Austurland


Austurland - 12.02.1965, Blaðsíða 1

Austurland - 12.02.1965, Blaðsíða 1
Amturhmú Málgoga sósíalista á Austurlaadi 15. árgangur. Neskaupstað, 12. febrúar 1965. 6. tölublað. Síldarflutningarnir eru íjár- hagslega mjög óhagstæðir Tvívegis hefur hér í blaðinu verið vikið að hugmyndum þeim, se.m upp eru komnar um síldar- flutninga í stórum stíl af Aust- fjarðarmiðum til síldarverksmiðj- anna á Norður-, Suður- og Vesturlandi. Hér á eftir verða pau sjónarmið, sem fram hafa verið sett hér í blaðinu studd frekari rökum. Neikvæður árangar SR. Síldarverksmiðjur ríkisins hafa nokkur undanfarin sumur haft í föru.n nokkur skip til síldar- flutninga, í samvinnu við >ey- firzku verksmiðjurnar. Einnig á síðastiðnu sumri var þessum flutningum fram haldið. En hver var svo hin fjárhags- lega niðurstaða þessarar útgerð- ar? I stuttu máli sú, að flutnings- kostnaður reyndist 68 krónur á mál, eða mun meiri en svarar til þriðjungs hráefnisverðsins. Skylt er þó að geta þess, að í einu einstöku tilfelli tókst að koana flutningskostnaðinum í 40 kr. mál. Lá þá s'kipið á Seyðis- firði, tók farm tafarlaust og sigldi með hann norður og fór aðeins þessa einu ferð. Máætla að Þar hafi verið um að ræða hagstæðustu útkomu, sem fáan- leg er við þessa flutninga. Enginn fjárhagsgrundvöllur, Sérstakar athuganir, sem verk- fræðingar SR. hafa gert á þessu "^áli, benda eindregið til þess, að enginn fjárhagsgrundvöllur sé fyrir þessa flutninga, nema byggð verði stór og mikil nmhleðslu- stöð í grend við síldarmiðin. Tækju þá flutningaskipin farm sinn úr henni og mundi við það styttast sá tími, er skipin þurfa að liggja og bíða farms. En stofnkostnaður slíkrar um- hleðslustöðvar yrði mjög hár og mætti sjálfsagt byggja allstóra verksmiðju fyrir þá upphæð. Tröllasögur frá Bolungavík. Mikið hefur verið rætt og rit- að um tilraun þá sem gerð var til sildarflutninga með Þyrli til Bol- ungavíkur. Hefur verið haldið uPpi geysilegum áróðri og reynt að sajma, að þessi tilraun hafi tekist vel og að þarna sé fundin framtíðarlausnin á londunar- erfiðleikunum. Bara að flytja síidina til Bolungavíkur, en íiætta þeirri fásinnu, að reisa sildarverksmiðjur á Austurlandi. En sann;eikurinn er sá, að ílutningarnir með Þyrli gáfust mjog illa. Skal nú geíið stutt yiirnt yfir þessa flutninga. Tilraunirnar stóðu í 46 daga, auk undirbúningstíma, og voru 20 þúsund mái íiutt vestur. Þess- ir 46 dagar voru notaðir sem hér segir: 19 daga var legið vegna ohagstæðs veðurs, 11 dagar íóru í siglingu, 10 dagar í löndun og 6 clagar íóru í lestun. Ug hver var svo hin fjárhags- lega útkoma? Miðað við leigu eins og til- raunaaðilar áætla sjálfir, kostar flutmngurinn kr. 57.50 á mái, en það er 31% ai hraefnisverðinu. Tilraunamenn telja þó, "aó' fengist skip, sem væri helmingi stærra en Þyrill, mætti e. t. v. koma kostnaðinum niður í kr. 40.35 á mál, eða í 22% hráefnisverðsins. Löndun úr Þyrli gekk seint. Þrír sólarhringar fóru í að losa 6000 mál. Mjög erfiðlega gekk að ná síðustu dreggjunum. Þá rýrnaði síidin verulega og kom það fram í minnkuðu nragni mjöls og lýsis. Samanburður Við skulum nú reyna að gera okkur nokkra hugmynd um hvort fjárhagslega er skynsamlegra að byggja síldarbræðslur á Austur- landi, eða gera út tankskip til hráefnisflutninga með tilheyr- andi kostnaði. Skulum við þar hafa til viðmiðunar verksmiðju þá, sem nú á að fara að reisa á Djúpavogi. Sú verksmiðja á að vinna úr 1000 málum síldar á sólarhring og áætlaður kostnaður er 13 millj. kr. Sé miðað við reynslu sl. sumars t. d. af verksmiðjunni á Fáskrúðsfirði, má telja alveg víst að Djúpavogsverksmiðjan geti unnið úr 100—130 þús. mál- um. Við skulum miða við lægri töluna, 100 þúsund mál. Verksmiðjan mundi ennfremur skapa algjörlega breytt viðhorf fyrir síldarsöltun, sem fram að þessu hefur verið mjög miklum erfiðleikum bundin vegna verk- smiðjuskorts, og næstum ófram- kVæmanleg. S'egjum að söltun yrði 10 þús. tunnur. Við tilkomu verksmiðjunnar myndast líka skilyrði til stóraukinnar síldar- frystingar, gerum ráð fyrir, að frysting næimi 5 þús. tunnim. Miðað við bræðslusíld mundi hrá- efnisverð þess magns, sem fer í salt og frystingu, svarar til 30 þús. mála bræðslusíldar. Alls mundi þá síldin, sem kæmi á land á Djúpavogi, svara til 130 þús. mála. Flutningskostnaður á þesau magni, miðað við 68 kr. á ínál, mlandi nema 8,8 millj. kr. — Sennilega mundi þessi verksmiðja borga sig upp, miðað við síldar- flutninga, á einu til hálfu 'öðru ári. Síldarflutningaskip mundi hins vegar aldrei borga sig upp miðað við hið sama, og útgerð þeirra verkar til lækkunar á síldarverði. Og svo tala allskonar speking- ar, fiskimálastjóri, verksmiðju- eigettidur, útgerðarmann, blaða- menn, alþingismenn, að ógleymd- um sonum og tengdasonum verk- smiðjunn£.,r í Bolungarvlík, ; um að ekki sé eins hagstætt að f jár- festa í iverksmiðjuibyggingum eystra. Þess í stað skal árlega kasta stofnkostnaði nokkurra viarksmiðja í útgerð tantoskipa til heiimskulegra og óhagstæðra síldarflutninga í fjarlæga lands- hluta. . • Helmingi seinvirkari. Mikið hefur verið talað um síldardælur, sem' dæli síldinni beint úr nótinni í flutningaskip- in. Þyril! notaði ekki þessa að- íerð, heldur dældi hann úr veiði- skipunum, se(m áður urðu að háfa síldina. Viðurkennt er að sú aðferð, að dæla síldinni úr nótinni er helmingi seinvirkari en háf- unaraðferöin. 1 ljós hefur komið, að miklum erfiðleikum er bundið að ná síldinni upp úr tankskip um. Sérstaklega er hætt við, að haust- og vetrarsíld verði erfið viðureignar. Má meðal amnars draga þær ályktanir af rey:islu síldarverksmiðjanna af að ná sild úr tönkum'. Hugsfindi mönnum ekki bjóð- andi. Allt skrafið um síldarfluthnga sem leið til að bæta úr löndun- Framh. á 3. síðu. Tvo báta rak á land I rokinu, sem gekk yfir landið aðfaranótt 9. febrúar, slitnuðu tveir litlir bátar upp af legunni hér í Neskaupstað, og rak upp í fjöru. Voru það Kristbjörg, sem skemmdist eitthvað, og Hrefna, sem mun hafa brotnað mikið. Lenti hún á bryggju Öivers Guð- mundssonar og eyðilagði hana. Eitthvað af járni fauk af einu húsi, en annars mun ekki hafa orðið teljandi tjón umfram það, sem hér er getið. Hornafjörður og Mjóafjörður í dansinn Á Hornafirði er vaknaður á- hugi fyrir byggingu síldarverk- smiðju á staðnum og er það ekki að undra, því Hornafjörður ligg- ur mjög vel við síldarmiðum r'i vissum tíma árs. Er hafinn und- irbúningur að því að koma þessu máli fram. Þá er mjög líklegt, að síldar- söltunarstöð taki til starfa á Brekku í Mjóafirði í sumar og er undirbúningur í fullum gangi. Eru það aðkomumenn, sem fyrir þessu standa. Vissir erfiðleikar eru á, að koma upp söltunarstöð á Mjóa- firði, en þó ekki óyfirstíganlegir. Mannvirki skortir flest, nema bryggju, ónóg rafmagn er fyrir hendi, svo til allt vinnuafl þarf að flj'tja inn og allan úrgang þarf að flytja á bátum til Norð- fjarðar eða Seyðisfjarðar. Söltunarstöð gæti orðið mjög mikil lyftistöng fyrir jafn fá- mennt byggðarlag og Mjóafjörð- ur er. Mjónrðíngafélag A morgun verður stofnað hér í bænum Mjófirðingafélag. Margt gamalla Mjófirðinga er hér bú- sett og líklegt, að þátttaka verði góð. Haft er í fSimtingum að nú sé „viðreisnarístjórnin" farin að makka um alumin- iumverksmiðju; að erlent auðvald skuli þar fá aðstöðu; að íhald og kratar þori ekki annað en hafa Framsókn með í makkinu; að Framsókn hafi ginið við agninu; að Alþýðubandalagið sé ekki talið heppilegur samstarfs- aðili í þessj lýðræðlsríki; að það leyfi sér að vera á móti erlendri íhlutur í atvinnu- mái ísléndioga.

x

Austurland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austurland
https://timarit.is/publication/808

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.