Nýr Stormur - 02.09.1966, Side 3

FÖSTUDAGUR 2. sept. 1966
%RMUR
3
8SLENDINGAR! N AVIGARE NECESSE
(Siglingar eru nauðsyn)
Eftir aff sýnt var orSiff, hversu fara myndi um samgöngu-
málin á Alþingi 1912, fær hugmyndin um stofnun íslenzks
eimskipafélags fyrst veruiegan byr í seglin. Alþingi hafffi
brugffizt mjög vonum manna í þessum málum, aðgerðir
þess leiddu til versnandi ástands i siglingamálum þjóffar-
innar. Fleiri og fleiri áhugamönnum um framfarir þjóffar-
innar og sér í lagi fylgismönnum þessa máls varð þaff Ijóst,
aff taka yrði til nýrra ráffa. Nú urffu einstakir menn að taka
aff sér forustuna og þjóffin sjálf, allur almenningur í land-
inu, aff bera máliff fram til sigurs undir nerkjum þeirra.
Hlutaútboðsbréf var sent til þjóðarinnar með ofangeindri
yfirskrift.
lags íslands h.f.
Laugardaginn 17. janúar
1914, var stofnfundur Eim-
skipafélags íslands settur í
Iðnaðarmannahúsinu 1
og ríkir tóku þátt í þessu
uppbyggingarstarfi.
Emil Nielsen
Hinn 1. apríl 1914 var Emil
Nielsen ráðinn fyrsti fram-
kvæmdarstjóri félagsins. —
Hann var fæddur í Rudköb-
ing á Langalandi í Danmörku
26. janúar 1871. Ólst hann
þar upp og tók þar burtfarar-
próf úr gagnfræðaskóla 1886.
Það ár hóf hann farmannslíf
sitt, 15 ára gamall. Fyrstu
þrjú árin var hann í sigling-
um um ýms höf á þýzkum
og dönskum skipum og eftir
Björn Kristjánsson
að hafa innt af hendi land-
varnarskyldu sína réðst hann
í siglingar víða um heim
fram á haustið 1894.
Á árinu 1895 varð hann
skipstjóri á seglskipinu „Merc
ur“ sem átti að flytja vörur
til íslands og kom hann fyrst
hingað til lands sem skip-
stjóri á því skipi. Var hann
næstu tvö ár í siglingum
hingað á „Mercur“. Síðan
réðist hann í þjónustu gufu-
skipafélagsins Uraniu. Varð
skipstjóri á „Venus“ árið 1898
og var í siglingum til Suður-
og Norður-Ameríku. Þvínæst
var hann skipstjóri á skipun-
um „Rusland“ og „Kronprinz
Frederik“ í siglingum um
GuIIfoss í Vestmannaeyjum 15. apríl 1915
Guðmundur Vilhjálmsson
Norðursjó og Eystrasalt. —
Skömmu siðar fól stjórn fé-
lagsins honum að hafa um-
sjón með smíði á skipinu
„Marz“, sem félagið lét smíða
í Skotlandi. Skip þetta var
smíðað sérstaklega til íslands
ferða, og var Emil Nielsen
skipstjóri á því skipi í för-
um hér við land til ársins
1901. Þá gerðist hann einn af
stofnendum Thorefélagsins.
Var hann skipstjóri á skipum
þess félags í siglingum hing-
að, en jafnframt jáðunaut-
ur félagsins bæði um kaup
og smiði á skipum og í ýms-
um öðrum greinum. Það voru
þannig tveir 4 áratugir, sem
Nielsen hafði verið í förum
hingað til lands, þegar hann
fluttist hingað alfarinn og á
þeim tíma hafði hann áunnið
Ludvig Kaaber
sér svo traust allra, sem
kynntust honum, að því var
tekið með miklum fögnuði, er
ráðning hans sem fyrsta fram
kvæmdastjóra Eimskipafé-
lags íslands h.f. fréttist um
landið.
Óþarft er að rekja frekar
sögu Emil Nielsen sem fram-
kvæmdastjóra félagsins, því
flestum er hún kunn, en til
þess að gefa lýsingu á hon-
um og hugarþeli hans til ís-
lenzku þj óðarinnar, verður
rifjuð hér upp saga frá komu
fyrsta skipsins „Gullfoss", til
landsins í aprílmánuði 1915.
Að morgni hins 15. apríl
1915 kom Gullfoss til Vest-
mannaeyja í fyrstu för sinni
til landsins. Þegar þangað
kom lét Emil Nielsen mála
yfir danska fánann og nafn-
Garðar Gíslason
ið „Danmark", er hvort-
tveggja hafði verið málað á
skipshliðina til öryggis skip-
inu vegna ófriðarins. Skip
hlutlausra þjóða voru skyld
vegna ákvæða stríðsvátrygg-
ingarskilmála að sigla með
auðkenni lands síns, en ís-
land hafði þá sem kunnugt
er enn eigi fengið viðurkennd
an. Þetta tiltæki Nielsen
helgi, svo skip Eimskipafélags
ins urðu að sigla undir dönsk
um fána utan landhelginn-
ar. Þetta tiltæki Nilsen
vakti talsverða athygli er um
það fréttist til Danmerkur og
var talið af stjórnmálalegum
rótum runnið, enda voru slík
mál harla viðkvæm í þá daga
Framh. á bls. 11.
Möller
Emil Nielsen
Reykjavík. Stofnun félagsins
markaði tímamót í atvinnu-
sögu þjóðarinnar. Hún var
samstillt átak heillar þjóðar,
til þess að geta séð sér far-
borða. Flytja björg í bú og
koma afurðum sínum til sölu
á erlendum mörkuðum, og
þar með taka smátt og smátt
alla aðflutninga til og frá
landinu i sínar hendur. All-
ir íslendingar jafnt fátækir
Forsaga málsins var sú, að
í ^eptembermánuði 1912 sigldi
Sveinn Bjömsson þáverandi
Sveinn Björnsson
yfirdómslögmaður til útlanda
með „Sterling" einu af skip-
um Thorefélagsins, en skip-
stjóri var Emil Nielsen, sem
var aðalskipstjóri Thorefé-
lagsins. Stofnun íslenzks eim
skipafélags var aðalumræðu-
efni þeirra Sveins Björns-
sonar og Emil Nielsen á leið-
inni, og hóf Sveinn máls á
því, hvort Nielsen yrði fáan-
legur til þess að fara í land
og stjórna slíku félagi frá
Reykjavík. Ef svo væri, þá
kvaðst Sveinn Björnsson
mundu vilja beita sér fyrir
þvi, að félag yrði stofnað.
Eftir heimkomuna tók
ýmsa menn um stofnun eim-
skipafélags. Ræddi hann mál
ið fyrst við Björn Kristjáns-
son, bankastjóra, Ludvig
Kaaber, stórkaupmann og
Garðar Gíslasön, stórkaup-
mann, en jafnframt snéri
Björn Kristjánsson sér til
Thor Jensen kaupmanns um
málið. Þessir fimmmenningar
byrjuðu í kyrrþey að vinna
að undirbúningi málsins fyrst
um sinn. Komsí brátt skriður
á gang málsins og var
fagnað mjög um all
Vestur-íslendingar stóðu við
hlið heimaþjóðarinnar og
lögðu drjúgan skerf í þessa
stofnun. Rýmkun frelsis og
sjálfstæðis undirbjó jarðveg-
inn fýrir stofnun Eimskipafé
Thor Jensen
EIMSKIPAFÉLAG fSLANDSHF.