Nýr Stormur - 10.01.1969, Síða 3

PÖSTUDAGUR 10. JAN. 1969.
%m«ur
3
BISKUPSVÍGSLA
Sunnudaginn 22. desember
1968 var Dr. Henrik Frehen vígð
ur biskup kaþólskra manna á ís-
landi. Biskupinn er fæddur í
Waubach í Hollandi 24 janúar
1917 .Er hann úr reglu St. Grigni
Oi*. de Monfort og hefur starfað
víðsvegar um heim og kemur
hingað frá Rómaborg.
Ekki verður annað um okkur
íslendinga sagt, en að við höfum
um lengri tíma haft um annað
meira að hugsa, en trúmál. Þó
ber ekki að neita, að við hring-
ingu kirkjuklukkna Landakots-
Kennarar og nemendur Lanclakotsskólans (1906). Sennilega
fyrsta rnynd tekin af slíkurn hóp í skólanum.
HÓLABISKUP
leggja sjúklinga þar inn og ann-
ast þá.
M)mdin hér að neðan sýnir
gömlu kaþólsku kirkjuna að inn-
an. Var þetta vegleg bvgging og
skreytt að kaþólskum sið.
Þegar franskir sjómenn dóu á
spítalanum voru þeir jarðaðir í
gamla kirkjugarðinum og höfðu
sérstakan grafreit. Á leiðunum
voru svartir trckrossar og á þeim
stóð nafn þess, sem þar var graf-
inn og „Prie pour Iui“ eða, biðjið
fsTÍr honum. Á myndinni sem
hér fylgir af kajiólskri jarðarför
neðst í Túngötu, sjáum við hús
sem nú eru flest horfin. Hús
Kristins Magnússonar, skipstjóra
í Timgötu 2, DiIIonshús, Ka-
þólsku kirkjuna og spítalann og
hús Magnúsar Einarssonar, dýra
læknis á miðri myndinni, sem
enn stendur.
es voru báðir hálærðir menn og
með kennarahæfileikum og fram
komu sinni voru þeir mjög ást-
sælir af nemendum sínum. Sama
Landakotsspítali og kirkjan
(1906). — Vegfarandi óhultur
fyrir umferðjnni á Túngötuimi.
kirkju til biskupsvígslu Hólastað
ar vöknuðum við upp úr dvala
okkar. Klukknahringingin vekur
upp endurminninguna um hring
ingu „Líkabangar" er einn af
beztu sonum Islands og síðasti
biskup kaþólskra fyrir siðaskipti
var fluttur heim liðið lík, eftir
að hafa látið lífið fyrir trúarskoð-
anir sínar. Þrátt fyrir andstæðar
trúarskoðanir bjóðum við ís-
lendingar hvern þann mann vel-
kominn í sæti Jóns Arasonar,
sem vill starfa í hans anda, að
velferð íslands.
/
LANDAKOT
Jón Helgason, biskup segir
okkur í bók sinni Reykjavík 1786
—1936 um Landakot, sem verið
hefur „Hólastaður“ kaþólskra
manna á íslandi í rúm himdrað
ár.
Landakotið var talið bezt
Reykjavíkur-hjáleignanna og
tún þar mikil á alla vegu. Þegar
innréttingamar komust á fót var
Landakotið ásamt Götuhúsum
og Hólavelli lagt til þeirra.
Og þegar innréttingamar í lok
18. aldar og byrjup hinnar 19.
voru seldar, vom einnig þessar
hjáleigur seldar. Landakotið
eignaðist með þeim hætti Petræ
us, kaupmaður, sem þá verzlaði
í félagi við L. M. Knudsen. En
seina átti síðamefndur hjájeig-
una einn og bjó þar ekkja hans,
merkiskonan Margrét Andrea
Knudsen („maddama Mohr“), að
honum látnum, þangað til hún
1837 seldi eignina dómkirkju-
prestinum Helga G. Thordersen.
B' ggði hann þar vænt timbur-
hús, rétt fvrir austan bæjarhi'isin
og stendur það að stofninum til
fram á þennan dag. Eftir séra
Helga eignaðist eftirmaður hans
séra Ásmundur Jónsson, Landa.
kotið. En er hann hvarf héðan
1854 austur að Odda, þá vijdi
eftinnaður hans ekki kaupa eign
ina, sem aftur varð til þess, að
þessi ágæta eign lenti hjá ka-
þólska tniboðinu, sem síðan hef
ur liaft þar bækistöð sína. Hefur
trúboðið nú á síðari ámm (aðal-
Iega í tíð Meulenbergs biskups)
reist þar hvert stórhýsið af öðm.
Landakotsspítala, skólann og
kaþólsku kirkjuna (fullgerð
1929) og hinn nýja veglega
þgpdakofssptela.
ST. JÓSEFS SYSTUR
Starfsemi systranna í Landa-
koti, eins og þær em kallaðar í
daglegu tali, mun hafa þyrjað á
árinu 1896. Hófst hún í sam-
komusal kaþólska trúboðsins, en
þgr var reist kirkja ári síðar.
Mvnd sú sem hér er birt af
upphafi Landakotsspítala var
tekin á sinni tíð af frönskum
sjómanni. Öldum saman sóttu
franskir sjómcrm frá Bretagne
og ý'msnm bæjpm á Frakklands-
strönd norðan skagans á segl-
skútpip sínum á fiskirnið norður
undir íslandsstrendur. Höfðu
þessir menn margvís]eg skiptj
við íslendinga fyrr og síðar.
Árið 1902 var I.anclakotsspít-
ali fullgerður og hafði á að skipa
50 sjúkrarúmum, en hafði mögu
leika til að bæta fleirum við.
Verður aldrei hægt að meta til
fjár þá stórkostlegu þýðingu sem
sjúkrahús þetta hefur haft í för
með sér fyrir þjóð okkar. Lækna
jijónustan var í upphafi fram-
kvæmd af forstöðumanni Lækna
skólans og héraðslækninum í
Reykjavík, en jafnframt var öðr-
um Iæknum þæjarjns leýft að
jbANDAKOTSSKÓLI
Kaþólskir ráku einnig aðra
starfsemi, sem ekki var þýðing-
arminni en Landakotsspítali.
Það var Landakotsskóli. Við
þennan skóla störfuðu í upphafi
4 systur og 2 prestar. Meulen-
berg, síðar biskup og séra Serva-
máli gegndi um Priorinnuna og
starfssystur hennar. Öll kennsla
í skólanum hófst klukkan átta
aðj morgni með bæn, „Faðir vor“
og fór hún fram á dönsku. Síðan
hófst kennsla og voru flestar
kennslubækur á dönsku og nem-
endur teknir upp og fór allt
fram á dönsku. Undantekningar
voru þó í öðrum málum, eins og
þýzku, ensku og frönsku, þar
sem kennslan fór fram á hverju
máli fyrir sig. íslenzka var að
sjálfsögðu einnig kennd og til
hennar vandað. Sá ■ sem ritar
þessa grein var á sínum tíma
nemandi í þessum skóla og er
þakklátur fyrir þá fræðslu, sem
hann naut þar. Auk góðrar
kennslu var lögð þar mikil á-
herzla á stundvísi, reglusemi og
góða hegðun í allri framkomu.
\Jar skóli þessi því til fyrirmynd-
ar.
Störf kaþólskra hér á landi síð
astliðin 100 ár hafa verið þjóð
okkar tjl mikillar blessunar og
tvímælalaust í anda Jóns biskups
Arasonar.
Guð blessi starf þeirra um ó-
komin ár.
Gunnar Hall.
Hjúkrunarfólk og sjúklingar í samkomusal kaþólskra á íslandi,
en þar hófú St. Jpsepssystur starfsemi sína.
Kaþólsk jarðarför.