingu þéss, að láta stundum til sín heyra í blaðinu. — Að því væri og mikill styrlcur, ef þeir, sem bannvillunni eru andvígastir, vildu sem fiestir gerast fastir fyrirfram- greiðslu-kaupendur að nokkrum eintökum, er þeir svo sendu skoð- anábrœðrúm sínum og öðrum víðs vegar. — Bannmenn þarf jeg ekki að brýna. Peirra liðveizla er gefin. Virðingarfyllst. Hallgrímur Benediktsson. S m m íg m m m PRENTSMIÐJA HALL- GRÍMS BENEDIKTSSON- AR, BERGSTAÐASTR. 19, RVÍK, TEKUR AÐ SJER PRENTUN Á ERFILJÓÐUM, GRAF- SKRTFTUM, SMÁRIT- LINGUM, MÁNAÐAR- BLÖÐUM, OG AUGLÝS- INGUM AF ÝMSU TÆI. SANNGJARNT VERÐ. m m m m m m m mmmmmmmmsmu Að viría lögin. J?eim er það ekki lítið kapps- mál, bannmönnum, að fá þeirri þrælslegu myrkravillu þrýst inn í meðvitund landsmanna, hversu sjálfsagt það sje, að allir leggistá eitt um það, að bera virðingu fyrk öllum landslögum — undantekn- ingarlaust. Þessar raddir hafa farið að sama skapi vaxandi sem álit manna og virðing fyrir bannlögunum hjer hefur farið þverrandi. Pað er að vísu satt, að hver góð lagasmíð á þegnlega virðingu skilið, og því meiri sem nytsemdarkostir hennar verða augljósari — að dómi reynsiunnar. — En hifcfc er jafn- framt gefinn hlutur, að viðkoman á löggjafarsviðinu er háð líkum lögmálum og viðkoman á öðrum sviðum, sem sje þeim, að allt, sem þar er framleitt, hlýtur að verð- skulda misjafna dóma og virðingu. En þessu gleyma bannmenn og blaðamenn þeirra. Hver aá maður, sem nokkuð fylgist með í sögu fortíðar og reynslu-sannindum nútíðar, veit það, að mýmargar lagasmíðar hafa fæðst, sem ókleift hefur reynzt, hugsandi mönnum, að bera snefll af virðingu fyrir. Og þeir, sem gleggsta hafa sjeð gallana, hafa á öllum tímum varið ilrum sínum og aldri slíkum lög- um til tjóns og tortímingar. Mætti þar úr flokki nefna þá Skúla fógeta, Jón Sigurðsson og marga vitra menn, lífs og liðna. íslendingar þekkja alt of marga lagabálka slíkrar tegundar. Og þeir vita margir vel, hversu afskaplegu tjóni þeir hafa valdið opinberu lífi. þjóðarinnar fyr og ftsíðar, — að maður ekki nefni það margvíslega böl, sem slík lög hafa fært að hönd- um ótal einstaklinga, sem orðið hafa hreint og klárt píslarvottar fyrir þeirra skuld — fyr á tímum. Og væri vel farið, ef slíkar hiyggðar- myndir sögunnar gætu orðið vörn við ólagasmíðUm í framtíðinni. Enginn skyldi þó efast um það, að frumtök slíkra lagasmíða hafl stuðst við einhverja ögn af þjóð- nýtri umbótaviðleitni. — En persónuhagur höíundanna og ófyrirgefanlegt viðsynisleysi þeirra á viðburðarás næstu framtiðar — samhliða ¦ algerðum þekkingarskorti á vexti og viðgangimannlegrar vit- orku — hefur pó meBtu ráðið um tilveru þeirra. Lagasmíðar, af ýmsu læi, gerðar af sama þröngsýnis-vanmætti og að ofan er nefnt, eru nú sífelltað fæðast ög deyja með okkar þjóð. í þeim flokki eru bannlögin. Þótt reynslan sje búin að birta þeim lögum dauðadóminn —fyrir löngu, þá er samt sitt af hverju, sem bendir í þá átt, að þau ætli að reynast hokkuð seig-drepandi. — Veldur því að sjálfsögðu, ánnars vegar að nokkru leyti, hið kappsfulla forsjárleysi þess fjöl- menna þröngsýnisflokks, sem vaíið hefur sjer það sárbeitta vonleyeis- verk, að viðhalda þeirri lagasmíð með landsmönnum — í trássi við mjög undirstöðuvissa andstöðu frá hálfu þeirra manna, sem fyrir hvern hiun vilja uppræta lögin sem — siðspillandi -staðreynd. — En hins vegar, og miklu meirá en nokkuð annað, er hún þeis valdandi, osvinHan sú, að á lög- gjafarþingi þjóðarinnar sitja ekki állfáir menn, sem hreint og klárfc þora ékki að hlýða rödd sjálfs- greindar og lífsreynzlu í bann- málinu — af ótta við hugsunár- sljófustu kjósendur landsins, bann- klíkufólkið. — Eins og hverju lesandi manns- barni er ijóst, vilja bannmenn láta hnefa hegningarvaldsins leika um hvern þann mann, sem leyfir sjer það, að rjetta hendi til áfengis- dropa í nautnar-skyni. Allir víðsýnni menn sjá, að þetta er fáránlegasta ofstækis-óvit, og eru á einu máli um það, að einasra færa leiðin, hófsemdareflingu til þróunar, sje sú, að menn eigi þess kost, að njóta þeirrar fræðslu á uppvaxtarárunum, sem beini hugsunarhætti þeirra á rjettár leiðir í þeim efnum — fyr eða síð- ar í lifinu. En í staðþessaðfarajafn-bjarg- gróna siðmenningarbraut, hafa bannmenn kosið sjer harðstjómar- leiðina í — bindindismálunum. Andstæðingar þeirra halda fast við fræðslu- og uppeldis-leiðina. — Það þarf þvi ekki sjerlega víðáttumikið vitsmunasvið til þess að sjá, hvor flokkurinn það er; Allir, yngri og eldri, sem selja vilja bloð og rit, eru beðnir að finna útgefanda þessa blaðs. Há selulaunl

x

Borgarinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Borgarinn
https://timarit.is/publication/749

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.