Nýr Stormur - 10.01.1969, Qupperneq 1

I

FÖSTUDAGUR 10. JAN. 1969. þorjr _ þ^ aðrir þegja Hvað
SfMNUR mikinn gjaldeyri
V. árg. Reykjavík 2. tbl.
eiga íslenzkir aöilar
í eriendum bönkum?
BLÓÐUG SKÖMM!
Seðlabankinn greiðir erlendum bönkum 60%
ársvexti. Engin takmörk fyrir undirlægjuhætti!
Forráðamenn íslenzkra gjaldeyrismála hafa gert sig seka
um vítaverðan aumingjaskap, sem kostað hefir þjóðina of-
fjár. Öhemju fjárhæðir hafa verið fluttar úr landi í íslenzkum
seðium og seldir með afföllum, sem runnið hafa f vasa
erlendra banka. Seðlabankinn hefir innleyst þetta fé á réttu
gengi og þar með ausið út gjaldeyri þjóðarinnar sem þóknun,
sem er óþekkt fyrirbrigði í venjulegum gjaldeyrisviðskiptum.
(þessari grein er þetta mál rakið og ættu menn að taka vel
eftir! '
Allir, sem ferðast hafa til út-
landa á undanförnum árum og
skipt hafa íslenzkum peningum
yfir í erlenda, bæði löglega og
ólöglega, vita að slíkt hefir ver-
ið ógjörningur í flestum tilvik-
um, nema um veruleg afföll
væri að ræða.
Þessi afföll hafa ekki fafið
Þeir, sem muna atvinnuleysis.
tímana fyrir stríð, þegar atvinnu
leysið var landlægt árum sam-
an og litlar vonir stóðu til þess,
að því yrði útrýmt, eru áhyggju-
fyllri en hinir, sem hugga sig
við þá von, að hér sé aðeins um
stundarfyrirbrigði að ræða.
Vissulega vona allir, að svo
muni verða að þessu sinni. Árið
1950—1951 var hér einnig nokk
uð atvinnuleysi ,sem úr rættist,
einkum fyrir tilstilli hersins á
Keflavíkurflugvelli, en nú eru
engar framkvæmdir fyrirhugað-
ar á vegum hans.
Sannleikurinn er sá, að íslend
ingar mega alveg eins búast við
því, að meira og minna atvinnu-
levsi verði hlutskipti þeirra í
náinni framtíð og ekki er að
eftir neinum föstum reglum,
nema lielzt í Danmörku, en þar
hafa íslenzkir peningar verið
lengst af keyptir með 10% af-
föllum og nú síðustu tvö árin
með 15% afföllum.
Aðeins einn banki, HAMBROS
bank í Englandi keypti íslenzka
peninga um tíma á réttú gengi,
sjá neina raunhæfa tilburði
stjómarvalda til þess að bægja
því frá.
Það er algjörlega óvíst, hvaða
afleiðingar gengislækkunin hefir
til bóta í atvinnulífinu. Áreið-
anlega var^ gengislækkunin ó-
hjákvæmileg því að gengið var
raunvemlega löngu fallið.
En það er hinsvegar stað-
revnd, að atvinnuvegimir em í
slíkum rústum, sökum skulda
og undanfarinna erfiðleika, að
allsendis óvíst er um, h'Æ>rt þeir
geta hafið starfsemi sína af full-
um krafti á nýjan leik.
Það er staðreynd, að stór hluti
hins nýja og fullkomna skipa-
stóls fiskiskipa er óhæfur til
ánnarra veiða en síldveiða og
nú er enyfn síld. Bolfiskveiðam
en því mun hafa verið látið
brátt lokið, er bankinn sá hverj-
ir fáráðlingar fslendingar vom
er þeir létu bjóða s«r slíka
smán.
Engin þjóð í heiminum, með
skráð gengi, hefir liingað til lát-
ið bjóða sér slíkt. Eftir langvar-
andi tímabil, er gjaldeyrisástand
þjóðarinnar var slíkt, að hún
mátti engan pening missa og
leysti ekki út íslenzkar krónur,
seldar erlendis, komu ofurhug-
ar á vettvang og gáfu út tilkynn
ingar um, að þeir innleystu
hverja krónu, er ræki á fjörur
erlendra banka.
AUÐVELD FÉFLETTING
í vantrú á þessar íullyrðrngar
ar vom annars flokks atvinnu-
vegur á síldartímunum og við
þeim vildi helzt enginn Iíta.
Þetta kemur nú landsmönnum
í koll, ásamt ótal mörgu öðm.
„NIÐURLÆGJANDr
Það heyrast nú raddir í dag-
blöðum stjómmálaflokkanna, að
ekki komi til mála að fá „nið-
urlægjandi efnahagsaðstoð".
Heyr á endemi! Það em þá
helzt þessir menn, sem hafa ráð
á að tala um eitthvað „niður-
lægjandi". Hafa þeir sjálfir ekki
átt þátt í því, bæði fyrr og nú,
að þjóðin er svona á vegi stödd,
sem hún er í dag?
Það er ekki nema áratugur
síðan framsóknarmenn og komm
únistar vom í stjóm. Vom komm
únistar, eða hvað þeir nú kalla
sig, ekki í stjóm eftir styrjöldina
og voru framsóknarmenn ekki í
stjórn í átta ár eftir það?
Halda þessir menn, að þjóðin
muni ekki og viti ekki hvemig
stjómað var á þessum árum?
Halda þessir menn, að fólk sé
búið að gleyma Marshallhjálp,
hernaðarframkvæmdum og að
allt ætlaði um koll að keyra,
Framh. á bls. 2.
munu hinir erlendu bankar hafa
viljað hafa vaðið fyrir neðan sig,
og taka áhættuþóknun nokkra,
ef svo kynni að fara, að íslend-
ingar gætu ekki staðið við þess-
ar skuldbindingar.
Þegar svo í Ijós kom, að Seðla
bankinn islenzki innleysti refja-
laust íslenzkar krónur, án þess
að mögla yfir þessum afföllum,
sáu hinir erlendu fjármálamenn
sér leik á borði, að féfletta land-
ann.
Og yfirmenn peningamál-
anna hér heima, dönsuðu villt-
an Indíánadans af fögnuði yfir
„trausti" því, sem krónan nyti
erlendis og hrópuðu yfír þjóð-
ina: „Þarna sjáið þið. Við njót-
um fullkomins trausts érlendis.
Þeir vilja óðir kaupa krónuna
okkarF
Og hinir erlendu bankameim
hlógu — skellihlógu yfír fíflun-
um þarna út á eyðiskeri — sem
allt í einu héldu að þeir væru
menn með mönnum. Og það
var tekið á móti ís'lenzkum
„kollegum" með bugti og beyg
ingum og þeir ætluðu að rifna
monti ,en þeir útlenzku stungu
hagnaðinum í vasann — og
hlógu.
GÁFU SKÝRINGU
Nú mun svo til hafa borið,
að einhverjir hafi viljað fá skýr-
ingu á því, hversu það mætti
vera, að erlendir bankar greiddu
ekki fullt verð, að frádreginni
venjulegri þóknun fyrir gjald-
eyrisskipti, svo sem tíðkast um
öll önnur slík viðskipti.
Ekki er blaðinu kunnugt um,
hvort bankar utan Danmerkur
hafa verið beðnir um skýringu
eða gefið skýringu á þessum
annarlegu viðskiptum. En „Dan
ir eru drengir góðir“ og kunna
vel að meta viðskiptin við ís-
land, að fomu og nýju.
Skýringin var sú, að danskir
bankar færa með íslenzku krón-
una til Landmandsbanken og
þar færu gjaldeyrisskiptin fram
á ÞRIGGJA MÁNAÐA fresti.
AfföIIin eða „þóknunin" væri
því fyrir þessa þriggja mánaða
geymslu, eða, eins og nú er á-
statt; SEXTÍU PRÓSENT ÁRS-
VEXTIR (15% afföll í þrjá mán-
uði, eða nákvæmlega það sama,
sem eðalbomir og krossaðir okr-
Framhald á bls. 2.
Atvinnuleysi og „niðurlæging”
Á gorgeir íslenzkra stjórnmálamanna að koma í veg fyrir
að íslendingar fái efnahagsaðstoð til að koma atvinnulífinu
á réttan kjöl. — Ætla mennirnir, sem þegið hafa matgjafir
af offramleiðslu Bandaríkjanna að setja sig á háan hest og
tala um „niðurlægingu"? — Er nokkur niðurlæging meiri
tii, en það atvirinuleysi, sem nú geysar eftir öll góðærin?
— Og hvernig væri ástatt nú, ef verkalýðshreyfingin hefði
ekki komið upp atvinnuleysistryggingarsjóðnum árið 1955?
— Bera stjórnmálaforingjarnir þá tækni og þann búnað,
sem þjóðina vantar, í vasanum?
Fjárflóttinn
til útlanda
tilræöi við
sjálfstæði
þjóðarinnar.
Sjá bls. 8
HÓLA-
BISKUP
Sjá bls. 4
Eitt lítiö
kjaftshögg
Til að gefa ofurlitla hug-
mynd um stjómvizku ís-
lenzkra stjómmálamanna síð
ustu þrjá áratugina, er birt
hér auglýsing, sem kom í
Mbl. 5. sept. 1940.
Hús til sölu 5. sept. 1940.
Steinhús 3 íbúðir
kr. 53.000 útb. kr. 13.000
Steinhús 5 íbúðir
kr. 56.000 útb. kr. 18.000
Steinhús 3 íbúðir
kr. 32..000 útb. kr. 7.000
Steinhús 3 íbúðir
kr. 62.000 útb. kr. 12.000
Hálft steinhús 2 íbúðir
kr. 18.000 útb. kr. 4.000
Timburhús 3 íbúðir
kr. 33.000 útb. kr. 4.000
Steinhús 5 íbúðir
kr. 42.000 útb. kr. 8.000
Timburhús 4 íbúðir
kr. 28.000 útb. kr. 5.000
Nýtízku steinhús kr. 60.000 útb. 3 íbúðir kr. 28.000
Þessi auglýsing þarf ekki skýringa við. Það þarf hefchjr ekki að segja lesendum hvað slík hús kosta nú, eða um út-
borganir eða lántikjjðr.